Theo các chuyên gia, đợt nắng nóng gay gắt trên diện rộng này xuất phát từ hiện tượng El Niño - chu kỳ khí hậu định kỳ được dự báo thuộc nhóm mạnh nhất từng ghi nhận, kéo theo nguy cơ gia tăng các hiện tượng thời tiết cực đoan trên toàn cầu.
Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) cảnh báo El Niño sẽ tiếp tục mạnh lên nhanh chóng trong những tháng tới, làm tăng khả năng nhiệt độ ở nhiều khu vực vượt mức trung bình. Các nhà dự báo cho biết nhiệt độ đại dương tiếp tục tăng sẽ truyền lượng nhiệt khổng lồ vào khí quyển, gây ra lũ lụt, hạn hán và các đợt sóng nhiệt khốc liệt.
Nhiệt độ kỷ lục ở Nhật Bản
Nhật Bản đang trải qua một đợt nắng nóng khắc nghiệt kéo dài. Vào cuối tháng 7, nhiệt độ tại một số khu vực liên tiếp chạm ngưỡng 40°C trong 5 ngày, đánh dấu chuỗi ngày nóng trên 40°C dài nhất từng được ghi nhận tại nước này.
Cảnh báo say nắng cũng liên tục được ban hành trên phạm vi rộng. Cơ quan Khí tượng Nhật Bản còn đưa ra một thuật ngữ mới trong mùa hè này để chỉ những ngày nhiệt độ đạt 40°C, có thể tạm dịch là "ngày nắng nóng khắc nghiệt".
    |
Sóng nhiệt bao trùm thủ đô Tokyo, Nhật Bản, ngày 23/7. Ảnh: Reuters. |
Tỉnh Kumamoto là một trong những địa phương chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Chỉ một tuần sau trận động đất khiến nhiều người thiệt mạng, địa phương này tiếp tục ghi nhận mức nhiệt cao kỷ lục vào ngày 3/8.
Theo NHK, một phụ nữ ngoài 70 tuổi đã tử vong trong ô tô nghi do say nắng. Hiện hơn 8.500 người đang sống tại các điểm sơ tán và khoảng 45.000 hộ gia đình chưa có nước sinh hoạt.
Tại thủ đô Tokyo, Vườn thú Tama (thành phố Hino) phải đóng cửa khu sư tử vào cuối tháng 7 khi nhiều con xuất hiện triệu chứng chán ăn, mệt mỏi.
Dù nhân viên đã phun nước, bật quạt, truyền dịch và dùng thuốc, 3 con sư tử cái gồm Mugi (3 tuổi), Ichigo (11 tuổi) và Luena (15 tuổi) đã tử vong liên tiếp nghi do sốc nhiệt và suy đa tạng. 4 con khác đang hồi phục và 3 con vẫn tiếp tục điều trị.
 |
| Ba con sư tử cái đã tử vong liên tiếp nghi do sốc nhiệt . Ảnh: Vườn thú Tama. |
Bán đảo Triều Tiên: Kỷ lục 122 năm và "đêm nhiệt đới"
Không chỉ Nhật Bản, nhiều khu vực khác ở Đông Á cũng đang oằn mình dưới nắng nóng trong tuần này, theo Reuters.
Tại Hàn Quốc, ngày 2/8, thành phố Yangsan ghi nhận mức nhiệt 42,5°C - mức cao nhất trên phạm vi cả nước trong 122 năm kể từ khi bắt đầu có số liệu quan trắc.
Sáng qua (4/8), Cơ quan Khí tượng Hàn Quốc (KMA) đã mở rộng cảnh báo nắng nóng mức nghiêm trọng - cấp cao nhất - tới các khu vực Đông Bắc và Tây Bắc Seoul.
Trước đó, ngày 3/8, KMA lần đầu tiên ban hành cảnh báo cấp cao nhất này cho một số khu vực tại Seoul và tỉnh Gyeonggi kể từ khi áp dụng hệ thống mới vào tháng 6.
    |
Người dân Hàn Quốc giải nhiệt giữa nắng lịch sử. Ảnh: Reuters, EPA. |
Ngay cả khi mặt trời lặn, cái nóng vẫn hầu như không dịu bớt. Giới chức dự báo hiện tượng "đêm nhiệt đới" - khi nhiệt độ ban đêm không xuống dưới 25°C - sẽ tiếp diễn tại nhiều nơi trong phần lớn thời gian của tuần.
Nắng nóng cũng gây thiệt hại nghiêm trọng cho ngành chăn nuôi. Theo giới chức Hàn Quốc, kể từ cuối tháng 5, hơn 493.000 vật nuôi, gồm lợn, gia cầm và cá, đã chết vì nắng nóng. Trong cùng khoảng thời gian, hơn 2.000 người mắc các bệnh liên quan đến nắng nóng và đã có 16 trường hợp tử vong.
Thủ tướng Hàn Quốc Han Seong-sook đã chỉ đạo các bộ, ngành và chính quyền địa phương huy động mọi nguồn lực sẵn có để ứng phó nguy cơ nắng nóng và hạn hán.
Triều Tiên cũng đang đối mặt tình trạng tương tự. Truyền thông nhà nước cho biết cảnh báo nắng nóng sẽ tiếp tục được duy trì trên phạm vi rộng trong suốt tuần này.
Theo các chuyên gia, đợt nắng nóng gay gắt trên diện rộng này xuất phát từ hiện tượng El Niño - chu kỳ khí hậu định kỳ được dự báo sẽ thuộc nhóm mạnh nhất từng được ghi nhận, kéo theo nguy cơ làm gia tăng các hiện tượng thời tiết cực đoan trên toàn cầu.
Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) tuần trước cảnh báo hiện tượng này sẽ tiếp tục mạnh lên nhanh chóng trong những tháng tới, làm tăng khả năng nhiệt độ ở nhiều khu vực trên thế giới sẽ cao hơn mức trung bình.
Các nhà dự báo cũng cho rằng nhiệt độ đại dương sẽ tiếp tục tăng, khiến lượng nhiệt khổng lồ truyền từ mặt biển vào khí quyển. Điều này có thể gây ra lũ lụt ở một số khu vực, hạn hán ở những nơi khác, cùng với các đợt nắng nóng và nhiều hiện tượng thời tiết cực đoan.
Mùa hè khắc nghiệt ở châu Âu thành bình thường mới
Những mức nhiệt từng được xem là cực đoan đang dần trở thành trạng thái bình thường mới ở châu Âu. Theo Cơ quan Biến đổi Khí hậu Copernicus của Liên minh châu Âu, các đợt nắng nóng vào cuối tháng 5 và trong tháng 6 đã khiến nhiệt độ trung bình hàng ngày tại một số khu vực ở Pháp, Anh và Tây Ban Nha cao hơn mức thông thường trên 10°C.
Theo Al Jazeera, nhiệt độ vượt 40°C, hạn hán kéo dài, cháy rừng dữ dội và mực nước sông xuống thấp ngày càng xuất hiện thường xuyên trong các mùa hè ở châu Âu.
Thảm thực vật khô kiệt, kết hợp với gió mạnh và hạn hán kéo dài, khiến các đám cháy bùng phát nhanh và khó khống chế hơn. Vì vậy, mùa cháy rừng tại các quốc gia ven Địa Trung Hải như Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Hy Lạp, Italy và Pháp nay bắt đầu sớm hơn, kéo dài hơn, đồng thời lan tới cả những khu vực trước đây ít có nguy cơ.
Những cuốn sách hay về biến đổi khí hậu
“Những kiến thức cơ bản về biến đổi khí hậu”, “Băng - Những câu chuyện ly kỳ từ một thế giới đang dần biến mất”, “Thảm họa khí hậu - Chúng ta đã có gì và làm gì để ứng phó?”,... nằm trong số những cuốn sách giúp độc giả có cái nhìn trực diện và bao quát hơn khi nói đến vấn đề môi trường và biến đổi khí hậu.
Độc giả có thể xem thêm tại đây.
