Chiến lược đưa hội sách chung cư phủ rộng 168 xã, phường TP.HCM

Mô hình Hội sách chung cư được thí điểm từ tháng 4 nhân ngày hội Sách và Văn hóa đọc ở TP.HCM. Ảnh: Khương Nguyễn.

Trong buổi làm việc với các đơn vị xuất bản - phát hành vào sáng 1/10, ông Nguyễn Ngọc Hồi, Phó giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM - Phó chủ tịch Hội Xuất bản Việt Nam, khẳng định Thành phố quyết tâm xây dựng mạng lưới không gian đọc sách khắp 168 xã, phường.

Không gian văn hóa đọc trước cửa nhà

Theo ông, để vận hành hiệu quả các điểm đọc này, TP.HCM sẽ áp dụng mô hình phối hợp 3 bên chặt chẽ. Cơ quan quản lý nhà nước đóng vai trò chủ trì và bảo trợ pháp lý; chính quyền địa phương cùng ban quản lý chung cư hỗ trợ mặt bằng (ví dụ như nhà sinh hoạt cộng đồng); trong khi các nhà xuất bản (NXB) và doanh nghiệp phát hành trực tiếp vận hành nguồn sách cùng các hoạt động tương tác.

“Sở sẽ hoàn thiện danh sách chung cư ở 168 xã, phường để phân chia địa bàn cho từng NXB và đơn vị phát hành nhận chỉ tiêu phụ trách. Sự phối hợp đồng bộ giữa cơ quan quản lý, chính quyền địa phương và các doanh nghiệp sẽ biến những nhà sinh hoạt cộng đồng thành điểm hẹn tri thức cho cư dân. Đây chính là thị trường mà các đơn vị xuất bản, phát hành có thể tận dụng để phát triển”, ông Nguyễn Ngọc Hồi chia sẻ.

Theo kế hoạch của ngành văn hóa Thành phố, các hội sách chung cư sẽ được tổ chức định kỳ theo tuần hoặc theo tháng. Bên cạnh việc trưng bày và bán sách ưu đãi, các đơn vị sẽ tổ chức thêm các cuộc thi giới thiệu sách, giao lưu tác giả và hoạt động trải nghiệm cho trẻ em nhằm hình thành thói quen đọc sách tự nhiên cho thế hệ trẻ.

Ông Nguyễn Ngọc Hồi, Phó giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM - Phó chủ tịch Hội Xuất bản Việt Nam, thăm và chúc mừng các đơn vị nhân ngày truyền thống ngành xuất bản, in và phát hành (10/10/1952 - 10/10/2026). Ảnh: Đức An.

Song song với các hội sách, TP.HCM còn khuyến khích các đơn vị phát triển sách điện tử, sách nói, ứng dụng công nghệ cao để đưa sách đến gần hơn với người đọc. Nhiều hoạt động đang được nghiên cứu và triển khai nhằm xây dựng một thế hệ trẻ yêu tri thức cho thành phố.

“Trong chiến lược này, các em nhỏ là đối tượng chính. Cần để các em tiếp cận sách thông qua các không gian đọc trải nghiệm, thư viện tương tác và những hoạt động khuyến đọc sáng tạo ngay tại khu dân cư. Phải làm sao hình thành một thế hệ yêu tri thức, quen với việc đọc sách từ nhỏ”, ông Nguyễn Ngọc Hồi nói thêm.

Ngày 22/9, UBND TP.HCM cũng ban hành kế hoạch triển khai các chỉ thị phát triển ngành xuất bản, in và phát hành trên địa bàn. Văn bản chỉ đạo của Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030 nâng tỷ lệ đọc bình quân của người dân lên 7-8 bản sách mỗi người một năm, đồng thời yêu cầu 100% xã, phường, thị trấn đều có không gian đọc sách cộng đồng.

Ông Nguyễn Thành Lợi (giữa), Giám đốc NXB Tổng hợp TP.HCM, trong buổi làm việc với Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM. Ảnh: Đức An.

Kết nối nguồn lực để đưa sách đến gần cư dân

Trong các buổi làm việc, đại diện các tập đoàn phát hành và NXB của TP.HCM khẳng định sẵn sàng hưởng ứng các hoạt động phát triển văn hóa đọc. Đồng thời, từ thực tiễn triển khai thí điểm mô hình hội sách chung cư, các đơn vị cũng đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động.

Là doanh nghiệp bán lẻ có mạng lưới rộng khắp, bà Phạm Thị Hóa - Phó tổng giám đốc Fahasa - cho rằng việc tổ chức các hội sách lưu động trong 2-3 ngày tại chung cư đòi hỏi chi phí đáng kể trong khi hiệu quả lan tỏa cần thêm thời gian để đánh giá. Để tạo điều kiện cho thói quen đọc sách được duy trì sau mỗi sự kiện, doanh nghiệp đề xuất nghiên cứu những mô hình đi kèm với hội sách chung cư.

"Nếu chỉ làm hội sách ngắn ngày rồi rút đi thì giá trị đọng lại sẽ không đạt được như kỳ vọng. Chúng tôi đề xuất mô hình dài hơi hơn là trang bị tủ sách tại phòng sinh hoạt chung cư, sau đó định kỳ luân chuyển và bổ sung các đầu sách mới. Đơn vị có sẵn nguồn sách chất lượng và sẵn sàng đồng hành cùng thành phố", bà nói.

Ông Phạm Nam Thắng, Tổng giám đốc FAHASA Retail, chia sẻ về tình hình phát hành sách trên địa bàn TP.HCM và mô hình nhà sách thông minh của đơn vị. Ảnh: Đức An.

Còn theo ông Nguyễn Thành Lợi, Giám đốc NXB Tổng hợp TP.HCM, thực tiễn thí điểm tại khu chung cư thuộc phường Diên Hồng (TP.HCM) cũng cho thấy mô hình hội sách chung cư cần có sự phối hợp từ nhiều phía.

Ông nhấn mạnh mức độ quan tâm của cư dân đối với sách là yếu tố cần được chú ý. Bên cạnh đó, NXB cần sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương, ban quản lý chung cư và các cơ quan chức năng để duy trì những không gian văn hóa đọc.

Ông Nguyễn Hữu Hoạt, Phó chủ tịch HĐQT Phương Nam Corp, đề xuất Thành phố nghiên cứu cơ chế ưu đãi về mặt bằng tại các vị trí trung tâm cụm dân cư, ga metro, sân bay… Những hỗ trợ này sẽ tạo điều kiện để các đơn vị đầu tư không gian văn hóa đọc hiệu quả.

Ghi nhận góp ý từ doanh nghiệp, lãnh đạo Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM khẳng định sẽ đứng ra làm đầu mối giữa các bên. Sự đồng hành pháp lý và hỗ trợ từ chính quyền sẽ là điểm tựa để các doanh nghiệp yên tâm dồn nguồn lực, biến không gian cộng đồng ở từng khu dân cư thành không gian tri thức, văn hóa thực chất.