Tuyển sinh lớp 10 ở Hà Nội: Cẩn thận 'trắng tay'

Thí sinh trong kỳ thi vào lớp 10 tại Hà Nội, năm 2024. Ảnh: Thế Bằng.

Sở GD&ĐT Hà Nội vừa công bố những thay đổi quan trọng trong tuyển sinh vào lớp 10 THPT công lập năm học 2026-2027. Cùng với việc tập trung ôn luyện, thí sinh cần lên chiến thuật đăng ký nguyện vọng một cách khoa học để tối ưu cơ hội trúng tuyển.

Thay đổi đáng chú ý trong tuyển sinh lớp 10

Theo kế hoạch tuyển sinh do UBND thành phố Hà Nội ban hành, năm nay, thí sinh chỉ cần cư trú tại thành phố là đủ điều kiện thi lớp 10, tức gồm cả thường trú (nơi ở ổn định, lâu dài) hoặc tạm trú (ngắn hạn).

Bên cạnh đó, thành phố bỏ quy định chia khu vực tuyển sinh. Các em sẽ được đăng ký tối đa ba nguyện vọng vào ba trường THPT công lập bất kỳ, xếp theo thứ tự nguyện vọng 1, 2, 3. Tuy nhiên, các em không được thay đổi thứ tự nguyện vọng sau khi đăng ký.

Ông Nguyễn Cao Cường, Hiệu trưởng trường THCS Thái Thịnh (Hà Nội), đánh giá điều chỉnh này là chủ trương rất hợp lý và đúng đắn trong giai đoạn hiện nay. Khi bỏ phân tuyến, học sinh có quyền lựa chọn những trường phù hợp với khả năng thực tế trên toàn thành phố, từ đó tăng khả năng trúng tuyển vào trường công lập.

Một số chuyên gia cũng đánh giá quy định mới sẽ thúc đẩy động lực học tập của học sinh. Trước đây, nhiều em dựa vào tỷ lệ chọi trong khu vực để ước lượng mức điểm “an toàn”. Khi bỏ phân tuyến, phạm vi cạnh tranh mở rộng toàn thành phố, buộc học sinh phải nỗ lực để đạt kết quả cao nhất thay vì chỉ nhắm đến một mức điểm chuẩn dự đoán.

Một điểm mới khác là Hà Nội hạ mức điểm chênh lệch giữa các nguyện vọng xét tuyển. Cụ thể, học sinh không trúng tuyển nguyện vọng 1 sẽ được xét tuyển các nguyện vọng 2 và 3, nhưng phải có điểm chuẩn cao hơn hai nguyện vọng sau lần lượt 0,5 và 1 điểm. So với năm ngoái, hai mức điểm chênh lệch nguyện vọng này thấp hơn một nửa.

Bà Nguyễn Thị Vân Hồng, Hiệu trưởng trường THCS Chương Dương (Hà Nội), nhận định việc Hà Nội điều chỉnh giảm mức điểm chênh giữa các nguyện vọng là một thay đổi tích cực, tạo thêm thuận lợi cho học sinh trong quá trình đăng ký và xét tuyển vào lớp 10.

Trước hết, quy định này giúp giảm áp lực tâm lý khi lựa chọn nguyện vọng. Học sinh có thể mạnh dạn đăng ký trường phù hợp với mong muốn mà không quá lo ngại việc “mất cơ hội” nếu không trúng tuyển nguyện vọng đầu.

Bên cạnh đó, cơ hội trúng tuyển ở các nguyện vọng sau được mở rộng hơn, giúp việc phân luồng học sinh trở nên linh hoạt, hợp lý, hạn chế tình trạng tập trung quá đông vào một số trường có điểm chuẩn cao.

Việc giảm điểm chênh cũng góp phần tạo sự công bằng trong tiếp cận giáo dục, bởi kết quả xét tuyển phản ánh sát hơn năng lực thực tế của học sinh, thay vì bị ảnh hưởng nhiều bởi chiến lược đăng ký nguyện vọng.

"Nhìn chung, đây là những điều chỉnh mang tính nhân văn, giúp tăng cơ hội học tập cho học sinh và tạo sự chủ động hơn cho gia đình trong mùa tuyển sinh", cô Hồng nhận định.

Phụ huynh và học sinh vẫn cần tính toán kỹ lưỡng khi sắp xếp thứ tự nguyện vọng. Ảnh: Đinh Hà.

Nên đặt nguyện vọng ra sao?

Năm nay, Hà Nội có khoảng 147.000 học sinh tốt nghiệp THCS. Theo ước tính của Sở GD&ĐT, khoảng 88.000 em có suất học THPT công lập, trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên, trường nghề; số còn lại vào trường tư.

Nếu tính riêng nhóm vào THPT công lập, số chỉ tiêu ít hơn con số kể trên. Tỷ lệ đỗ các năm trước khoảng 64% tổng số học sinh lớp 9, thuộc diện cạnh tranh nhất trong cả nước.

Theo cô Vân Hồng, dù có nhiều thuận lợi hơn so với năm trước, phụ huynh và học sinh vẫn cần tính toán kỹ lưỡng khi sắp xếp thứ tự nguyện vọng, tránh tâm lý chủ quan. Cô chỉ ra 4 lưu ý dành cho phụ huynh và thí sinh khi đặt nguyện vọng:

Thứ nhất, phụ huynh phải căn cứ vào năng lực học tập thực tế của học sinh. Các em nên dựa trên kết quả học tập, kết quả khảo sát định kỳ và các kỳ thi thử để lựa chọn trường phù hợp, tránh đăng ký theo tâm lý “chọn trường hot”.

Thứ hai, cần sắp xếp nguyện vọng theo nguyên tắc có độ “mở”. Nguyện vọng 1 nên là trường phù hợp nhưng có thể cao hơn một chút so với mặt bằng năng lực. Nguyện vọng 2 là trường tương đương năng lực. Nguyện vọng 3 nên là phương án an toàn để tăng cơ hội trúng tuyển.

Thứ ba, phụ huynh cần đồng hành tư vấn tâm lý cho con. Việc lựa chọn trường không chỉ là đỗ hay trượt mà còn là môi trường học tập lâu dài, phù hợp với định hướng phát triển của học sinh.

Thứ tư, học sinh cần chủ động tìm hiểu thông tin tuyển sinh của từng trường. Quan tâm tới chất lượng giáo dục, hoạt động trải nghiệm, định hướng nghề nghiệp… thay vì chỉ nhìn vào điểm chuẩn các năm trước.

"Quan trọng nhất là lựa chọn đúng năng lực và đúng nhu cầu của bản thân, khi đó các em sẽ có nhiều cơ hội thành công trong suốt quá trình học THPT", cô hiệu trưởng nhấn mạnh.

Kỳ thi lớp 10 ở Hà Nội diễn ra trong hai ngày 30-31/5 với ba môn Toán, Văn và Ngoại ngữ. Học sinh thi vào trường chuyên sẽ thi thêm môn chuyên vào ngày 1/6.

Lịch thi cụ thể như sau:

Điểm xét tuyển trường THPT không chuyên được tính như sau:

Điểm xét tuyển = Điểm môn Toán + Điểm môn Ngữ văn + Điểm môn Ngoại ngữ + Điểm ưu tiên (nếu có) + Điểm khuyến khích (nếu có).

Điểm xét tuyển trường THPT chuyên được tính như sau:

Điểm xét tuyển = Điểm môn Toán + Điểm môn Ngữ văn + Điểm môn Ngoại ngữ + Điểm môn chuyên x 2 + Điểm ưu tiên (nếu có) + Điểm khuyến khích (nếu có).