Tối 3/4 theo giờ Việt Nam, quan chức Mỹ xác nhận với Reuters rằng một tiêm kích Mỹ đã bị bắn rơi tại Iran.
Theo Guardian, tiêm kích bị bắn rơi là một chiếc F-15E của Không quân Mỹ, phi hành đoàn có hai thành viên. Đây là lần đầu tiên máy bay chiến đấu Mỹ bị bắn hạ trên bầu trời Iran kể từ khi chiến sự bắt đầu.
Các quan chức Mỹ nắm được tình hình đã xác nhận không chính thức rằng một chiếc F-15E đã bị bắn hạ. Hai phi công đã kịp thoát ra bằng dù. Tới rạng sáng 4/4, một trong hai phi công đã được tìm thấy.
Tiêm kích đa năng
F-15 là tiêm kích chiếm ưu thế trên không được đưa vào sử dụng trong Không quân Mỹ từ cuối những năm 1970. Tiêm kích này được chế tạo nhằm đảm bảo ưu thế của Mỹ trước các máy bay chiến đấu của Liên Xô như MiG-29, Su-27.
 |
| Trong suốt 3 thập kỷ, F-15 được xem là "kẻ thống trị" bầu trời cho đến khi tiêm kích tàng hình F-22 Raptor được đưa vào hoạt động. Ảnh: Không quân Mỹ. |
Tiêm kích này xung trận lần đầu trong chiến dịch Bão táp Sa mạc năm 1991. Theo Military.com, phiên bản F-15C đã giành 34 trong số 37 chiến thắng không chiến trong chiến dịch này.
Cho đến trước khi tham chiến tại Iran, F-15 có mặt trong tất cả chiến dịch quân sự do Mỹ dẫn đầu nhưng chưa chịu bất kỳ tổn thất nào trước hỏa lực đối phương. Thành tích này khiến tiêm kích được đánh giá là "chiến đấu cơ bất khả chiến bại" của Không quân Mỹ.
Thế hệ tiêm kích F-15 Eagle bắt đầu hoạt động trong Không quân Mỹ từ năm 1976. Trong suốt 3 thập kỷ, F-15 được xem là "kẻ thống trị" bầu trời cho đến khi tiêm kích tàng hình F-22 Raptor được đưa vào hoạt động.
Nhà phân tích quốc phòng Kyle Mizokami nhận định đến nay F-15 vẫn là đối thủ đáng gờm trên bầu trời đối với bất kỳ chiến đấu cơ tiên tiến nào. Eagle là sự kết hợp hoàn hảo giữa 2 động cơ phản lực mạnh mẽ, radar tiên tiến cùng hệ thống vũ khí cực mạnh.
Tuy nhiên, điều làm nên tên tuổi của F-15E Strike Eagle chính là khối lượng mang vác vũ khí với hệ thống thùng nhiên liệu hòa khí ốp dọc hai bên thân.
Thiết kế này giúp F-15E bay xa hơn mà không tạo ra lực cản khí động học lớn. Đặc biệt hơn, nó còn cung cấp hơn 25 điểm treo cho phép mang theo tải trọng lên đến 10,4 tấn.
Nhờ đó, F-15E Strike Eagle có thể mang khối lượng vũ khí khổng lồ, bao gồm tên lửa không đối không như AIM-120 AMRAAM, tên lửa chống hạm AGM-84 Harpoon, bom dẫn đường chính xác GBU-31 và thậm chí bom hạt nhân B61.
Tất cả khối lượng công việc khổng lồ này được xử lý bởi thiết kế buồng lái kép. Trong khi phi công phía trước tập trung vào việc bay và không chiến, Sĩ quan Hệ thống Vũ khí (WSO) ở ghế sau sẽ toàn quyền vận hành radar, các biện pháp đối phó điện tử và chỉ định mục tiêu ném bom.
Trái tim công nghệ của F-15E Strike Eagle là hệ thống radar mảng pha quét điện tử chủ động (AESA) APG-82(V)1. Radar này cho phép máy bay vừa lập bản đồ địa hình độ phân giải cao để dẫn đường cho vũ khí, vừa đồng thời quét và khóa các mục tiêu máy bay địch trên không mà không bị nhiễu tín hiệu.
Điểm yếu chí tử
Trong quá trình tiếp cận mục tiêu, F-15E sẽ bay ở độ cao trung bình đến thấp tùy thuộc vào môi trường nguy hiểm.
 |
| Phiên bản chiến đấu cơ đa nhiệm F-15E Strike Eagle. Đây là phiên bản 2 chỗ ngồi hoạt động song song với phiên bản F-15C một chỗ chuyên dùng chiếm ưu thế trên không. Ảnh: Không quân Mỹ. |
Hệ thống radar bám địa hình của F-15E cho phép bay ở độ cao thấp ngay cả trong thời tiết xấu hoặc ban đêm, nhờ đó máy bay có thể bám sát địa hình và tránh bị radar phát hiện.
Trên đường đến mục tiêu, phi hành đoàn luôn cảnh giác khi quét tìm cả máy bay chiến đấu địch và các mối đe dọa tên lửa đất đối không bằng radar trên máy bay, hệ thống tác chiến điện tử và dữ liệu từ các nền tảng của đồng minh.
Nhiệm vụ của F-15E tận dụng tối đa mọi khả năng ấn tượng của tiêm kích này. Vừa có khả năng tấn công tầm xa, tốc độ cao, vừa sở hữu khả năng xâm nhập không phận được phòng thủ và thực hiện các cuộc tấn công mặt đất chính xác cũng như đối đầu với máy bay địch, có thể nói F-15E là máy bay đa năng nhất của Mỹ.
Dù sở hữu hỏa lực áp đảo và năng lực tác chiến đa dạng, F-15E Strike Eagle lại có một điểm yếu lớn nếu phải đối đầu với các cường quốc quân sự là sự thiếu vắng công nghệ tàng hình.
Được phát triển từ nền tảng thiết kế của những năm 1980, chiếc tiêm kích này có hình dáng khí động học góc cạnh và các cửa hút gió khổng lồ. Kết hợp với hơn 25 điểm treo vũ khí dưới cánh, F-15E Strike Eagle càng lộ rõ dưới tiết diện phản xạ radar (RCS).
 |
| F-15E Strike Eagle có điểm yếu lớn là không có công nghệ tàng hình trên radar. Ảnh: Không quân Mỹ. |
Cụ thể, trên màn hình của các trạm radar cảnh giới đối phương, tín hiệu của một chiếc F-15E Strike Eagle sẽ hiển thị rất lớn và rõ ràng.
Khi bay vào không phận được bọc lót bởi mạng lưới thế trận chống tiếp cận/chống xâm nhập (A2/AD) nhiều lớp của Iran, F-15E sẽ dễ dàng bị các tổ hợp tên lửa phòng không tầm xa như S-300 hoặc Bavar-373 phát hiện và khóa mục tiêu từ khoảng cách hàng trăm km.
Ngoài ra, hai động cơ phản lực F100 cực mạnh giúp máy bay mang vác nặng, nhưng đồng thời cũng phát ra tín hiệu hồng ngoại khổng lồ. Nếu máy bay hạ độ cao để ném bom hoặc bay yểm trợ, nó sẽ trở thành "mồi ngon" cho các loại tên lửa phòng không vác vai như MANPADS dẫn đường bằng tầm nhiệt.
Cựu Đại tá Lục quân Mỹ Myles Caggins nhận định đây là một "sự kiện quan trọng". Ông lưu ý rằng dù lưới phòng không chủ lực của Iran đã bị vô hiệu hóa sớm bằng không kích và tấn công mạng, MANPADS vẫn là mối đe dọa thường trực đối với các dòng tiêm kích như F-15.
Những nhà khoa học tiên phong
"Những nhà khoa học tiên phong" là một cuốn sách thú vị về lịch sử của những phát minh nổi tiếng. Để có được những đóng góp vĩ đại cho nhân loại, các nhà khoa học nổi tiếng đã làm việc với lòng say mê và tinh thần học hỏi không ngừng.
