|
|
Các bác sĩ khoa Cấp cứu & Tai nạn tiếp nhận bệnh nhân bị tai nạn giao thông. Ảnh: FV. |
Một buổi chiều muộn, tiếng còi hú xé tan không khí tĩnh lặng tại khoa Cấp cứu, Bệnh viện FV khi tiếp nhận em N.T.L. (16 tuổi) trong tình trạng đa chấn thương nghiêm trọng do tai nạn giao thông. Trước đó, em chỉ mới được sơ cứu và băng bó tạm thời các vết thương ở đầu, tay chân tại một bệnh viện khác, trước khi được chuyển ngay đến FV để điều trị các tổn thương răng hàm mặt đầy phức tạp.
Nhớ lại thời điểm tiếp nhận ca trực, bác sĩ Trình Văn Hải, Trưởng khoa Cấp cứu & Tai nạn, Bệnh viện FV, vẫn vẹn nguyên cảm giác căng thẳng: "Bệnh nhân nhập viện với máu chảy từ đầu, mũi, miệng và nhiều vị trí trên cơ thể. Khi tôi yêu cầu em há miệng, hai răng cửa hàm trên đã mất hoàn toàn. Vùng ổ răng bị rách nát và vẫn đang chảy máu. Người cha đứng cạnh, gần như bàng hoàng".
Ngay lập tức, lệnh kích hoạt quy trình phối hợp liên chuyên khoa được phát đi. TS.BS. Nguyễn Thanh Tùng, Trưởng khoa Răng Hàm Mặt FV, lập tức có mặt tại phòng Cấp cứu để hội chẩn. Để loại trừ các tổn thương nguy hiểm đến tính mạng, nam sinh được nhanh chóng đưa đi chụp CT trong một cuộc chạy đua nghẹt thở.
Trong lúc bệnh nhân đang trong phòng CT, người nhà hớt hải chạy ngược vào phòng cấp cứu, tay nâng niu hai chiếc răng cửa bọc vội trong một mảnh khăn giấy khô đã, dính đầy đất cát sau tai nạn.
Hiểu rằng mỗi phút trôi qua đều làm giảm cơ hội sống sót của những tế bào neo giữ chân răng, bác sĩ khoa Cấp cứu lập tức chuyển hai chiếc răng lên khoa Răng Hàm Mặt, bắt đầu một cuộc hồi sinh hy vọng đầy kịch tính.
 |
| Phim chụp 3D tổn thương vùng hàm của bệnh nhân. Ảnh: FV. |
Một ê-kíp cứu người, một ê-kíp chạy đua cứu răng
Dưới sự hướng dẫn của bác sĩ Tùng, bác sĩ Nguyễn Thị Minh Khuê cùng đồng nghiệp tại khoa Răng Hàm Mặt đã khẩn trương bước vào một cuộc "cấp cứu" đặc biệt. Hai chiếc răng vừa rời phòng Cấp cứu lập tức được tiếp nhận làm sạch bụi bẩn bằng dung dịch chuyên dụng
Các bác sĩ căng mình đánh giá mức độ tổn thương, chạy đua với từng tích tắc để chuẩn bị phương án cấy lại.
"Chúng tôi không chờ bệnh nhân được chuyển lên khoa rồi mới xử lý răng. Mọi công đoạn có thể thực hiện trước đều phải làm ngay để tiết kiệm thời gian", bác sĩ Khuê cho biết.
Theo bác sĩ Nguyễn Thị Minh Khuê, khó khăn lớn nhất là hai chiếc răng đã nằm ngoài cơ thể khoảng hai giờ đồng hồ, vượt quá thời gian vàng 60 phút được khuyến cáo để cấy lại răng. Hơn nữa, hai chiếc răng được bọc trong khăn giấy khô vô tình trở thành một điểm bất lợi lớn, làm tăng nguy cơ tổn thương và, hoại tử các tế bào quanh chân răng.
Ở tuổi 16, việc mất hai răng cửa không chỉ ảnh hưởng nặng nề đến chức năng ăn nhai, phát âm và thẩm mỹ mà còn tác động đến sự phát triển của xương hàm trong tương lai. Trong khi đó, các giải pháp thay thế như implant chưa phải lựa chọn tối ưu cho lứa tuổi này.
"Răng thật luôn là lựa chọn tốt nhất", bác sĩ Khuê cho biết.
 |
| Hàm răng của bệnh nhân khi tai nạn (2 ảnh trên) và sau 3 tháng được cấy lại răng (2 ảnh dưới). Ảnh: FV. |
Vấn đề phức tạp khác là bệnh nhân còn bị tổn thương và biến dạng nghiêm trọng vùng xương ổ răng. Vì vậy, các bác sĩ cần phải kiên nhẫn tái tạo cấu trúc ổ răng trước khi cấy răng trở lại vị trí cũ. Công đoạn tỉ mỉ và khó khăn này mất gần một giờ đồng hồ, trong khi việc đặt và cố định hai chiếc răng chỉ mất khoảng 15 phút.
Sau đó, bệnh nhân được chuyển về khoa Cấp cứu để tiếp tục được điều trị các vết thương phần mềm diện rộng ở vùng mặt và cơ thể. Đội ngũ điều dưỡng đã tỉ mẩn làm sạch các tổn thương do chà xát mặt đường nhằm hạn chế nguy cơ nhiễm trùng và sẹo xấu sau này.
Sau hơn 3 tháng với 7 lần tái khám, hai chiếc răng từng bật khỏi hàm nay đã bám chắc trở lại trong ổ xương hàm, đảm bảo chức năng ăn nhai, phát âm và thẩm mỹ. Em T.L. sẽ tiếp tục được các bác sĩ tại FV theo dõi thêm ở các mốc 6 tháng và 12 tháng nhằm phát hiện sớm các biến chứng muộn nếu có.
"Kết quả hôm nay không đến từ một kỹ thuật đơn lẻ mà là thành quả của sự phối hợp nhanh chóng giữa các chuyên khoa, sự chuẩn bị kịp thời và quyết tâm không bỏ cuộc để giữ lại răng thật cho một bệnh nhân còn rất trẻ", bác sĩ Khuê chia sẻ.
Bài học sơ cứu "sống còn" khi răng bật khỏi hàm
Các tai nạn giao thông hoặc va đập mạnh gây bật răng khỏi ổ hàm không hề hiếm gặp. Tuy nhiên, thực tế đáng buồn là rất nhiều trường hợp đành phải chấp nhận mất răng vĩnh viễn chỉ vì bước sơ cứu sai cách ngay tại hiện trường.
TS.BS. Nguyễn Thanh Tùng nhấn mạnh: "Dù bác sĩ có nhiều kinh nghiệm hay bệnh viện có đầy đủ trang thiết bị đến đâu, nếu chiếc răng không được bảo quản đúng cách ngay từ đầu thì cơ hội cứu giữ sẽ giảm đi rất nhiều".
Theo bác sĩ Tùng, khi đối mặt với tình huống răng bị bật khỏi hàm, mỗi người cần nằm lòng các nguyên tắc "vàng" sau:
- Chỉ chạm vào thân răng: Tuyệt đối không chạm vào chân răng để bảo vệ các tế bào sống còn sót lại.
- Rửa nhẹ, không chà xát: Nếu răng bị bẩn, chỉ rửa nhẹ dưới vòi nước sạch, không chà xát.
- Giữ ẩm môi trường phù hợp: Không bọc răng trong khăn giấy, bông gòn hoặc để khô ngoài không khí. Môi trường bảo quản lý tưởng nhất là ngâm trong sữa tươi không đường, nước muối sinh lý, hoặc đặt dưới lưỡi để giữ ẩm bằng chính nước bọt của nạn nhân.
- Chạy đua với "thời gian vàng": Đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế có chuyên khoa Răng Hàm Mặt càng sớm càng tốt, lý tưởng trong vòng 60 phút sau sự cố, và tối ưu ngay trong 15 phút đầu tiên.
"Thời gian răng nằm ngoài cơ thể càng ngắn và môi trường bảo quản càng phù hợp thì cơ hội giữ lại được răng thật càng cao", TS.BS. Nguyễn Thanh Tùng khuyến cáo.
Để biết thêm thông tin về điều trị chấn thương răng và hàm mặt tại Bệnh viện FV, bạn đọc có thể đến trực tiếp số 06 Nguyễn Lương Bằng, Phường Tân Mỹ, TP.HCM hoặc liên hệ tổng đài (028) 35 11 33 33.
