Bộ Công Thương vừa phê duyệt đề án phát triển các mô hình outlet tại Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, hướng tới hình thành các điểm đến mua sắm - du lịch - trải nghiệm, góp phần kích cầu tiêu dùng, phát triển thương mại - dịch vụ và nâng cao năng lực cạnh tranh của thị trường bán lẻ Việt Nam.

Đề án xác định 3 mô hình outlet phù hợp với từng điều kiện thị trường, bao gồm làng outlet cao cấp có diện tích 30.000-50.000 m2, Trung tâm outlet đô thị/ngoại vi có diện tích 5.000-25.000 m2 và outlet tích hợp có diện tích cho thuê 15.000-50.000 m2.

Ngoài vai trò là kênh mua sắm, nhiều nước trên thế giới từ lâu đã xây dựng mô hình outlet trở thành các điểm du lịch và giúp thu về hàng chục tỷ USD.

Khách du lịch sẵn sàng bỏ thời gian mua sắm tại trung tâm outlet

Theo báo cáo của DataIntelo , du lịch mua sắm tại outlet có nghĩa khách hàng sẽ ghé thăm các làng outlet cao cấp hoặc các trung tâm outlet của nhiều thương hiệu. Thông qua việc lựa chọn mua sắm tại các địa điểm này, khách du lịch có thể "tậu" được những món đồ hiệu yêu thích với mức giá "hời" hoặc thậm chí thấp hơn rất nhiều so với giá gốc.

Đáng chú ý, thị trường du lịch mua sắm tại outlet tăng trưởng nhanh nhờ sự kết hợp của nhiều yếu tố, bao gồm mạng lưới outlet cao cấp trên toàn cầu ngày càng mở rộng, hiện đã vượt 750 trung tâm, xu hướng du lịch có chủ đích của người tiêu dùng thuộc thế hệ Millennials và Gen Z cùng với sự phổ biến của các gói du lịch mua sắm được các đại lý du lịch trực tuyến (OTA) cung cấp.

Năm 2025, khoảng 42% khách du lịch nghỉ dưỡng quốc tế cho biết trung bình cứ mỗi chuyến du lịch, họ sẵn sàng bỏ thời gian để dừng chân tại các cửa hàng outlet. Điều này cho thấy hoạt động mua sắm tại outlet đã trở thành một phần "không thể thiếu" trong hành trình du lịch của nhiều người.

Riêng với mô hình này, vị trí chiến lược là một trong những yếu tố quan trọng đối với sự thành công của các trung tâm outlet.

Theo một báo cáo của Savills vào năm 2025, các trung tâm outlet thường được đặt ngoài khu vực đô thị, nhưng tại những vị trí có khả năng tiếp cận một lượng khách hàng lớn, đồng thời thuận tiện kết nối với nhiều thành phố và điểm đến du lịch. Chẳng hạn, McArthurGlen Serravalle tại Italy nằm giữa 3 trung tâm du lịch lớn là Turin, Milan và Genoa. Nhờ kết nối thuận tiện với các khu vực này qua tuyến cao tốc A7, trung tâm còn thu hút lượng lớn khách du lịch đến khu vực ven biển Riviera.

Các nghiên cứu khác cũng cho thấy vị trí là một yếu tố quan trọng của mô hình outlet. Nghiên cứu "Tiêu chí lựa chọn trung tâm outlet của người tiêu dùng Anh" của tác giả Georgina Whyatt mô tả các trung tâm outlet thường được đặt gần những nút giao thông cao tốc lớn hoặc các điểm du lịch, qua đó mở rộng khả năng tiếp cận của khách hàng.

Thị trường du lịch mua sắm tại các trung tâm outlet trên toàn cầu được định giá 68,4 tỷ USD vào năm 2025 và được dự báo tăng trưởng với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) 7,3% trong giai đoạn 2026-2034, đạt khoảng 128,7 tỷ USD vào năm 2034. Động lực tăng trưởng đến từ sự kết hợp giữa lượng khách du lịch toàn cầu gia tăng, sự phát triển của các làng outlet cao cấp và xu hướng tiêu dùng của các thế hệ mới ngày càng coi trọng trải nghiệm và giá trị nhận được.

Trung Quốc, Hàn Quốc "đua" mở trung tâm outlet

Đáng chú ý, báo cáo chỉ ra rằng vào năm 2025, châu Á - Thái Bình Dương là khu vực chiếm thị phần lớn nhất trong thị trường du lịch mua sắm tại outlet toàn cầu năm 2025, với doanh thu 24,7 tỷ USD , tương đương khoảng 36,1% tổng thị trường toàn cầu.

Riêng Trung Quốc được ước tính có hơn 180 trung tâm outlet vào năm 2025, với các nhà phát triển lớn như Wangfujing Group, Beijing Capital Land. Bên cạnh đó, các nhà vận hành quốc tế như Simon Property Group, McArthurGlen tích cực mở rộng tại các thành phố hạng 2 và hạng 3.

Trong một bài báo hồi tháng 3 năm nay, tờ SCMP cho biết trên khắp Trung Quốc đại lục, các trung tâm outlet đang được mở rộng, trong khi các trung tâm thương mại truyền thống và trung tâm thương mại cao cấp phải đối mặt với tỷ lệ mặt bằng bị bỏ trống cao.

Theo các nhà phân tích, với việc cung cấp các thương hiệu nổi tiếng với mức giá chiết khấu, mô hình outlet phù hợp với sự thay đổi trong thị hiếu của người tiêu dùng và xu hướng chi tiêu hợp lý, trong bối cảnh nền kinh tế tăng trưởng chậm.

Báo cáo của Hiệp hội Thương mại Hàng tiêu dùng Trung Quốc (CCAGM) cho biết từ năm 2021 đến năm 2025, tổng doanh số của các trung tâm outlet đã tăng gần gấp đôi, từ 126 tỷ nhân dân tệ ( 17,6 tỷ USD ) lên 248 tỷ nhân dân tệ ( 34,7 tỷ USD ), đưa lĩnh vực này trở thành một động lực tăng trưởng quan trọng của doanh số bán lẻ.

Sự phổ biến của mô hình này đã khuyến khích nhiều nhà phát triển gia tăng đầu tư vào lĩnh vực bán lẻ ở vùng ngoại ô. Một số outlet mới đã mở cửa trong những tháng qua và dự kiến sẽ có thêm nhiều dự án đi vào hoạt động trong năm nay.

Ngoài ra, các trung tâm outlet tại Hàn Quốc, đặc biệt là Lotte Premium Outlets và Shinsegae tại Gimpo và Busan, cũng đang thu hút lượng lớn người mua sắm từ Nhật Bản, Trung Quốc và Đông Nam Á, nhờ tận dụng sức hút rộng hơn của làn sóng Hallyu (làn sóng văn hóa Hàn Quốc).

Hay tại Nhật Bản, thị trường outlet với những điểm đến nổi bật như Gotemba Premium Outlets nằm gần núi Phú Sĩ và hệ thống Mitsui Outlet Parks trên khắp cả nước vẫn tiếp tục thu hút lượng lớn khách du lịch, đặc biệt là khách Trung Quốc đi về trong ngày và khách lưu trú qua đêm.

Thị trường outlet tăng trưởng nhanh chóng

Riêng ở khu vực Bắc Mỹ, nước Mỹ vẫn là thị trường du lịch mua sắm tại outlet lâu đời trên thế giới, với mạng lưới dày đặc các Làng outlet cao cấp. Hệ thống Premium Outlets và Chelsea Premium Outlets của Simon Property Group có hơn 70 địa điểm tại 36 bang, thu hút khoảng 110 triệu lượt khách/năm ở nhiều độ tuổi.

Woodbury Common Premium Outlets tại Central Valley, bang New York, tiếp tục được xếp vào nhóm outlet có doanh thu trên mỗi foot vuông cao nhất thế giới, thu hút hơn 13 triệu lượt khách/năm. Một lượng lớn khách quốc tế từ Mỹ Latinh, châu Á và châu Âu, đã chủ động đưa Woodbury Common vào lịch trình khi đến New York.

Công ty nghiên cứu thị trường IBISWorld dự báo doanh thu thị trường outlet tại Mỹ sẽ đạt 64,6 tỷ USD năm 2026, 66,2 tỷ USD năm 2027, 66,8 tỷ USD năm 2028 và 67,6 tỷ USD vào năm 2029. Báo cáo cũng cho biết doanh thu ngành tăng với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) khoảng 0,9%/năm trong giai đoạn 2024-2029.

Một thị trường khác cũng đã phát triển rất thành công các mô hình outlet là châu Âu. Trong một báo cáo xuất bản tháng 8/2025, Savills nhận định các trung tâm outlet tại châu Âu đang cho thấy khả năng chống chịu tốt trong bối cảnh người tiêu dùng vẫn thận trọng về chi tiêu. Mức giảm giá phổ biến 30-70% giúp trung tâm outlet duy trì sức hút với nhóm khách hàng vốn nhạy cảm về giá.

Doanh số tại các trung tâm outlet châu Âu tăng trung bình 4,6%/năm kể từ năm 2019 và được dự báo tăng khoảng 6%/năm đến năm 2028, qua đó đưa tổng doanh thu của các cửa hàng lên 30 tỷ euro (khoảng 35 tỷ USD ).

Đáng chú ý, quy mô cũng là một lợi thế của các trung tâm outlet. Châu Âu hiện có khoảng 200 trung tâm outlet với tổng diện tích sàn cho thuê hơn 4 triệu m2.

Xét về các đơn vị vận hành outlet tại châu Âu, 5 nhà vận hành lớn nhất quản lý gần 40% tổng số cửa hàng outlet, trong khi phần còn lại thuộc về các tập đoàn hoặc các công ty độc lập. McArthurGlen quản lý 13% số outlet tại châu Âu, tiếp theo là Neinver (8%), VIA outlets (6%), Value Retail (5%) và ROS Retail Outlet (5%).