Trong cuốn The History Of Information - Từ bình minh của ngôn ngữ đến thời đại số, tác giả Chris Haughton cho biết “mama” là từ thông dụng nhất trên toàn thế giới. Từ này cùng các dạng tương tự thường có nghĩa là mẹ trong hầu hết ngôn ngữ và cũng thường là một trong những từ đầu tiên một đứa trẻ nói được.
Vậy bằng cách nào con người hình thành ngôn ngữ và biến âm thanh thành suy nghĩ? Theo Chris, não bộ xử lý ngôn ngữ qua hai giai đoạn. Trước hết, não nhận diện các âm đặc trưng và chuyển đổi chúng thành từ ngữ. Sau đó, các từ được nối với nhau thành chuỗi. Từ những chuỗi từ ấy, não tạo ra ngữ nghĩa.
Quá trình này bắt đầu rất sớm. Từ khi chào đời, trẻ đã lắng nghe âm thanh phát ra từ chuyển động miệng của người lớn. Đến khoảng 18 tháng tuổi, trẻ đã quen với những âm thanh hiện hữu trong tiếng mẹ đẻ. Từ đây, trẻ học được rằng các âm có thể nối vào nhau để tạo thành từ, đơn vị nhỏ của ngữ nghĩa.
Khả năng ghi nhớ từ ngữ của con người cũng rất lớn. Sách dẫn nghiên cứu ước tính một người trưởng thành trung bình biết nghĩa của khoảng 40.000 từ. Điều này đồng nghĩa, trong giai đoạn từ một đến 18 tuổi, một đứa trẻ khi thức phải học trung bình một từ mới sau mỗi ba tiếng.
 |
| Sách The History Of Information - Từ bình minh của ngôn ngữ đến thời đại số của tác giả Chris Haughton. |
Ngôn ngữ không chỉ đến từ lời nói thông thường. Tiếng nói và nhạc tính có quan hệ mật thiết. Những âm thanh lặp đi lặp lại, có nhịp điệu trong cách người lớn trò chuyện với trẻ sơ sinh giúp trẻ cảm nhận tiết tấu và làm quen với âm thanh của tiếng nói.
Bên cạnh ngôn ngữ nói, thủ ngữ của người khiếm thính cũng là một hệ thống ngôn ngữ đầy đủ. Điều này cho thấy ngôn ngữ không nhất thiết phải gắn với âm thanh, mà cốt lõi nằm ở khả năng tạo ký hiệu, kết nối ký hiệu và truyền đạt ý nghĩa.
Cuốn sách cũng nhắc đến giả thuyết “ngữ pháp phổ quát” của nhà ngôn ngữ học Noam Chomsky. Theo đó, dù loài người nói nhiều ngôn ngữ khác nhau, các ngôn ngữ vẫn có một cấu trúc chung. Các thí nghiệm dạy tinh tinh dùng thủ ngữ cho thấy chúng có thể học ký hiệu và ghép vài từ đơn giản, nhưng không thể tạo câu phức như con người.
Vì thế, ngôn ngữ là một trong những năng lực đặc biệt nhất của loài người. Các từ không chỉ được nói ra. Chúng được sắp xếp theo quy tắc để tạo thành suy nghĩ, ký ức và khả năng truyền đạt thế giới.
Đọc được sách hay, hãy gửi review cho Tri Thức - Znews
Bạn đọc được một cuốn sách hay, bạn muốn chia sẻ những cảm nhận, những lý do mà người khác nên đọc cuốn sách đó, hãy viết review và gửi về cho chúng tôi. Tri Thức - Znews mở chuyên mục “Cuốn sách tôi đọc”, là diễn đàn để chia sẻ review sách do bạn đọc gửi đến qua Email: books@znews.vn. Bài viết cần gửi kèm ảnh chụp cuốn sách, tên tác giả, số điện thoại.
Trân trọng.
