Hỗn loạn trong 90 phút tồn tại của siêu AI mạnh nhất thế giới

Giới chức trách Mỹ yêu cầu Anthropic gỡ bỏ 2 mô hình AI mới vì quá nguy hiểm. Ảnh: Vox.

Mối quan hệ giữa Anthropic và Nhà Trắng đang rơi vào trạng thái căng thẳng tột độ. Cơ quan chức năng đột ngột yêu cầu công ty gỡ bỏ 2 mô hình AI đỉnh cao vì lo ngại an ninh quốc gia. Quyết định chớp nhoáng này khiến nội bộ doanh nghiệp rúng động và làm gián đoạn dịch vụ của nhiều khách hàng lớn.

Sự cố bắt nguồn từ một báo cáo bảo mật do tập đoàn Amazon thực hiện. Nghiên cứu chỉ ra các mô hình mới của Anthropic có thể bị khai thác để lộ lỗ hổng mã nguồn. Tuy nhiên, giới chuyên gia công nghệ lại cho rằng chính phủ đang phản ứng thái quá và gây áp lực vô lý.

Mệnh lệnh chớp nhoáng

Hôm 12/6, ban lãnh đạo Anthropic nhận được thông báo khẩn cấp từ Nhà Trắng. Chính phủ Mỹ chỉ cho họ vỏn vẹn 90 phút để gỡ bỏ hai mô hình AI mới nhất là Fable 5 và Mythos 5 trên toàn thị trường. Lý do được đưa ra là các hệ thống này đe dọa đến an ninh quốc gia. Lệnh cấm ngay lập tức chặn quyền truy cập của toàn bộ người dùng và doanh nghiệp nước ngoài đối với hai công nghệ này.

Theo một nguồn tin thân cận, nội bộ Anthropic lập tức rơi vào tình trạng hỗn loạn, hệ thống tin nhắn nội bộ của công ty với hơn 3.000 nhân viên liên tục bùng nổ các cuộc thảo luận trong hoang mang. Đáng chú ý, ban quản lý công ty phải liên tục thay đổi thông báo giải thích với cấp dưới.

Ban đầu họ cho biết nguyên nhân do lo ngại các doanh nghiệp nước ngoài tiếp cận hệ thống, nhưng sau đó lại tuyên bố đã phát hiện một lỗ hổng bảo mật nghiêm trọng.

Hồi tháng 3, CEO Anthropic Dario Amodei từng khẳng định mọi thứ công ty làm đều vì lợi ích của Mỹ. Ảnh: CBS News.

Đội ngũ kỹ sư lo lắng lệnh cấm sẽ làm phá sản kế hoạch lên sàn chứng khoán (IPO) ngay trong năm nay. Bên trong doanh nghiệp, lý do thực sự đằng sau quyết định cứng rắn của Nhà Trắng vẫn là một dấu hỏi lớn.

“Đến mức này thì cảm giác như họ không muốn chúng tôi tồn tại nữa vậy”, một nhân viên giấu tên bất lực bày tỏ trên hệ thống chat nội bộ.

CEO Dario Amodei đã phải trực tiếp đàm phán với giới chức chính quyền ông Trump để tìm lối thoát. Dù vậy, các cuộc thảo luận kéo dài suốt nhiều ngày liền vẫn chưa đem lại bất kỳ bước đột phá nào.

Đây là lần thứ hai trong vòng 6 tháng Anthropic xung đột trực diện với chính quyền Washington. Trước đó vào tháng 2, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth từng dán nhãn công nghệ của hãng này là "mối đe dọa với chuỗi cung ứng" - cách gọi thường chỉ dành cho doanh nghiệp từ quốc gia đối địch.

Đây là một quyết định chưa từng có tiền lệ đối với một doanh nghiệp công nghệ Mỹ, buộc Anthropic phải đâm đơn khởi kiện chính phủ.

Căng thẳng leo thang

Mối quan hệ giữa hai bên thực chất đã rạn nứt sâu sắc từ tháng 4, thời điểm Anthropic công bố mô hình Mythos. Với khả năng tìm kiếm lỗ hổng phần mềm siêu việt, hệ thống này được cảnh báo có thể tạo ra một cuộc "đại sụp đổ" về an ninh mạng.

Anthropic sau đó phải tung ra Fable 5, một phiên bản giới hạn tính năng và tích hợp nhiều rào chắn an toàn để thương mại hóa. Tuy nhiên, Amazon - ông lớn công nghệ cam kết rót 33 tỷ USD vào startup này, đã tìm ra kẽ hở thông qua kiểm tra nội bộ. Kết quả cho thấy Fable 5 vẫn bị "thuyết phục" để hiển thị các mã nguồn lỗi. Báo cáo nhạy cảm này sau đó được chuyển thẳng tới Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent và giới chức cấp cao Mỹ.

Các quan chức xem tài liệu của Amazon và đánh giá kết quả thử nghiệm là “đáng sợ”. Ngoài ra, chính phủ Mỹ còn lo ngại về danh sách các công ty đối tác mà Anthropic đang hợp tác.

Nhiều chuyên gia AI và an ninh mạng quốc tế đã lên tiếng bênh vực Anthropic. Ảnh: Investopia.

Dù vậy, giới chuyên gia an ninh mạng quốc tế lập tức lên tiếng bênh vực Anthropic. Họ khẳng định việc tìm và sửa lỗi bảo mật là tính năng cốt lõi để phục vụ an ninh mạng. Các mô hình đối thủ như hệ thống mới nhất của OpenAI cũng hoàn toàn làm được điều tương tự nhưng không hề bị sờ gáy.

Làn sóng bất bình lan rộng khi hơn 150 nhà khoa học, kỹ sư từ Nvidia và cựu quan chức an ninh ký vào thư ngỏ phản đối. Họ gửi thư đến Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick và Giám đốc Không gian mạng Quốc gia Sean Cairncross để yêu cầu gỡ bỏ hạn chế.

Chuyên gia bảo mật danh tiếng Katie Moussouris khẳng định, các tính năng của Fable 5 chính là công cụ đắc lực nhất cho hệ thống phòng thủ. Tập thể các chuyên gia cũng nhấn mạnh trong bức thư chung gửi chính phủ Mỹ nhằm bảo vệ doanh nghiệp: “Anthropic đã tích hợp nhiều lớp bảo vệ vào mô hình Fable để ngăn chặn nguy cơ bị lợi dụng cho các cuộc tấn công mạng”.