Tăng cường lòng tin giữa các chính đảng ASEAN

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại Tọa đàm “Vai trò của các chính đảng trong việc xây dựng Cộng đồng ASEAN” ngày 8/6 tại Hà Nội. Ảnh: Trần Huấn.

Ngày 8/6 tại Hà Nội, trong khuôn khổ Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 (AFF 2026), Học viện Ngoại giao Việt Nam tổ chức Phiên bàn tròn với chủ đề “Vai trò của các chính đảng Đông Nam Á trong xây dựng Cộng đồng ASEAN”.

Đây là lần đầu tiên một diễn đàn trao đổi học thuật giữa các chính đảng trong khu vực được tổ chức bên lề AFF, tạo không gian để đại diện các chính đảng, học giả và chuyên gia cùng thảo luận về những đóng góp của lực lượng chính trị đối với tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN và hiện thực hóa Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045.

Tăng cường hợp tác giữa các chính đảng Đông Nam Á là yêu cầu chiến lược

Phát biểu khai mạc tại tọa đàm, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung nhấn mạnh đây là một dấu mốc quan trọng, lần đầu tiên các chính đảng Đông Nam Á có cơ hội gặp gỡ, trao đổi trong một khuôn khổ chung ở cấp khu vực.

Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung phát biểu khai mạc tại Tọa đàm. Ảnh: Trần Huấn.

Ông cho rằng sự kiện diễn ra trong bối cảnh thế giới và khu vực biến động nhanh, sâu sắc, với nhiều thách thức mới tác động trực tiếp đến các quốc gia và lực lượng chính trị. Trong đó, những “cuộc khủng hoảng đan xen” về trật tự quốc tế, mô hình phát triển và niềm tin chiến lược đang nổi lên rõ nét, đặc biệt tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, cụ thể là Đông Nam Á.

Bộ trưởng nhấn mạnh “phương cách ASEAN” vẫn là nền tảng quan trọng giúp duy trì đoàn kết và đồng thuận khu vực, song cũng đang đứng trước những thách thức trong việc phát huy hiệu quả đối thoại và hợp tác.

Bộ trưởng Lê Hoài Trung khẳng định niềm tin vào tương lai ASEAN, khi khối đã đạt nhiều thành tựu quan trọng trong xây dựng cộng đồng. Liên kết khu vực ngày càng chặt chẽ trên cả ba trụ cột chính trị - an ninh, kinh tế và văn hóa - xã hội; hình ảnh ASEAN cũng ngày càng hiện diện rõ nét trong đời sống người dân các nước thành viên.

Theo Bộ trưởng, tương lai ASEAN phụ thuộc vào hành động chung của các quốc gia thành viên, trong đó Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 đặt mục tiêu xây dựng một ASEAN tự cường, đổi mới, năng động và lấy người dân làm trung tâm.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, ông nhấn mạnh cần tăng cường hợp tác không chỉ ở cấp chính phủ hay nghị viện, mà còn ở nền tảng chính trị - tức các chính đảng.

Toàn cảnh sự kiện. Ảnh: Trần Huấn.

Bộ trưởng đưa ra ba luận điểm chính.

Thứ nhất, hợp tác giữa các chính đảng giúp ASEAN đến gần người dân hơn, trở thành cầu nối hai chiều giữa chính sách khu vực và đời sống xã hội.

Thứ hai, đây là nền tảng bảo đảm tính liên tục và ổn định của các cam kết chính trị dài hạn, đặc biệt trong triển khai Tầm nhìn 2045.

Thứ ba, hợp tác chính đảng có thể hình thành một kênh đối thoại linh hoạt bổ sung cho khu vực, trong bối cảnh ASEAN hiện chưa có cơ chế riêng dành cho kết nối giữa các đảng phái chính trị, dù châu Á đã có cơ chế như ICAPP.

Bên cạnh đó, Bộ trưởng Lê Hoài Trung đề xuất ba câu hỏi lớn cho thảo luận: tăng cường lòng tin giữa các chính đảng; chia sẻ kinh nghiệm quản trị và xây dựng đảng; và nâng cao đóng góp của các chính đảng vào tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN.

Trên tinh thần xây dựng và hướng tới mục tiêu chung, Bộ trưởng bày tỏ kỳ vọng: “Với những trao đổi xây dựng, vì mục tiêu chung như vậy, chúng tôi tin tưởng Tọa đàm sẽ góp phần bổ trợ, làm sâu sắc hơn nữa đoàn kết, gắn bó ASEAN và quan hệ hợp tác giữa các quốc gia trong khu vực Đông Nam Á”.

Các đại biểu tham dự Tọa đàm. Ảnh: Trần Huấn.

Thảo luận đa chiều từ các chính đảng khu vực

Trong khuôn khổ Tọa đàm “Vai trò của các chính đảng Đông Nam Á trong xây dựng Cộng đồng ASEAN” ngày 8/6, các phiên thảo luận đã diễn ra sôi nổi, tập trung làm rõ vai trò kết nối của các chính đảng trong tiến trình xây dựng một ASEAN đoàn kết, tự cường và vững mạnh.

Tại phiên thảo luận đầu tiên với chủ đề xây dựng lòng tin giữa các chính đảng vì một ASEAN gắn kết và tự chủ hơn, các đại biểu thống nhất rằng khu vực đang bước vào giai đoạn môi trường chiến lược ngày càng phức tạp và khó dự đoán.

Ông Bounleua Phandanouvong, Trưởng Ban Đối ngoại Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, cho rằng chủ đề thảo luận mang tính thời sự cao trong bối cảnh quốc tế và khu vực biến động nhanh chóng. Theo ông, lòng tin là “chất keo” gắn kết quan hệ giữa các quốc gia và lực lượng chính trị, vì vậy việc củng cố lòng tin giữa các chính đảng Đông Nam Á có ý nghĩa then chốt.

Phiên thảo luận đầu tiên của chương trình với chủ đề “Xây dựng lòng tin giữa các chính đảng Đông Nam Á vì một Cộng đồng ASEAN đoàn kết, tự cường và vững mạnh”. Ảnh: Trần Huấn.

Ông nhấn mạnh, lòng tin chính trị chỉ bền vững khi được xây dựng trên nền tảng tôn trọng độc lập, chủ quyền và không can thiệp công việc nội bộ của nhau. Đồng thời, các quan hệ hợp tác cần được định hướng bởi “Phương cách ASEAN” - đề cao tham vấn, đồng thuận, tránh đối đầu và giải quyết bất đồng bằng biện pháp hòa bình.

Phiên thảo luận thứ hai, do ông Isra Sunthornvut, Đảng Dân chủ Thái Lan điều hành, tập trung vào kinh nghiệm quản trị và thúc đẩy hợp tác giữa các chính đảng trong tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN.

Ông Lee Hong Chuang, Đại biểu Quốc hội, đại diện Đảng Hành động Nhân dân Singapore, đánh giá cao vai trò của đối thoại chính trị trong việc tăng cường hiểu biết và củng cố lòng tin giữa các quốc gia thành viên ASEAN.

Nhắc lại chuyến thăm Singapore gần đây của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, ông bày tỏ vui mừng khi hai nước nhất trí thiết lập Đối thoại chiến lược Việt Nam-Singapore, tạo cơ chế trao đổi cấp cao về quản trị quốc gia, quản lý công và phát triển đất nước.

Phiên thứ ba tập trung trao đổi về vai trò của các chính đảng trong thúc đẩy hợp tác ASEAN và hiện thực hóa Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045.

Đại diện Đảng Nhân dân Campuchia, ông Sous Yara, nhấn mạnh vai trò của chính đảng như cầu nối giữa người dân, nghị viện và chính phủ, góp phần chuyển hóa mục tiêu khu vực thành chính sách quốc gia và củng cố lòng tin xã hội.

Ông Bounleua Phandanouvong, Trưởng Ban Đối ngoại Đảng Nhân dân Cách mạng Lào (LPRP) mở đầu phiên thảo luận đầu tiên. Ảnh: Trần Huấn.

TS. Đào Ngọc Báu, Viện trưởng Viện Chính trị và Quan hệ quốc tế, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh nhận định các cơ sở nghiên cứu, đào tạo về chính trị, ngoại giao và quan hệ quốc tế cũng cần phát huy vai trò cầu nối thông qua nghiên cứu, đào tạo cán bộ và đối thoại học thuật.

Kết thúc phiên thảo luận, Giám đốc Học viện Ngoại giao Nguyễn Hùng Sơn cho biết sáng kiến tổ chức đối thoại giữa các chính đảng xuất phát từ nhu cầu bổ sung một mắt xích còn thiếu trong hệ sinh thái hợp tác ASEAN hiện nay.

Tuy nhiên, bên cạnh các cơ chế liên chính phủ, liên nghị viện, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và nhân dân, vẫn còn thiếu một không gian đối thoại giữa các chính đảng.

Đồng thuận về ba định hướng lớn

Phát biểu bế mạc, Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường khẳng định các phiên thảo luận đã cho thấy điểm chung quan trọng. Dù khác biệt về thể chế và thực tiễn phát triển, các chính đảng đều chia sẻ trách nhiệm đối với tương lai hòa bình, ổn định và phát triển của ASEAN.

Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường phát biểu bế mạc tại Toạ đàm “Vai trò của các chính đảng Đông Nam Á trong xây dựng Cộng đồng ASEAN”. Ảnh: Trần Huấn.

Ông nhấn mạnh ba đồng thuận chính:

Thứ nhất, tăng cường lòng tin, hiểu biết và đối thoại giữa các chính đảng, cũng như với các viện nghiên cứu và học giả, là yếu tố then chốt củng cố đoàn kết và vai trò trung tâm của ASEAN.

Thứ hai, các chính đảng cần chủ động hơn trong việc đề xuất sáng kiến và đóng góp vào triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 theo hướng bao trùm, bền vững và lấy người dân làm trung tâm.

Thứ ba, vai trò của chính đảng trong hoạch định chính sách, chia sẻ kinh nghiệm quản trị và thúc đẩy hợp tác khu vực ngày càng trở nên quan trọng trong bối cảnh biến động mới.

Theo Thứ trưởng, kết quả tọa đàm cho thấy tiềm năng lớn của kênh đối thoại chính đảng trong việc củng cố lòng tin chính trị, tăng cường gắn kết khu vực và thúc đẩy xây dựng một Cộng đồng ASEAN đoàn kết, tự cường và vì người dân.