Thức trắng đêm canh nồi bánh chưng Tết trên vỉa hè Hà Nội

Chủ nhật, 15/2/2026 11:05 (GMT+7)
4 giờ trước

Nhiều gia đình tại Hà Nội tất bật suốt đêm luộc hàng trăm chiếc bánh chưng trên vỉa hè dịp Tết Bính Ngọ 2026.

Những ngày giáp Tết Bính Ngọ 2026, nhiều gia đình tại Hà Nội thức xuyên đêm canh nồi bánh chưng đỏ lửa trên vỉa hè đường phố.

Gia đình bà Lưu Thị Huệ (64 tuổi) bắc nồi bánh, nhóm lửa và quây quần cùng nhau tại ngõ 65 Định Công Hạ (phường Định Công). Năm nay, gia đình gói hơn 60 chiếc bánh chưng. Tất cả khâu làm bánh đều được các thành viên trong gia đình luân phiên thực hiện thủ công, từ chọn và rửa lá dong, đãi đỗ, vo gạo đến tẩm ướp thịt.

Gia đình bà Huệ bắt đầu gói bánh từ khoảng 8 giờ sáng. Sau khi gói xong, các thành viên cùng nhau xếp bánh vào nồi lớn để luộc liên tục nhiều giờ liền. Trung bình một mẻ bánh phải đun khoảng 10-12 tiếng để bảo đảm bánh chín kỹ, dẻo và thơm.

Theo bà Huệ, trong quá trình làm bánh chưng, công đoạn khó nhất không phải là gói mà là xếp và luộc bánh. "Bánh sau khi gói phải được xếp theo theo hàng lối thật chắc chắn trong nồi thì khi luộc mới chín đều và giữ được hình dáng vuông vắn. Khi đun, bánh phải được ngập nước và kiểm tra liên tục. Nếu để cạn nước, bánh sẽ không ngon, dễ sượng”.

Khoảng 23h, những mẻ bánh chưng được gia đình bắc khỏi nồi và được rửa sạch, xếp gọn gàng cho nguội. Hoạt động gói bánh chưng đã được gia đình bà Huệ duy trì hơn chục năm nay. "Làm bánh chưng không chỉ để ăn mà còn để nhớ đến Tết cổ truyền của dân tộc. Cảm giác cả nhà quây quần, tự tay chuẩn bị từng nguyên liệu và cùng nhau canh nồi bánh suốt đêm vẫn vui và ý nghĩa hơn nhiều so với việc mua sẵn", bà Huệ chia sẻ.

22h30 tối 14/2 trên phố Quan Hoa (phường Cầu Giấy), những nồi bánh chưng đỏ lửa được đặt trước cửa nhà, tỏa khói nghi ngút giữa đêm cuối năm. Không khí cận Tết Bính Ngọ 2026 vì thế thêm phần rộn ràng, ấm áp khi các gia đình quây quần bên bếp lửa, vừa canh nồi bánh vừa chuyện trò.

Sau nhiều giờ đỏ lửa, những chiếc bánh chưng xanh được vớt ra khỏi nồi nước sôi, nhanh chóng rửa qua hai lần nước để làm sạch lớp nhựa và giữ bề mặt bánh xanh, mịn hơn. Công đoạn này được thực hiện cẩn thận, giúp bánh nguội đều và giữ được độ chắc.

Chị Nguyễn Phương Thảo (43 tuổi, phường Cầu Giấy) cho biết năm nào gia đình chị cũng duy trì thói quen tự tay gói bánh chưng, quây quần thức khuya canh bếp lửa. “Nhà tôi bắt đầu luộc bánh từ 9h sáng, đến khoảng 22h thì tắt bếp. Làm nhiều năm thành quen nên việc ước lượng gạo, đỗ, thịt khá vừa vặn, hầu như không bị dư nguyên liệu”.

Theo chị Thảo, năm nay gia đình gói khoảng 50 chiếc, có năm nhiều hơn, lên tới 70 chiếc. Các loại nhân chay, ngọt, mặn đều được chuẩn bị đầy đủ để phù hợp khẩu vị từng thành viên. Ngoài những chiếc bánh cỡ truyền thống dùng để dâng cúng tổ tiên dịp Tết, gia đình còn gói thêm bánh nhỏ để sử dụng trong những ngày thường. “Tự tay làm từng chiếc bánh khiến chúng tôi cảm nhận rõ hơn không khí Tết và trân trọng giá trị sum vầy”, chị Thảo chia sẻ thêm.

Sau khi rửa sạch, bánh chưng được xếp ngay ngắn thành từng lớp và đặt dưới tấm ván gỗ để ép cho ráo nước, giúp bánh chắc và vuông vức hơn. Công đoạn ép bánh thường kéo dài nhiều giờ, đòi hỏi sự khéo léo trong việc căn lực vừa đủ để bánh không bị méo, đồng thời giữ được độ dẻo của nếp và sự kết dính của nhân bên trong.

Sau khoảng thời gian chờ ép cho bánh ráo nước và định hình vuông vức, gia đình bắt đầu nghi thức “khai bánh”. Những sợi lạt được cắt gọn gàng, lớp lá dong được bóc tách cẩn thận để lộ phần nếp xanh mướt, dẻo thơm bên trong.

Khi bánh được cắt, lớp nếp xanh dẻo mở ra, để lộ phần nhân đỗ vàng và thịt mỡ hồng hào bên trong. Từng miếng bánh vuông vức, kết dính vừa phải, cho thấy sự hài hòa giữa các nguyên liệu sau nhiều giờ luộc và ép. Hương thơm đặc trưng lan tỏa, đánh dấu thành quả của cả quá trình chuẩn bị, đồng thời lan tỏa rõ hơn không khí Tết.

Tại phố Trung Kính (phường Yên Hòa) lúc 11h30 ngày 14/2, gia đình ông Khánh Tuấn (55 tuổi) quây quần bên nhau cùng trò chuyện và trông nồi bánh chưng đang đỏ lửa.

Các thành viên trong gia đình thay nhau kiểm tra, châm thêm nước vào nồi.

Việc giữ mực nước luôn ngập trong nồi là công đoạn rất quan trọng và cần được kiểm tra thường xuyên để tránh cho bánh bị cháy khê.

"Năm nay gia đình nấu khoảng 200 chiếc bánh chưng, chủ yếu để biếu tặng người thân và hàng xóm. Chúng tôi luộc bánh từ 10 giờ sáng và trông nồi liên tục cho tới khoảng 0h ngày 15/2 thì vớt bánh", ông Tuấn cho biết.

Cả gia đình ông Tuấn giữ truyền thống làm bánh chưng khoảng 20 năm nay, vì vậy ai cũng có nhiều kinh nghiệm từ khâu chọn lá dong, rửa và phơi lá, chuẩn bị gạo, đỗ cho đến gói và luộc bánh, không gặp nhiều khó khăn.

Khoảng 200 chiếc bánh chưng của gia đình có đầy đủ các loại nhân chay, ngọt, mặn. Những chiếc bánh chưng đều được đánh dấu để phân loại để tránh nhầm lẫn khi xếp bánh.

Theo bà Phương (bên phải, 54 tuổi), điều khiến gia đình duy trì hoạt động này suốt nhiều năm không chỉ truyền thống mà còn là giá trị tinh thần. "Cả nhà cùng ngồi làm bánh, các thế hệ gặp gỡ, chia sẻ với nhau. Người lớn tuổi thì có dịp hồi tưởng lại những ký ức xưa, còn con cháu hiểu hơn về phong tục ngày Tết", bà Phương nói.

Trên đường Vũ Tông Phan (phường Khương Đình), các thành viên trong gia đình ông Hoàng Đức Vương (50 tuổi) cùng nhâm nhi chén rượu và trò chuyện bên nồi bánh chưng đỏ lửa. 160 chiếc bánh chưng mới được gia đình cho vào nồi và bắc lửa luộc từ 21h tối 14/2.