Bạn có thể chuyển sang phiên bản mobile rút gọn của Tri thức trực tuyến nếu mạng chậm. Đóng

Phụ nữ đã được tạo hóa ưu ái ra sao về mặt di truyền?

NST giới tính X, chứa nhiều gen hơn NST giới tính Y. Điều này liên quan đến sự bền bỉ về mặt di truyền trong cơ thể nữ giới. Đây cũng là lý do phụ nữ ít mắc các bệnh về chuyển hóa.

Phụ nữ ảnh 1

Cơ thể phụ nữ khó mắc các bệnh về chuyển hóa hơn so với nam giới. Ảnh minh họa: J.K.

Mỗi tế bào của con người có tất cả 46 nhiễm sắc thể. Trong đó có hai nhiễm sắc thể giới tính; nếu bạn được hưởng cặp XX thì bạn là nữ giới về mặt di truyền, và nếu bạn được hưởng cặp XY thì bạn là nam giới về mặt di truyền. [1]

Tựa như một bộ bách khoa hướng dẫn, 23 cặp nhiễm sắc thể của chúng ta chứa những gen cung cấp thông tin di truyền tạo nên sự sống. Người ta cho rằng con người có tổng cộng khoảng 20.000 gen trải dài trong 23 cặp nhiễm sắc thể. Mặc dù một vài nhiễm sắc thể chứa nhiều gen hơn những cặp khác nhưng chúng đều quan trọng như nhau.

Gần như mỗi cặp trong 23 cặp nhiễm sắc thể đều có chung một dạng gen giống nhau, trừ khi bạn là nam giới về mặt di truyền và được hưởng một nhiễm sắc thể X và một nhiễm sắc thể Y. Nhiễm sắc thể X chứa gần 1.000 gen, nhưng nhiễm sắc thể Y chỉ chứa khoảng 70 gen, đa phần liên quan tới việc sản xuất tinh trùng [2].

Trong nhiều năm liền, người ta cho rằng một trong các gen ở nhiễm sắc thể Y chịu trách nhiệm cho hiện tượng rậm lông vành tai của nam giới khi về già, gọi theo thuật ngữ y học là “auricular hypertrichosis”. Thêm nhiều nghiên cứu gần đây đã đưa ra giả thuyết là ngay cả năng lực khá kém duyên này cũng không thể chỉ do nhiễm sắc thể Y gây ra.

Tuy vậy, quá trình được cho là “tự nhiên” ấy không hề dễ dàng. Khoảng 500 triệu tinh trùng sẽ lên đường tìm đến trứng và bơi đến bộ máy sinh sản của người nữ với tốc độ đáng nể. Chúng di chuyển đến cổ tử cung, buồng trứng và cuối cùng vào một trong hai ống dẫn trứng.

Tại đó, chúng sẽ gặp gỡ trứng. Và việc tinh trùng duy nhất luồn lách thành công qua những lớp ngoài của trứng mang nhiễm sắc thể X hay Y sẽ khuấy đảo một tiến trình di truyền quyết định số phận về mặt sinh học của bạn.

Tất cả mọi thứ, từ nguy cơ mắc ung thư hay các bệnh thần kinh như bệnh Alzheimer, cho tới khả năng chống lại nhiễm trùng do virus đều được định đoạt vào chính thời khắc ấy và phụ thuộc vào cặp nhiễm sắc thể giới tính mà bạn được hưởng: XX (nữ giới) hay XY (nam giới).

[1] Con người có thể thừa hưởng nhiều biến dị của nhiễm sắc thể giới tính. Trong đó bao gồm những biến dị hiếm, chẳng hạn 45,XO, tức hội chứng Turner; 47,XXX hay còn gọi là hội chứng siêu nữ; 47,XXY hay hội chứng Klinefelter; 47,XYY hay hội chứng Jacob, 48,XXXX hay 4X; và 49XXXXX hay 5X.

[2] Nghiên cứu gần đây đang hé lộ vài ý nghĩa báo hiệu sức khỏe của nhiều gen được tìm thấy ở nhiễm sắc thể Y. Thật không may cho nam giới về mặt di truyền vì hầu như không có tin tích cực. Một số thông tin di truyền trên nhiễm sắc thể Y liên quan đến tất cả mọi vấn đề, từ chứng sưng viêm quá phát cho tới sự ức chế phản ứng thích nghi tự vệ của hệ miễn dịch, và thậm chí làm tăng nguy cơ bệnh mạch vành.

Sharon Moalem/ Huy Hoàng Books & NXB Dân trí

SÁCH HAY

Đại hội Hội Xuất bản Việt Nam lần thứ V

Đại hội Hội Xuất bản Việt Nam lần thứ V

0

Việc chuyển đổi mô hình hoạt động có thể giúp đơn vị xuất bản chủ động sản xuất từ sách giấy, ebook cho đến sách nói để tạo sự sôi nổi và đa dạng cho thị trường.

BOOK SPACE

BOOK SPACE

0

Một không gian lấy cảm hứng từ chốn đàm đạo với tài tử văn nhân khi xưa của Hồ Xuân Hương mới được mở ra, nhằm tiếp nối những khát vọng cách đây hơn 200 năm của nữ sĩ.

Nghề viết văn

Nghề viết văn

0

Nhiều nhà văn có con đường học vấn khá sâu rộng, ngược lại một số người chủ yếu tự học và viết bằng trải nghiệm. Các nhà văn sẽ tự học bằng việc đọc, nó giúp họ tích lũy tri thức.

Sống một đời xứng đáng

Sống một đời xứng đáng

0

Chừng nào mẹ còn năng lượng, thì chừng đó mẹ còn có quyền quyết định tiếp tục dùng nó để mang lại niềm vui cho chính mình và những người xung quanh. Thấy hai cha con tôi cười phá lên, với mẹ, thế là xứng đáng.

Vũ trụ tuần hoàn

Vũ trụ tuần hoàn

0

Sau khoảng một nghìn tỷ năm hoặc hơn, một vụ nổ lớn mới xảy ra và một chu kỳ mới bắt đầu.

Giải mã hoóc-môn dopamine

Giải mã hoóc-môn dopamine

0

Nhân vô thập toàn, con người ai cũng có khuyết điểm. Có điều cách bạn đối diện với nó ảnh hưởng rất nhiều từ thái độ sống mà chúng ta được cha mẹ hình thành tự nhỏ.

6 vật liệu định hình văn minh nhân loại

6 vật liệu định hình văn minh nhân loại

0

Nó nhẹ đến mức nổi trên dầu, mềm đến mức có thể cắt bằng dao nhà bếp, nhưng lại phản ứng mạnh đến mức sôi sục và phát nổ khi tiếp xúc với nước và không khí.

Điểm kỳ dị đã cận kề

Điểm kỳ dị đã cận kề

0

Công nghệ truyền thông đầu tiên do điện hỗ trợ là radio. Phát thanh thương mại ở Mỹ khởi phát năm 1920 tới thập niên 1930 đã trở thành phương tiện truyền thông đại chúng chủ đạo.