Cách bệnh lý liên quan đến tim mạch là nguyên nhân của hàng triệu ca tử vong mỗi năm. Ảnh: Vita Dairy.

Việc bảo vệ tim có thể áp dụng cho mọi người, bất kể bạn nghĩ mình có nguy cơ bị bệnh tim mạch hay không.

Đó là bởi bệnh tim mạch và đột quỵ là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu tại nước Mỹ và trên thế giới. Cho nên đây là một chương phải đọc nếu bạn là ứng viên sáng giá cho bệnh tim mạch, nghĩa là, nếu bạn từng gặp một vấn đề nào đó về tim hoặc ăn theo chế độ ăn tiêu chuẩn Mỹ.

Nhưng đây là điều sẽ làm bạn ngạc nhiên hơn hết: Ngay cả nếu bạn nghĩ mình đã làm đúng mọi điều, từ ăn kiêng cho tới tập thể dục, luyện thiền/yoga, thì bệnh tim mạch vẫn là một mối đe dọa. Điều ấy có nghĩa là tất cả chúng ta đều có cơ hội để cải tiến cách thức hoạt động của tim.

Có lẽ bạn đã biết rằng tim là một cơ quan tham công tiếc việc nhất; suốt 24/7, nó bơm máu để đưa lượng oxy cần thiết tới các cơ quan và cơ bắp, để giúp những bộ phận này vận hành trơn tru. Tim cũng cần máu và nó nhận máu từ những động mạch vành bé tí bao phủ quanh bề mặt của nó. Khi bề mặt bên trong của những động mạch vành này bị tổn thương, cơ thể sẽ cố gắng sửa chữa chúng bằng một hỗn hợp gồm cholesterol, chất béo và các yếu tố đông máu.

Hãy nghĩ về việc này như việc trám hồ lên cái lỗ nhỏ trên tường vậy. Trong tim bạn, chúng tôi không biết chính xác cái gì gây ra tổn hại trước tiên. Nhưng chúng tôi cũng khoanh vùng được một số đối tượng, như huyết áp cao, đường huyết cao, hút thuốc, hay đơn giản chỉ là viêm nhiễm chung.

Các nhà nghiên cứu tại Cleveland Clinic cũng đã nhận thấy rằng sản phẩm từ động vật, bao gồm thịt và trứng, chứa carnitine, choline và lecithin, là những chất có thể bị chuyển hóa bởi vi khuẩn trong ruột để tạo ra một chất làm tổn hại động mạch.

Những mảng bám này có thể bắt đầu tích tụ từ thời thơ ấu và có thể ảnh hưởng đến tất cả các động mạch của bạn, bao gồm động mạch của tim, não, thận, tuyến sinh dục và da. Đó là lý do tại sao liệt dương hoặc nếp nhăn thường là những dấu hiệu đầu tiên của sự lão hóa động mạch. Những mảng bám này có chiều hướng tăng nhanh hơn sau tuổi 30. Khi tăng kích thước, chúng có thể bắt đầu hạn chế lượng máu lưu thông qua các mạch máu.

Bạn thể thể nghi ngờ đấy là một vấn đề. Trái tim chăm chỉ và đói khát của bạn cần oxy để bơm máu tới phần còn lại của cơ thể. Khi điều này không được đáp ứng, nó có thể biểu hiện thành cơn đau ngực. Và khi chuyện thật sự trở nên tồi tệ thì có thể dẫn đến một cơn nhồi máu cơ tim.

Ngoài ra, khi những mảng bám to lên, quá trình sửa chữa có thể cẩu thả (giống như kiểu làm ẩu làm tắt của đám nhà thầu không giấy phép vậy). Kết quả là những mảng bám này có thể trở nên không ổn định.

Tức là khi một đợt sóng viêm nhiễm ập đến, hoặc sau khi ăn một đĩa thịt lợn hầm to đùng, hay sau một trận cúm, chúng có thể vỡ hay bục ra. Khi việc này xảy ra, các mô nằm bên dưới mảng bám sẽ lộ ra và cơ thể cần nhanh chóng sửa chữa bề mặt thô này (xét cho cùng, một mạch máu bị tổn hại có thể bắt đầu rỉ máu).

Cuốn sách Ăn gì khi nào cung cấp nhiều kiến thức hữu ích về dinh dưỡng. Ảnh: T.H.

Trong những trường hợp này, một cục máu đông sẽ nhanh chóng hình thành. Nó có thể làm cho mạch máu hoàn toàn đóng lại, khiến phần cơ tim thường được nuôi dưỡng bởi mạch máu ấy hoàn toàn không có máu. Tình trạng này thường dẫn tới một cơn nhồi máu cơ tim.

Đúng là một số nguy cơ mắc bệnh tim là do di truyền. Nhưng đa số liên quan tới lối sống. Cao huyết áp, đái tháo đường loại 2 (đường huyết cao), cholesterol LDL trong máu cao và hút thuốc, tất cả đều làm tăng mạnh nguy cơ của bạn.

Những yếu tố rủi ro này (giả sử bạn không hút thuốc) đều có thể quy cho chế độ ăn, căng thẳng và những thay đổi khác trong lối sống. Nhưng chế độ ăn là một nhân tố quan trọng ở đây. Cho nên, mặc dầu chúng ta có những quy trình có thể giúp giải quyết động mạch tắc nghẽn, song bạn cũng có thể đẩy lùi bệnh động mạch bằng thực phẩm.