Tại chung kết Đường lên đỉnh Olympia năm 2024, Võ Quang Phú Đức (cựu học sinh lớp chuyên Toán, trường THPT chuyên Quốc học - Huế, TP Huế) giành ngôi vô địch với 220 điểm. Nam sinh gây ấn tượng bởi khả năng tư duy, suy luận nhanh và chiến thuật thông minh.
Hiện tại, Đức đang là sinh viên năm hai ngành Khoa học máy tính, chuyên ngành Trí tuệ nhân tạo (AI) tại Đại học Công nghệ Swinburne, Australia.
Dù việc học tập và nghiên cứu ở đại học khá bận rộn, Đức vẫn duy trì việc đọc sách mỗi ngày. Với quán quân Olympia, thói quen này đã được nuôi dưỡng từ khi còn nhỏ.
Mê đọc sách từ những trang truyện tranh đầu tiên
Chia sẻ với Tri Thức - Znews, Phú Đức cho biết cậu bắt đầu tiếp cận những cuốn sách đầu tiên từ năm lớp 2. Ban đầu, đó là những bộ truyện tranh quen thuộc như Doraemon, Dragon Ball.
Dần dần, nam sinh tìm đến những tác phẩm văn học có dung lượng dài hơn, như Tuổi thơ dữ dội của Phùng Quán, Dế mèn phiêu lưu ký của Tô Hoài. Khi đó, nam sinh chưa có nhiều cơ hội tiếp cận các thiết bị công nghệ như hiện nay, nên những cuốn sách gần như là nguồn giải trí chính.
Niềm yêu thích sách cũng từ đó được hình thành và phát triển. “Một phần do mình thích và muốn tìm hiểu nhiều hơn, một phần cũng vì gia đình ủng hộ”, Đức chia sẻ.
Trong những kỷ niệm gắn với việc đọc sách, Đức nhớ nhất lần đầu đọc Tuổi thơ dữ dội. Thời điểm đó, quán quân Olympia khá tò mò về lịch sử. Nam sinh nhanh chóng bị cuốn vào câu chuyện, đến mức thường mang sách lên giường đọc trước khi ngủ và đọc suốt 3 tháng hè.
Tác phẩm để lại ấn tượng sâu đậm đến mức nhiều năm sau, Đức vẫn có thể hình dung rõ cốt truyện, các nhân vật và những diễn biến trong câu chuyện. Theo nam sinh, cuốn sách không chỉ giúp người đọc hiểu hơn về lịch sử mà còn cảm nhận được sự hào hùng của người dân xứ Huế trong một giai đoạn đặc biệt. Từ đó, Đức thêm trân trọng và biết ơn cuộc sống hiện tại.
 |
| Phú Đức đang là sinh viên năm hai ngành Khoa học máy tính, chuyên ngành Trí tuệ nhân tạo tại Đại học Công nghệ Swinburne, Australia. Ảnh: NVCC. |
Đọc sách để nghỉ ngơi
Sở thích và cách đọc sách của Phú Đức thay đổi theo từng giai đoạn. Quán quân Olympia tập trung vào ba nhóm lĩnh vực chính gồm văn học, hiểu biết chung và khoa học tự nhiên.
Có thời điểm, nam sinh thích những cuốn sách có nhiều hình minh họa. Hiện tại, Đức ưu tiên các tác phẩm thuần chữ, ít minh họa hơn để tập trung vào nội dung, đồng thời có thêm thời gian suy ngẫm về những kiến thức và triết lý được đề cập trong sách.
Cách Đức đọc sách cũng khá đặc biệt. Nam sinh không có thói quen đọc hết một cuốn rồi mới chuyển sang cuốn khác. Mỗi tuần, Đức thường chọn một cuốn để đọc, đánh dấu phần đã đọc đến, sau đó chuyển sang một cuốn khác vào tuần tiếp theo. Các cuốn sách được đọc luân phiên thay vì theo thứ tự từ đầu đến cuối.
“Việc thay đổi sách mỗi tuần giúp mình giảm cảm giác nhàm chán và duy trì hứng thú đọc”, nam sinh nói.
Trước khi vào đại học, để đọc hiệu quả, Đức thường sử dụng bút và giấy note để ghi lại những ý chính cần nắm trong từng phần hoặc chương sách.
Hiện tại, khi việc học tập và nghiên cứu chiếm phần lớn thời gian trong ngày, cách đọc của Đức cũng trở nên nhẹ nhàng hơn. Trong bối cảnh tài liệu học tập ngày càng dễ dàng tiếp cận trên các thiết bị điện tử, sách giấy với Đức “như một phương thức để giúp bộ não nghỉ ngơi sau một ngày dài”.
Với Đức, sách luôn là một công cụ hữu ích. “Nếu trước đây, sách là nguồn tri thức dồi dào thì hiện tại, sách đối với mình còn đi xa hơn thế”, nam sinh nói. Việc đọc giúp Đức thư giãn và cân bằng sau những giờ học tập, nghiên cứu. Quan trọng hơn, thông qua sách, Đức có cơ hội hiểu thế giới theo cách của riêng mình, được tiếp cận nhiều triết lý sống để nhìn nhận và điều chỉnh bản thân tốt hơn.
Mỗi ngày, nam sinh thường đọc sách trong khoảng 30-45 phút trước khi đi ngủ, đôi khi kết hợp với một bản nhạc phù hợp với chủ đề của cuốn sách. Ngoài ra, Đức cũng tranh thủ đọc trên những chuyến xe buýt, tàu đến trường hoặc đến viện nghiên cứu.
 |
| Sapiens: Lược sử loài người là một trong những cuốn sách yêu thích của Đức. Ảnh: NVCC. |
Cuốn sách yêu thích của quán quân Olympia
Khi được hỏi về tác giả và tác phẩm yêu thích, Đức nhắc đến nhà sử học, triết học người Israel Yuval Noah Harari với hai tác phẩm Sapiens: Lược sử loài người và Nexus: Lược sử thông tin.
Theo Đức, hai cuốn sách giúp nam sinh có góc nhìn đa chiều và logic hơn về lịch sử con người, dòng chảy thông tin từ quá khứ đến hiện tại, cũng như cách con người có thể sống và đối diện với những thách thức trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo.
Ngoài ra, một tác phẩm khác cũng ảnh hưởng lớn đến cách nhìn nhận của Đức về thế giới, đó là Yêu những điều không hoàn hảo của tác giả Hae Min. Qua góc nhìn của một nhà sư, Đức học cách quan sát cuộc sống xung quanh một cách bao dung và nhẹ nhàng hơn.
Theo nam sinh, mỗi người đều có những điểm chưa hoàn hảo. Biết chấp nhận những điều đó không chỉ giúp nhìn nhận người khác cởi mở hơn mà còn khiến bản thân cảm thấy thanh thản.
Từ trải nghiệm của bản thân, Đức cho rằng cách nhẹ nhàng nhất để bắt đầu xây dựng thói quen đọc sách là lựa chọn những tác phẩm thuộc chủ đề mình yêu thích. Khi thực sự quan tâm đến một lĩnh vực, người đọc sẽ dễ tiếp nhận nội dung một cách tự nhiên và hứng thú hơn.
Nam sinh cũng cho rằng không nên vội vàng khi đọc sách. Thay vào đó, người đọc nên đọc một cách từ tốn, dành thời gian tận hưởng từng trang sách, suy ngẫm về những triết lý và tư tưởng của tác giả. “Những điều đó sẽ giúp bạn dần yêu thích sách hơn và sẽ là hạt giống để phát triển thói quen đọc sách”, Đức chia sẻ.
Sách về nghề giáo
Xin được nói thẳng (GS Hoàng Tụy) và Ước vọng cho học đường (GS Huỳnh Như Phương): Cuốn sách của hai nhà giáo tiên phong tại Việt Nam với nhiều suy nghĩ và những trăn trở của hai ông về tương lai nền giáo dục nước nhà.
Nghề giáo qua các tác phẩm thiếu nhi nổi tiếng: Tình thầy trò trong các tác phẩm văn chương nổi tiếng khiến độc giả cảm động bởi các nhân vật đã làm được những việc lớn lao, vượt xa chức trách của một giáo viên.
