Thấy gì sau những tác phẩm trinh thám của Higashino Keigo?

Higashino Keigo là một trong những tác giả có tác phẩm được dịch nhiều ở Việt Nam, tới nay hơn 60 tác phẩm. Ông cũng là tác giả Nhật Bản được người đọc Việt yêu thích.

Các nhà văn, dịch giả đã cùng nhìn lại văn nghiệp đồ sộ của ông trong Tọa đàm Higashino Keigo - Cuộc đời và sự nghiệp diễn ra tại Hà Nội ngày 22/8.

Tọa đàm "Higashino Keigo - Cuộc đời và sự nghiệp". Ảnh: Nhã Nam.

Hành trình sáng tác của Higashino Keigo liên tục có những cú "đảo chiều", y như cách các câu chuyện trinh thám của ông sắp đặt các "plot twist".

Truyện trinh thám của Keigo đầy bất ngờ, nhưng tác phẩm của ông không chỉ là trinh thám, mà còn ẩn chứa nhiều quan sát về nhân tình thế thái, tâm lý xã hội. Đó là điều khiến Keigo trở thành hiện tượng có sức ảnh hưởng sâu rộng.

Tại Việt Nam, 3 tác phẩm của ông được đón đọc nhất là Phía sau nghi can X, Bí mật của Naoko, Bạch dạ hành. Điều kỳ diệu của tiệm tạp hóa Namiya dù không phải tác phẩm trinh thám, cũng nhận được nhiều tình cảm của độc giả Việt.

Tác giả Higashino Keigo. Ảnh: South China Morning Post.

Theo dịch giả Đỗ Nguyên và nhà văn Đức Anh, một trong những đặc trưng nổi bật nhất trong văn phong của Higashino Keigo là sự tối giản.

Ông chọn cách mở đầu tác phẩm trực diện, đi thẳng vào xung đột tâm lý hoặc bi kịch nhân vật ngay từ những trang đầu.

Dưới góc nhìn của dịch giả Đỗ Nguyên, sự giản dị ấy không đồng nghĩa với đơn giản. Văn phong của Keigo có những tính toán về nhịp điệu và cấu trúc, sự dồn nén hành động, hay những chi tiết ẩn.

"Tác phẩm của Keigo thường có hồi đầu diễn ra nhanh, một số tuýp nhân vật hơi 'lạ lùng' thường cũng xuất hiện rất sớm. Giọng văn tối giản, nhưng có thể đặc tả được ngay một nhân vật chỉ qua tiểu tiết", nhà văn Đức Anh nhận định.

Ông Đức Anh đánh giá cao cách Keigo điều hướng độc giả nhìn về động cơ hành động của nhân vật. Trong thể loại trinh thám, các yếu tố được quan tâm thường là hung thủ, gây án thế nào, bằng chứng vụ án, động cơ gây án. Trong đó, động cơ gây án chính là yếu tố bất ngờ nhất của Keigo, cũng chính là thứ khiến tác phẩm của ông gây xúc động, bàng hoàng.

Các tác phẩm của Higashino Keigo. Ảnh: Nhã Nam.

"Thứ khiến ta nhớ nhất trong tác phẩm của ông là động cơ gây án. Nó khiến ta hỏi rằng vì sao con người có thể đánh đổi công sức cả đời để làm vậy; khiến ta vừa xúc động, lại vừa sợ; khiến ta nhận ra cuộc đời đó cũng có bi kịch, và ta còn có cảm giác như bi kịch đó không hiếm, nếu ta sảy chân thì bi kịch đó cũng có thể đến với mình", nhà văn Đức Anh nói.

Cũng theo nhà văn, góc nhìn của Keigo về cái ác có những nét đặc biệt. Đó là những cái ác có triết lý, cái ác tỉnh táo, lạnh lùng, có kế hoạch bài bản, chứ không phải cái ác bộc phát vì một phút bất nhẫn. Những cái ác này thường đến từ quá khứ của xã hội, hoặc tất yếu sinh ra từ bi kịch.

Trong các tác phẩm nổi bật của Keigo, ông cài cắm những tình tiết dự báo ngay từ đầu để đến cuối cùng, khi kẻ ác lộ diện, độc giả vừa bất ngờ, vừa cay đắng vì động cơ phía sau. Cái ác ở đây còn là tấm gương phản chiếu những mặt tối của xã hội hiện đại.

Keigo luôn khai thác những "vùng xám", nơi cái lý và cái tình không hẳn giao nhau. Sau khi đọc xong tác phẩm của Keigo, nhiều độc giả buộc phải suy nghĩ về những chủ đề sâu xa hơn về con người, ranh giới, bi kịch và niềm tin trong xã hội.

Higashino Keigo là "tác giả quốc dân" của Nhật Bản. Một độc giả tại tọa đàm đã nhận định rằng, anh "đến với Keigo vì thể loại trinh thám, ở lại với Keigo vì chiều sâu tâm lý xã hội trong tác phẩm".