Phát biểu của Tổng Bí thư ở phiên khai mạc Đại hội XIV

Trình bày báo cáo về văn kiện trình Đại hội XIV trong phiên khai mạc sáng 20/1, Tổng Bí thư Tô Lâm cho biết việc chuẩn bị văn kiện được thực hiện nghiêm túc, công phu, kế thừa tinh hoa các kỳ đại hội trước đồng thời thể hiện sự đổi mới tư duy và bám sát thực tiễn. Theo Tổng Bí thư, văn kiện lần này đặt ra yêu cầu hành động: “Nói đi đôi với làm; xác định rõ mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp; gắn trách nhiệm với kết quả; gắn đột phá với bền vững; gắn kỷ luật thực thi với sự hài lòng của Nhân dân”.

Đánh giá nhiệm kỳ XIII, Tổng Bí thư nhắc đến bối cảnh đất nước gặp nhiều khó khăn, thử thách nhưng toàn Đảng, toàn dân, toàn quân đã đoàn kết vượt qua, đạt nhiều thành tựu quan trọng. Bài học lớn tiếp tục được khẳng định là: “Trong ‘sóng to gió lớn’, thậm chí là ‘bão táp’, điều quyết định là bản lĩnh chính trị vững vàng, kiên định, là ý chí thống nhất, là sức mạnh đại đoàn kết, là phương pháp tổ chức thực hiện, là kỷ luật, kỷ cương và sự gắn bó máu thịt giữa Đảng với Nhân dân”.

Tổng Bí thư khẳng định những thành quả của đất nước hôm nay là kết tinh của truyền thống nghìn năm dựng nước và giữ nước, của 96 năm Đảng lãnh đạo và 40 năm đổi mới. Ông nhấn mạnh: “Chúng ta có quyền phấn khởi, tự hào về những kết quả quan trọng, nổi bật đã đạt được. Nhưng tự hào để thêm trách nhiệm, thêm động lực phấn đấu, tuyệt đối không được ‘ngủ quên bên vòng nguyệt quế’”.

Từ tinh thần thẳng thắn chỉ ra những điểm nghẽn cần tháo gỡ, Tổng Bí thư lưu ý điều quan trọng nhất hiện nay là phải hành động quyết liệt, khắc phục tình trạng “nói nhiều, làm ít”, bảo đảm hiệu quả thực chất trong triển khai đường lối, chủ trương. Ông lưu ý: "Nhiều chủ trương, quyết sách đúng sẽ vẫn 'nằm trên giấy' nếu thực thi chậm, thực thi kém hiệu quả hoặc bị 'lệch chuẩn' trong quá trình triển khai".

Từ định hướng hành động, phương châm "Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển" của Đại hội XIV được Tổng Bí thư nhấn mạnh như một “mệnh lệnh của trách nhiệm trước lịch sử”. Đây là nền tảng tinh thần để Đại hội XIV xác lập tầm nhìn phát triển đến giữa thế kỷ XXI với mục tiêu xây dựng đất nước phồn vinh, hạnh phúc, thu nhập cao, công nghiệp hiện đại.

Để hiện thực hóa các mục tiêu xây dựng đất nước, Báo cáo chính trị đã xác định 12 định hướng lớn, 6 nhiệm vụ trọng tâm và 3 đột phá chiến lược, được cụ thể hóa thành chương trình hành động có thể triển khai ngay. Tinh thần cốt lõi được Tổng Bí thư cô đọng trong yêu cầu: “Lựa chọn đúng - triển khai nhanh - làm đến nơi đến chốn - đo lường bằng kết quả”.

Để đáp ứng yêu cầu vừa nêu, Báo cáo chính trị đã đặt ra 8 nội dung quan trọng, được cô đọng từ tinh thần cốt lõi của các định hướng, nhiệm vụ, chiến lược. Trong đó, hoàn thiện thể chế và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa là nội dung hàng đầu. Theo Tổng Bí thư, thể chế có thể là “điểm nghẽn” nhưng cũng có thể là động lực đột phá nếu được cải cách đồng bộ, minh bạch, hiệu quả và sát thực tiễn.

Báo cáo chính trị xác định rõ 3 đột phá chiến lược mà toàn Đảng, toàn dân cần tập trung là thể chế, nguồn nhân lực và hạ tầng đồng bộ, hiện đại. Theo Tổng Bí thư, ba đột phá này có quan hệ hữu cơ, tạo ra “đà” và “thế” mới cho đất nước nếu được thực hiện đồng bộ. “Thể chế mở đường; nhân lực quyết định tốc độ và chất lượng; hạ tầng tạo không gian và sức bật”, ông phân tích.

Đặt mục tiêu cao, song Tổng Bí thư quán triệt "phát triển nhanh nhưng phải bền vững". Tăng trưởng phải dựa chủ yếu vào năng suất, chất lượng, hiệu quả, đổi mới sáng tạo; giảm dần phụ thuộc vào khai thác tài nguyên, lao động giá rẻ. Chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng phải được triển khai quyết liệt, bài bản, gắn với an ninh năng lượng, an ninh môi trường và yêu cầu cạnh tranh. Phát triển kinh tế tuần hoàn, sử dụng hiệu quả tài nguyên; thúc đẩy doanh nghiệp đổi mới công nghệ, nâng cao tiêu chuẩn; chủ động thích ứng với các chuẩn mực mới của thương mại và đầu tư toàn cầu.

Theo người đứng đầu Đảng, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải thực sự trở thành động lực then chốt của tăng trưởng. "Muốn đột phá về công nghệ, phải bắt đầu từ con người và cơ chế. Không thể chủ quan, duy ý chí. Phải có cơ chế trọng dụng nhân tài; cơ chế đánh giá dựa trên sản phẩm; cơ chế tài chính linh hoạt", Tổng Bí thư phát biểu.

Bên cạnh đó, việc phát triển bền vững trước hết phải dựa vào con người và văn hoá. Vì thế, cần xây dựng và thực hiện đồng bộ hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hoá, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới; khơi dậy tinh thần yêu nước, ý chí tự cường, khát vọng vươn lên. "Tạo dựng môi trường văn hoá lành mạnh, tiến bộ, văn minh trong gia đình, nhà trường, cộng đồng và trên không gian mạng", Tổng Bí thư yêu cầu.

Để đất nước, dân tộc phát triển bền vững thì chúng ta cần xây dựng một xã hội lành mạnh về đạo đức, kỷ cương về pháp luật, văn hoá trong ứng xử, văn minh trong quản trị, an toàn trong đời sống, tiến bộ trong phát triển. "Phấn đấu giảm mạnh tội phạm, tiến đến xây dựng xã hội không có tội phạm, không có tai nạn, tệ nạn, không có tiêu cực; thực sự văn minh, hạnh phúc", ông nói.

“Dân là gốc” là tư tưởng xuyên suốt trong toàn bộ văn kiện Đại hội XIV và được quán triệt sâu sắc trong mọi chủ trương, chính sách. “Nhân dân là trung tâm, là chủ thể, là mục tiêu, là động lực và là nguồn lực của phát triển”, Tổng Bí thư nhấn mạnh đồng thời yêu cầu mọi quyết sách phải xuất phát từ lợi ích của Nhân dân và mang lại lợi ích thiết thực cho Nhân dân.

“Chưa bao giờ nguyện ước về một Việt Nam dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc lại gần với chúng ta như hôm nay; nhưng cũng chưa bao giờ chúng ta phải đối mặt với nhiều thách thức, nhiều đòi hỏi gay gắt, nhiều sức ép cạnh tranh như lúc này”, Tổng Bí thư Tô Lâm kết luận. Theo ông, Đại hội XIV diễn ra trong bối cảnh "đồng hồ lịch sử" tiến gần đến mốc 2030 - Đảng Cộng sản Việt Nam tròn 100 năm ra đời và phát triển. Đây là thời khắc lịch sử, mở ra kỳ vọng lớn lao về một Việt Nam phát triển đồng thời đặt ra áp lực phải chuyển mình nhanh chóng, hiệu quả.