Cổ tay em trắng như ngà
Bài ca dao “Cổ tay em trắng như ngà” có một số dị bản, chỉ khác nhau một vài từ ngữ. Thạc sĩ Khoa Thị Điển cho rằng đây là một bài ca dao hay nói về vẻ đẹp của người phụ nữ truyền thống.
Ca dao và dị bản
Trong đời sống thường ngày, chúng ta bắt gặp những câu ca dao, tục ngữ có ý nghĩa tương tự, chỉ sai khác một số từ, ngữ. Theo thời gian, những câu dễ đọc, dễ hiểu hơn sẽ trở nên thông dụng. Một câu ca dao có nhiều dị bản cũng là hiện tượng phổ biến.
Gặp anh em cũng muốn chào, Sợ rằng chị cả dắt dao trong người
Qua những vần ca dao, các tác giả dân gian thể hiện sự sâu sắc trong nhìn nhận con người, các mối quan hệ, nhân tình thế thái.
Em như sen nở giữa đìa hứng sương
Hoa sen không chỉ gói gọn hạn chế trong một ý nghĩa nhất định. Thơ ca truyền miệng cho thấy hoa sen được sử dụng mang nhiều tầng nghĩa hàm ẩn.
Thân thiếp như cánh hoa đào, Đang tươi đang tốt thiếp trao cho chàng
Khi nhắc đến hoa, quả là nhắc tới hương thơm quyến rũ, vị ngọt nồng nàn, đa sắc, đa hương. Hoa trong ca dao biểu trưng cho phẩm chất cao quý, cho thân phận của người phụ nữ trong xã hội cũ.
Truyện kinh dị thuần Việt tựa vào nguồn cội để đi xa
Sau sự lên ngôi của truyện ngôn tình, trinh thám, kinh dị nước ngoài…, trong những năm gần đây, "làng" xuất bản nước nhà tiếp tục đón nhận một làn sóng mới từ truyện kinh dị thuần Việt.
Miếng ăn là miếng tồi tàn, Mất ăn một miếng lộn gan lên đầu
Ca dao ta có câu "Học ăn học nói học gói học mở". Lời ăn tiếng nói hàng ngày trong thơ ca dân gian không chỉ là kinh nghiệm ứng xử mà còn là nét đẹp văn hóa.
Ước gì sông rộng một gang, Bắc cầu dải yếm để chàng sang chơi
Từ xa xưa, các tác giả dân gian đã dùng nhiều cách biểu đạt khoa trương trong ca dao. Không chỉ sử dụng số từ, động từ mà thành ngữ còn xuất hiện trong nhiều câu ca. Nhờ đó, ca dao trở nên sinh động về mặt ngôn từ, sâu sắc về mặt ngữ nghĩa.
Gái nào là gái chẳng hay ghen chồng?
Từ nhiều đời nay, tranh dân gian có nhiều hoạt cảnh, ca dao, thành ngữ của ta cũng có nhiều câu đề cập tới tâm lý sở hữu và ghen tuông trong tình yêu và hôn nhân.
Gái chính chuyên lấy được 9 chồng
Các tác giả dân gian thường sử dụng biện pháp tu từ để khoa trương, diễn đạt một cách đắc địa những nhân vật, hiện tượng vượt ngưỡng bình thường.
Liễu xa đào, liễu ngả đào nghiêng
Từ xa xưa, người Việt ta đã sử dụng ca dao như một phương thức hữu hiệu để thổ lộ nỗi lòng, kể chuyện, sẻ chia kinh nghiệm hoặc khuyên nhủ về đạo lý làm người. Trong đó, vi diệu và cũng đầy ý tứ là những câu ca dao tỏ bày tình yêu đôi lứa.
Chuyện 'Cấm quần không đáy người ta hãi hùng'
"Tháng chín có chiếu vua ra / Cấm quần không đáy người ta hãi hùng". Âm hưởng của một thời người dân gửi lòng mình vào những câu ca truyền miệng còn vang vọng đến hôm nay.
Tư tưởng triết học trong tục ngữ, ca dao
Tục ngữ, ca dao tuy không phải là triết học nhưng nghiên cứu, tìm hiểu, ta sẽ thấy một mảng nội dung của tục ngữ, ca dao rất gần gũi với một số tư tưởng triết học.
'Binh pháp' của một nhà văn
Trong cuốn “Nghề viết văn”, nhà văn Uông Triều đã tâm sự chuyện nghề một cách thoải mái từ chính những trải nghiệm, cả thành công lẫn thất bại để tạo thành một cẩm nang cho những ai có mong muốn theo đuổi nghiệp văn chương.
Dòng chảy thơ Việt sau 1975 khi viết về chiến tranh và người lính
Hình tượng người lính luôn là chủ đề được mọi thế hệ cầm bút quan tâm. Không chỉ trong giai đoạn 1945-1975 có nhiều tác phẩm văn học viết về người lính mà từ 1975 cho đến nay, các thế hệ cầm bút vẫn tiếp tục viết về đề tài này.
Trương Đăng Dung - Nghe tiếng côn trùng trong cát bụi sinh sôi
Trương Đăng Dung được đông đảo giới văn chương biết đến với tư cách một PGS.TS ở Viện Văn học, tác giả của nhiều công trình nghiên cứu đã công bố. Nhưng ông còn là một cái tên gây ngỡ ngàng với các tập thơ "Những kỷ niệm tưởng tượng", "Em là nơi anh tị nạn".
Nhà thơ Hữu Thỉnh: 'Chúng tôi làm thơ ghi lấy cuộc đời mình'
Nhà thơ lão thành Hữu Thỉnh, người đã có nhiều đóng góp, cống hiến ở sự nghiệp văn học cũng như đóng góp cho sự phát triển của Hội Nhà Văn Việt Nam.
Họa sĩ Ngô Xuân Khôi: Bằng lòng là người đứng sau
Công việc vẽ minh họa, thiết kế sách là những công việc của người đứng sau, lặng thầm, bền bỉ tôn vinh giá trị tác phẩm, tác giả. Ngô Xuân Khôi bằng lòng là người đứng sau ấy.
Thơ Nguyễn Duy: 'Tìm thân nhân'
Nguyễn Duy là một trong những nhà thơ tiêu biểu của thơ ca Việt Nam hiện đại. Buổi toạ đàm chủ đề Thơ Nguyễn Duy: “Tìm thân nhân” cho thấy thơ ông luôn gắn bó với tâm hồn Việt Nam, đồng hành với nhịp bước của dân tộc.
Nhà báo Hồ Điệp Thanh Thanh - Những trang văn tâm hồn
Tác giả Hồ Điệp Thanh Thanh - tên khai sinh là Lương Thị Ái Vân đang công tác tại Báo Phụ nữ Thủ đô. Dù tự nhận là nhà văn “tay ngang” nhưng chị lại sở hữu bút lực mạnh mẽ khi chỉ trong vòng 3 năm đã xuất bản 2 bộ tiểu thuyết lãng mạn.
KTS Nguyễn Công Hiệp - Ước mơ kết nối sách
Đam mê sách từ thời sinh viên, KTS Nguyễn Công Hiệp đã gom các cuốn sách quý tích cóp được trong nhiều năm thành thư viện kiến trúc, nơi giao lưu và chia sẻ của các bạn trẻ Hà thành.