TP.HCM đưa sách 'Made in Vietnam' ra thế giới

Ông Nguyễn Ngọc Hồi, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM, Phó chủ tịch Hội Xuất bản Việt Nam, trao đổi với bà Claudia Kaiser, Phó chủ tịch Hội sách Frankfurt. Ảnh: Đức Huy.

Giới xuất bản đang đổ về Hội sách Frankfurt 2026 (diễn ra từ 7 đến 11/10 tại Đức). Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục ghi dấu ấn mạnh mẽ khi góp mặt tại hội sách lớn nhất thế giới, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong hành trình đưa hình ảnh đất nước, con người và văn hóa Việt Nam vươn ra thế giới.

Quảng bá sách Việt tại Hội sách Frankfurt

Chia sẻ với Tri Thức - Znews tại Hội sách Frankfurt 2026, ông Nguyễn Ngọc Hồi, Phó giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM, Phó chủ tịch Hội Xuất bản Việt Nam, cho biết mục tiêu năm nay của gian hàng là đưa các ấn phẩm Việt Nam tiến thêm một bước, hướng tới hợp tác xuất bản và phát hành tại thị trường nước ngoài.

Vì vậy, các ấn phẩm được lựa chọn tại gian hàng TP.HCM năm nay ưu tiên những tác phẩm đã được dịch sang tiếng Anh, các sách song ngữ và những đầu sách có khả năng tiếp cận độc giả quốc tế. Bên cạnh mục tiêu làm việc với các nhà xuất bản nước ngoài, thành phố cũng hướng đến cộng đồng người Việt tại châu Âu và nhiều nơi trên thế giới.

Theo ông Nguyễn Ngọc Hồi, một trong những vấn đề được ghi nhận trong quá trình khảo sát các thư viện đại học, thư viện quốc gia và thư viện địa phương tại châu Âu là sự hiện diện của sách về Việt Nam chưa phản ánh đầy đủ tiếng nói từ chính Việt Nam. Nhiều thư viện có khu vực dành cho sách Đông Nam Á hoặc Việt Nam, nhưng không ít ấn phẩm được viết bởi những tác giả nước ngoài nghiên cứu về Việt Nam.

“Những cuốn sách viết về Việt Nam ở trong các thư viện này là tác phẩm của các tác giả nước ngoài. Thật khó để tránh khỏi những thiên kiến hay sự am hiểu không rõ về đất nước chúng ta, so với các ấn phẩm của tác giả Việt Nam”, ông Hồi cho biết.

Gian hàng TP.HCM tại Hội sách Frankfurt. Ảnh: Hồng Trí.

Từ thực tế đó, TP.HCM muốn đẩy mạnh việc đưa sách Việt Nam vào hệ thống thư viện nước ngoài, từ thư viện trường đại học đến thư viện địa phương và thư viện quốc gia. Với thành phố, đây không đơn thuần là hoạt động quảng bá sách mà còn là một cách tạo dựng nguồn tư liệu để độc giả quốc tế có cơ hội tiếp cận Việt Nam qua những xuất bản phẩm do chính người Việt thực hiện.

Tại gian hàng năm nay, các chủ đề được giới thiệu khá rộng, từ sách về Chủ tịch Hồ Chí Minh, TP.HCM, lịch sử, văn hóa, vùng đất và con người Việt Nam đến các tác phẩm văn học của những nhà văn trong nước. Trong số những nhóm sách nhận được sự quan tâm của các đối tác quốc tế, ông Hồi đặc biệt nhắc tới bộ sách Lịch sử Việt Nam bằng hình (Đông A Books) đã được dịch sang tiếng Anh.

Đáng chú ý, sách thiếu nhi đang trở thành một hướng tiếp cận được TP.HCM quan tâm. Những tác phẩm như Dế mèn phiêu lưu ký hay các sách về kỹ năng dành cho trẻ em được dịch sang tiếng nước ngoài và giới thiệu tại Frankfurt. Theo ông Hồi, sự quan tâm của các đối tác quốc tế cho thấy sách thiếu nhi Việt Nam có thể trở thành một hướng phát triển mới, cả ở thị trường trong nước lẫn quốc tế.

Làm sao để xuất bản Việt Nam nổi bật giữa một “cánh đồng sách”?

Trong bối cảnh nhiều quốc gia đầu tư lớn cho không gian triển lãm tại Frankfurt, TP.HCM lựa chọn một cách tiếp cận khác để tạo dấu ấn. Theo ông Nguyễn Ngọc Hồi, thành phố không chạy đua về quy mô đầu tư mà tập trung khai thác những yếu tố đặc trưng của chính mình. Trong đó, sách vẫn là cốt lõi.

Trên nền không gian với các biểu tượng nổi tiếng của thành phố, các ấn phẩm nghiên cứu, chuyên đề của bảo tàng về lịch sử và những nét đặc trưng của địa phương cũng được làm nổi bật. Cách làm này giúp gian hàng mở rộng từ một không gian giới thiệu sách thành nơi kể câu chuyện về thành phố bằng nhiều lớp tư liệu văn hóa.

Hoạt động giới thiệu sách diễn ra trong không gian với các biểu tượng của TP.HCM. Ảnh: Đức Huy

Ghé gian hàng Việt Nam, bà Sabine Schulte Beckhausen (sống tại Koln) cho biết bà có con dâu là người Việt Nam và muốn các con, cháu trong gia đình có cơ hội tìm hiểu thêm về văn hóa Việt Nam. Vì thế, trong những năm gần đây, mỗi khi đến Hội sách Frankfurt, bà thường tìm tới các khu vực trưng bày sách thiếu nhi Việt Nam, đặc biệt là những ấn phẩm tiếng Việt hoặc song ngữ.

"Truyện tranh Việt Nam không quá khác biệt so với các ấn phẩm dành cho trẻ em tại Đức, nhưng có những điểm tạo ấn tượng riêng. Các cuốn truyện có khổ sách lớn, hình ảnh được đầu tư công phu. Đặc biệt nội dung nhiều truyện đề cập tới thiên nhiên và cách chung sống giữa các loài trong cùng một môi trường, những chủ đề khá thú vị đối với độc giả nhỏ tuổi", bà Sabine nói.

Từ kinh nghiệm tham gia Hội sách Frankfurt, TP.HCM cũng nhìn thấy nhu cầu phối hợp giữa các đơn vị Việt Nam. Hiện các gian hàng của TP.HCM, Hà Nội và các đơn vị xuất bản trong nước còn nằm ở những khu vực khác nhau. Trên cương vị Phó chủ tịch Hội Xuất bản Việt Nam, ông Nguyễn Ngọc Hồi cho biết các đơn vị tham gia có thể tính tới việc kết nối thành một khu Việt Nam trong những kỳ hội sách tới.

Trong khu vực chung đó, mỗi địa phương và nhà xuất bản vẫn có thể giữ màu sắc riêng, nhưng được kết nối trong một không gian thống nhất. Với cách tiếp cận này, hình ảnh xuất bản Việt Nam tại Frankfurt có thể trở nên tập trung và dễ nhận diện hơn, đồng thời tạo thêm cơ hội để các đối tác quốc tế tiếp cận nhiều nhóm sách và đơn vị cùng lúc.