Theo hãng tin AP, tuyên bố trên xuất hiện sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo áp thuế 100% đối với hàng hóa nhập khẩu từ Canada nếu nước này tiến tới thỏa thuận thương mại với Trung Quốc.
Theo Thủ tướng Carney, thỏa thuận gần đây của Canada với Trung Quốc chỉ đơn thuần là cắt giảm thuế quan đối với một số lĩnh vực mới bị áp thuế gần đây.
Thủ tướng Canada nói rằng theo thỏa thuận tự do thương mại với Mỹ và Mexico, các bên cam kết không theo đuổi các hiệp định tự do thương mại với các nền kinh tế phi thị trường nếu không thông báo trước. Ông Carney nói: “Chúng tôi không có ý định làm điều đó với Trung Quốc hay bất kỳ nền kinh tế phi thị trường nào khác. Điều chúng tôi đã thực hiện với Trung Quốc là khắc phục một số vấn đề phát sinh trong vài năm gần đây”.
Năm 2024, Canada đi theo Mỹ khi áp thuế 100% đối với xe điện, áp thuế 25% đối với thép và nhôm Trung Quốc. Sau đó, Trung Quốc đáp trả bằng cách áp thuế nhập khẩu 100% đối với dầu và khô dầu hạt cải; áp thuế 25% đối với thịt lợn và hải sản của Canada.
Tháng này, trong chuyến thăm Trung Quốc, ông Carney đã có bước đi khác với Mỹ khi cắt giảm mức thuế 100% đối với xe điện Trung Quốc để đổi lấy việc Trung Quốc giảm thuế các sản phẩm nói trên của Canada.
Thủ tướng Carney cho biết sẽ có hạn ngạch ban đầu hằng năm là 49.000 xe điện Trung Quốc xuất khẩu sang Canada với mức thuế 6,1%, tăng lên khoảng 70.000 xe trong vòng 5 năm. Ông lưu ý rằng không hề có hạn ngạch nào trước năm 2024. Ông cũng nói rằng hạn ngạch ban đầu đối với xe điện Trung Quốc chỉ chiếm khoảng 3% trong tổng số 1,8 triệu xe được bán tại Canada mỗi năm. Đổi lại, Trung Quốc dự kiến sẽ bắt đầu đầu tư vào ngành công nghiệp ôtô của Canada trong vòng ba năm.
Tổng thống Trump đưa ra cảnh báo với Canada trong một bài đăng trên mạng xã hội, trong đó nói rằng sẽ là sai lầm nghiêm trọng nếu Thủ tướng Carney biến Canada thành một cảng trung chuyển để Trung Quốc đưa hàng hóa và sản phẩm vào Mỹ.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cũng nói trên chương trình This Week của kênh ABC: “Chúng ta không thể để Canada trở thành một lối mở để Trung Quốc tràn hàng hóa giá rẻ vào Mỹ”.
Cảnh báo của Tổng thống Trump được đưa ra trong bối cảnh cuộc khẩu chiến giữa ông và Thủ tướng Carney leo thang, khi nỗ lực giành quyền kiểm soát Greenland làm căng thẳng liên minh NATO.
Thủ tướng Carney trở thành người dẫn dắt phong trào kêu gọi các quốc gia tìm cách liên kết với nhau để đối trọng với Mỹ dưới thời Tổng thống Trump. Phát biểu tại Davos trước khi ông Trump xuất hiện, ông Carney nói: “Các cường quốc tầm trung phải hành động cùng nhau, bởi nếu không ngồi vào bàn thì sẽ nằm trong thực đơn”. Ông cảnh báo về sự cưỡng ép của các cường quốc mà không nêu tên ông Trump. Thủ tướng Canada nhận được nhiều lời khen ngợi và sự chú ý rộng rãi đối với phát biểu này.
Trước những thách thức mới về kinh tế từ phía Mỹ, Thủ tướng Carney đã đưa ra thông điệp mạnh mẽ, kêu gọi người dân ưu tiên sản xuất và tiêu thụ hàng hóa nội địa. Thủ tướng Carney nhấn mạnh rằng khi nền kinh tế Canada đang đối mặt với những đe dọa từ nước ngoài, người dân Canada cần tập trung kiểm soát mọi thứ.
Căng thẳng giữa Mỹ và Canada bùng phát trở lại khi Tổng thống Trump tiếp tục quan tâm tới việc giành quyền kiểm soát Greenland của Đan Mạch. Trước đó, ông Trump cũng nhiều lần nhắc đến Canada về vấn đề chủ quyền và gợi ý rằng nước này cũng nên được sáp nhập vào Mỹ làm bang thứ 51.
Gần đây, ngày 22/1, Tổng thống Trump rút lại lời mời Canada tham gia Hội đồng Hòa bình, một sáng kiến do Mỹ dẫn dắt nhằm giám sát lệnh ngừng bắn tại Dải Gaza.
Lý giải vận mệnh của các nền kinh tế
Mục Thế giới giới thiệu cuốn “Quốc gia thăng trầm: Lý giải vận mệnh của các nền kinh tế” được NXB Thế giới cho ra mắt vào năm 2018. Tác phẩm làm rõ sự phát triển và đi xuống của nền kinh tế thế giới từ cuối thập niên 1990 đến đầu những năm 2000. Cuốn sách vạch ra 10 quy luật để nhận diện về chu kỳ kinh tế dẫn đến vận mệnh tăng trưởng hay suy thoái của một quốc gia.
> Độc giả có thể xem thêm tại đây.
