 |
| Tổng thống Donald Trump và Ngoại trưởng Marco Rubio hội đàm với Quốc vương Qatar Sheikh Tamim bin Hamad Al Thani bên lề Hội nghị G7 tại Pháp, ngày 16/6/2026. Ảnh: Reuters. |
Ngày 16/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tận dụng sự xuất hiện của mình tại Hội nghị Thượng đỉnh G7 để đưa ra những bình luận mới nhất về thỏa thuận Mỹ-Iran.
Phát biểu với các phóng viên bên cạnh Quốc vương Qatar Sheikh Tamim bin Hamad al-Thani, người đã ca ngợi vai trò lãnh đạo của Tổng thống Trump trong “thời điểm then chốt đối với Trung Đông”, nhà lãnh đạo Mỹ xác nhận rằng thỏa thuận đang chuyển sang giai đoạn thứ hai, giai đoạn mà ông dự đoán sẽ “thực sự dễ dàng hơn” giai đoạn đầu.
Tổng thống Trump tuyên bố: “Chúng tôi đã hoàn tất thỏa thuận với Iran và nó sẽ thành công. Thỏa thuận đang chuyển sang giai đoạn thứ hai, và tôi nghĩ rằng giai đoạn này thực sự sẽ dễ dàng hơn”.
Ông nói thêm: “Điều duy nhất thực sự quan trọng đối với tôi là Iran sẽ không bao giờ sở hữu vũ khí hạt nhân, và điều đó đã được nêu rất rõ ràng. Họ sẽ không phát triển nó, họ sẽ không mua nó, họ sẽ không làm bất cứ điều gì liên quan đến nó. Và nếu họ làm như vậy, họ sẽ phải gánh chịu những hậu quả không thể tưởng tượng nổi; địa ngục sẽ trút xuống”.
Tổng thống Trump phản ứng mạnh mẽ trước các thông tin cho rằng Bản ghi nhớ thỏa thuận (MoU) bao gồm cam kết của Mỹ đối với một quỹ trị giá 300 tỷ USD dành cho công cuộc tái thiết Iran.
Theo báo Thổ Nhĩ Kỳ Hôm nay ngày 16/6, trước đó, vào hôm 15/6, các quan chức cấp cao Mỹ trước đó đã nói với báo giới rằng MoU có một điều khoản liên quan đến quỹ này và nguồn tài trợ sẽ đến từ các quốc gia Vùng Vịnh.
Tổng thống Trump nói: “Nhân tiện, chúng tôi sẽ không đầu tư bất kỳ khoản tiền nào vào Iran. Tin đồn đó xuất hiện ngày hôm qua và thật nực cười. Chúng tôi không có bất kỳ nghĩa vụ nào phải đầu tư tiền vào Iran”.
Tổng thống Trump đã lặp lại lời phủ nhận này hai lần trong cuộc gặp song phương với Quốc vương Qatar, đồng thời thừa nhận Mỹ vẫn có quyền lựa chọn đầu tư “nếu tôi muốn làm điều gì đó”, nhưng nhấn mạnh rằng không hề tồn tại bất kỳ cam kết nào như vậy.
Phó Tổng thống JD Vance cũng xác nhận riêng rằng MoU chỉ dài khoảng một trang rưỡi và mang tính chất “rất khái quát”, trong khi các cuộc đàm phán kỹ thuật về chương trình hạt nhân Iran, việc nới lỏng tài chính và các quy định liên quan đến eo biển Hormuz dự kiến sẽ bắt đầu trong tuần này.
Ông nói: “Chúng tôi sẽ đi lấy nó. Nhưng việc lấy được nó là chuyện rất lớn, bởi người ta nói rằng chỉ có Trung Quốc và chúng tôi mới có thiết bị cần thiết để tiếp cận được nó. Cả ngọn núi đã sụp đổ đè lên phía trên. Chúng tôi có camera giám sát khu vực đó”.
Tổng thống Trump thừa nhận rằng số vật liệu này có thể không còn nhiều giá trị thực tiễn ở giai đoạn hiện nay, nhưng cho biết: “Tôi nghĩ về mặt tâm lý, chúng tôi muốn lấy được nó”.
Tổng thống Trump cũng đề cập đến nhiều khía cạnh khác trong chính sách Iran của mình.
Ông phủ nhận việc thay đổi chế độ tại Iran từng là mục tiêu của Mỹ, mặc dù thừa nhận rằng một số lãnh đạo cấp cao Iran đã bị tiêu diệt trong cuộc xung đột.
Tổng thống Trump nói: “Tôi không tin vào thay đổi chế độ. Tôi đã chứng kiến các cuộc thay đổi chế độ trong nhiều năm qua và chúng chẳng bao giờ hiệu quả”.
Tuy nhiên, ở thời điểm bắt đầu chiến tranh, theo báo Thổ Nhĩ Kỳ Hôm nay ngày 16/6, ông Trump từng kêu gọi người dân Iran “giành quyền kiểm soát chính phủ của các bạn”.
Tổng thống Trump mô tả Kế hoạch Hành động Toàn diện Chung (JCPOA) năm 2015 dưới thời Barack Obama là “con đường dẫn tới vũ khí hạt nhân”.
Ông cho rằng Iran đã có thể sở hữu vũ khí hạt nhân “từ năm năm trước” nếu ông không rút Mỹ khỏi JCPOA trong nhiệm kỳ đầu tiên.
Tổng thống Trump nói ông muốn Iran trở thành “một quốc gia bình thường” và cho biết giai đoạn đàm phán thứ hai sẽ quyết định liệu mục tiêu đó có khả thi hay không.
Kết thúc cuộc gặp, Quốc vương Qatar Sheikh Tamim bin Hamad al-Thani bày tỏ sự tin tưởng: “Với đà tiến triển hiện nay, nếu chúng ta tiếp tục như vậy, thưa ngài Tổng thống, chúng ta có thể đạt được những điều tuyệt vời cho khu vực”.
Vấn đề Trung Đông
Mục Thế giới giới thiệu cuốn sách "Châu Phi - Trung Đông: Những vấn đề chính trị và kinh tế nổi bật". Cuốn sách giới thiệu cuộc cải cách thể chế chính trị và kinh tế ở châu Phi và Trung Đông từ sau Chiến tranh Lạnh đến nay. Cuốn sách bao trùm nhiều vấn đề về sắc tộc, khả năng giải quyết mâu thuẫn sắc tộc, tôn giáo, chính sách của các nước lớn, dầu mỏ, khí đốt ở hai khu vực này...
