Sự kiện Tổng thống Mỹ Donald Trump trực tiếp tham dự một phiên tranh tụng tại Tòa án Tối cao Mỹ đã nhanh chóng thu hút sự chú ý của dư luận trong và ngoài nước.
Đây là lần đầu tiên trong lịch sử một tổng thống đương nhiệm hiện diện tại phiên điều trần của cơ quan tư pháp tối cao, phá vỡ thông lệ lâu đời về khoảng cách giữa hành pháp và tư pháp tại Mỹ, theo Reuters.
Phiên điều trần mà ông Trump tham dự hôm 1/4 (giờ địa phương) xoay quanh tính hợp pháp của sắc lệnh hạn chế quyền công dân theo nơi sinh - một trong những chính sách gây tranh cãi nhất mà ông ký ban hành ngay trong ngày đầu tiên trở lại Nhà Trắng.
Sắc lệnh nói trên yêu cầu các cơ quan liên bang không công nhận quyền công dân đối với trẻ em sinh ra trên lãnh thổ Mỹ nếu cha mẹ không phải là công dân hoặc thường trú nhân hợp pháp.
Ông Trump đến Tòa án Tối cao bằng đoàn xe hộ tống, mặc vest tối màu và cà-vạt đỏ đặc trưng. Ông ngồi tại hàng ghế đầu khu vực dành cho công chúng, bên cạnh một số quan chức cấp cao trong chính quyền, bao gồm Cố vấn Nhà Trắng David Warrington và Bộ trưởng Tư pháp Pamela Bondi.
 |
| Tổng thống Donald Trump và Bộ trưởng Tư pháp Pam Bondi trên đường đến dự phiên điều trần tại Tòa án Tối cao Mỹ hôm 1/4. Ảnh: Reuters. |
Tuy nhiên, người đứng đầu Nhà Trắng rời đi lặng lẽ không lâu sau khi luật sư đại diện chính quyền hoàn tất phần trình bày, ngay khi phía nguyên đơn bắt đầu lập luận, theo Reuters.
Phiên tranh tụng kéo dài hơn hai giờ, với sự tham gia chất vấn của các thẩm phán. Nhiều tín hiệu cho thấy Tòa án Tối cao tỏ ra hoài nghi đối với lập luận của chính quyền Tổng thống Trump.
Phán quyết cuối cùng dự kiến được đưa ra vào cuối tháng 6. Trong bối cảnh này, các chuyên gia pháp lý nhận định rằng vụ việc có thể trở thành một trong những án lệ quan trọng liên quan đến Tu chính án thứ 14 của Hiến pháp Mỹ, vốn bảo đảm quyền công dân theo nơi sinh.
Phản ứng sau phiên điều trần, ông Trump tiếp tục bảo vệ quan điểm của mình thông qua mạng xã hội Truth Social.
"Chúng ta là quốc gia duy nhất trên thế giới NGỐC NGHẾCH đến mức cấp quyền công dân theo nơi sinh", ông Trump viết. Phát ngôn này lập tức gây tranh cãi, khi theo Trung tâm Nghiên cứu Pew, hiện khoảng 33 quốc gia trên thế giới áp dụng cơ chế tương tự.
Các tổ chức nhân quyền và giới học giả pháp lý đã chỉ trích sắc lệnh của ông Trump là vi hiến và mang tính phân biệt đối xử. Họ cho rằng chính sách này đi ngược lại tinh thần của Hiến pháp Mỹ, đồng thời phản ánh quan điểm cứng rắn đối với người nhập cư. Bên ngoài trụ sở Tòa án Tối cao, hàng trăm người biểu tình đã tụ tập, giương cao các biểu ngữ phản đối, theo Reuters.
Sự kiện này cũng diễn ra trong bối cảnh quan hệ giữa Tổng thống Trump và Tòa án Tối cao ngày càng trở nên căng thẳng. Trước đó, cơ quan này đã ra phán quyết bất lợi đối với chính sách thuế quan toàn cầu của ông, khiến ông công khai chỉ trích một số thẩm phán, bao gồm cả những người do chính ông bổ nhiệm. Ông từng gọi họ là "nỗi xấu hổ" và "gây hại cho đất nước".
Dù vậy, Tòa án Tối cao cũng đã nhiều lần ủng hộ chính quyền Trump trong các phán quyết khẩn cấp liên quan đến nhập cư, cắt giảm biên chế liên bang và các chính sách đối ngoại. Điều này phản ánh một thực tế phức tạp: mối quan hệ giữa hành pháp và tư pháp không hoàn toàn đối kháng, mà mang tính linh hoạt tùy theo từng vấn đề cụ thể, theo Reuters.
Đọc để hiểu rõ hơn lịch sử nước Mỹ
Mục Thế giới giới thiệu cuốn sách "Lẽ thường" - cuốn sách của tác giả Thomas Paine được xuất bản lần đầu vào năm 1776 và đã có vai trò quan trọng trong thời kỳ lập quốc của Mỹ. Cho đến hôm nay, cuốn sách vẫn còn nguyên giá trị lịch sử đối với những ai quan tâm đến lịch sử nước Mỹ.
