Sản xuất thử chip tốn tới 200.000 USD, Việt Nam lập đơn vị tháo gỡ

Chip do Viettel sản xuất. Ảnh Viettel.

Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, để sản xuất thử một thiết kế chip, doanh nghiệp Việt Nam hiện phải chi từ 30.000-200.000 USD (khoảng 800 triệu đến hơn 5 tỷ đồng) và phải chờ 12-24 tháng vì phần lớn vẫn phải gửi thiết kế sang các nhà máy ở nước ngoài.

Điều đáng nói là những con chip này lại chính là "bộ não" của hàng loạt thiết bị người trẻ sử dụng mỗi ngày như điện thoại, laptop, đồng hồ thông minh, tai nghe không dây, camera hay robot hút bụi. Chi phí cao và thời gian chờ kéo dài đang trở thành một trong những rào cản lớn nhất khiến nhiều ý tưởng chip "Make in Vietnam" khó trở thành sản phẩm thực tế.

Đây được xem là một trong những điểm nghẽn lớn nhất của ngành bán dẫn Việt Nam. Khi phải phụ thuộc vào đối tác nước ngoài, doanh nghiệp mất nhiều thời gian hơn để hoàn thiện sản phẩm, trong khi các startup công nghệ hay nhóm nghiên cứu thường không đủ nguồn lực để theo đuổi những dự án có chi phí hàng tỷ đồng.

Điều đáng nói, Việt Nam đang sở hữu nhiều điều kiện để phát triển ngành bán dẫn. Bộ Khoa học và Công nghệ chia sẻ, cả nước hiện có khoảng 60 doanh nghiệp thiết kế chip, hơn 7.000 kỹ sư thiết kế bán dẫn và 166 trường đại học đào tạo các ngành liên quan. Năm 2025, ngành bán dẫn đạt doanh thu hơn 21 tỷ USD, thu hút trên 14 tỷ USD vốn đầu tư nước ngoài với hơn 240 dự án.

Tuy nhiên, thiếu hạ tầng sản xuất thử khiến nhiều thiết kế vẫn chỉ dừng lại trên máy tính hoặc trong phòng thí nghiệm. Theo thống kê ban đầu, đã có 12 đơn vị đăng ký nhu cầu sản xuất thử khoảng 30.000 chip, cho thấy nhu cầu hiện thực hóa các thiết kế trong nước đang rất lớn.

Để giải quyết bài toán này, ngày 26/6, Bộ Khoa học và Công nghệ đã ra mắt Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn (VNMPW/CC) - trung tâm đầu tiên của Việt Nam chuyên hỗ trợ sản xuất thử chip.

Thay vì mỗi doanh nghiệp phải tự bỏ toàn bộ chi phí cho một lần sản xuất thử, Trung tâm sẽ áp dụng mô hình Multi-Project Wafer (MPW), cho phép nhiều đơn vị cùng sử dụng một đợt sản xuất để chia sẻ chi phí. Nhờ đó, doanh nghiệp có thể giảm đáng kể chi phí, rút ngắn thời gian thử nghiệm và nhanh hơn trong việc đưa sản phẩm ra thị trường.

Không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp, Trung tâm còn kết nối các trường đại học, viện nghiên cứu với các nhà máy chế tạo chip, đơn vị đóng gói và kiểm thử trên thế giới. Điều này giúp nhiều đề tài nghiên cứu, đồ án thiết kế chip hay dự án khởi nghiệp có cơ hội bước tiếp từ bản vẽ sang sản phẩm thật.

Mô hình mới giúp doanh nghiệp giảm chi phí sản xuất thử và đưa chip ra thị trường nhanh hơn. Ảnh: Bộ Khoa học và Công nghệ.

Trong giai đoạn 2026-2027, Nhà nước sẽ hỗ trợ 100% chi phí sản xuất thử cho các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và nhóm thiết kế. Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, chính sách này nhằm khuyến khích nhiều dự án nghiên cứu và sản phẩm công nghệ mới được triển khai ngay tại Việt Nam.

Với người trẻ đang theo học hoặc làm việc trong các ngành điện tử, công nghệ thông tin, AI hay thiết kế vi mạch, việc nhiều doanh nghiệp đầu tư phát triển chip cũng đồng nghĩa với cơ hội nghề nghiệp rộng mở hơn. Thay vì chỉ tham gia khâu thiết kế, kỹ sư Việt có thể tiếp cận nhiều công đoạn hơn như sản xuất thử, kiểm thử và hoàn thiện sản phẩm.

Về phía người dùng, việc có thêm nhiều doanh nghiệp Việt tham gia phát triển chip được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng để xuất hiện nhiều sản phẩm công nghệ "Make in Vietnam" hơn trong tương lai. Đó có thể là các thiết bị điện tử, camera, thiết bị đeo, đồ gia dụng thông minh hay nhiều sản phẩm công nghệ phục vụ học tập, làm việc và cuộc sống hàng ngày do doanh nghiệp trong nước phát triển.

Ngay tại lễ ra mắt, Trung tâm đã ký kết hợp tác với 19 đối tác trong và ngoài nước, trong đó có nhiều tên tuổi lớn như Intel, TSMC, GlobalFoundries, Infineon, Amkor, Cadence và Synopsys, cùng các doanh nghiệp và trường đại học Việt Nam như Viettel, FPT, Đại học Bách khoa Hà Nội, Đại học Quốc gia Hà Nội và Đại học Quốc gia TP.HCM.

Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, mục tiêu của Trung tâm không chỉ là giảm chi phí và thời gian sản xuất thử, mà còn giúp nhiều ý tưởng công nghệ của người Việt có cơ hội trở thành sản phẩm thực tế.

Khi khoảng cách từ bản thiết kế đến sản phẩm được rút ngắn, doanh nghiệp sẽ có thêm cơ hội cạnh tranh, còn người trẻ cũng có thêm cơ hội học tập, nghiên cứu và làm việc trong một lĩnh vực đang được xem là nền tảng của công nghệ tương lai.