Phạm Duy Cường: ‘Chạy bộ có thể hấp dẫn như một tour văn hóa lịch sử’

Phạm Duy Cường (mang cờ) dẫn đoàn chạy cung đường có tên Dấu Chân Kinh Kỳ. Ảnh: FBNV.

10 năm nay, cứ sáng chủ nhật mỗi tuần, đúng 5h15 tại Chùa Trấn Quốc, Hà Nội, Phạm Duy Cường gác lại những công việc của một doanh nhân, xỏ giày, đeo cờ dẫn một đoàn chạy có hàng chục, đôi khi hàng trăm người. Đoàn người này có người chạy chậm, người chạy nhanh; nhưng thực sự, tốc độ chạy hay hoàn thành cung chạy - đều không phải mục tiêu cốt yếu của họ.

“Đi bộ cũng được, chạy chậm cũng được. Lần thứ nhất chưa chạy hết một vòng Hồ Tây, lần sau có thể thử lại. Cái đơn giản nhất của chạy bộ đó là chúng ta cứ bắt đầu đã. Tinh thần của chạy ấy là sự cởi mở, là không nhất thiết phải thắng ai. Trên cung đường chạy, ta gặp nhiều người cùng tốc độ với mình và lại quen thêm bạn mới. Bởi vậy, chạy bộ có tính cộng đồng rất mạnh”, anh nhận xét.

Phạm Duy Cường, còn được cộng đồng chạy gọi với cái tên Đốc tờ Dẻo, là một trong những gương mặt có nhiều đóng góp lớn giúp chạy bộ trở thành phong trào, môn “thể thao quốc dân” tại Việt Nam khoảng chục năm trở lại đây. Trước khi lập ra cộng đồng Run4Self (R4S) với hàng trăm nghìn thành viên; anh là một chân chạy có tiếng, là người Việt đầu tiên chinh phục cung đường Everest Marathon.

Nhưng thành tích chạy với Phạm Duy Cường không quan trọng tới thế. Chạy bộ cho anh một khoảng thời gian để thêm yêu thành phố nơi gia đình anh nhiều năm gắn bó.

“Chạy bộ chẳng cần gì, chỉ cần một đôi giày, cũng chẳng cần giày xịn”, anh nói. Cứ xỏ giày lên và chạy. Hơn thế, chạy bộ cũng là một cách để người chạy tìm hiểu về văn hóa thành phố, như cách anh đang tổ chức các cung chạy hiện nay. Cộng đồng chạy bộ của Phạm Duy Cường đã mang thêm một chút lạc quan, một chút năng lượng tích cực, một chút thi vị cho một nhóm người tại Hà Nội, mỗi sáng chủ nhật.

Một cộng đồng mới để khám phá Hà Nội

Sáng cuối tuần, xuất phát từ Chùa Trấn Quốc, anh Cường xoay vòng lộ trình chạy mỗi tuần theo 3 cung đường: Cung Dấu Chân Kinh Kỳ, Cung Truyền tích Tây Hồ, Cung Sông Hồng Trail. Mỗi cung sẽ có các điểm dừng chân khác nhau, tại mỗi điểm, chính anh Cường sẽ giới thiệu hoặc gợi mở một chi tiết lịch sử, văn hóa về điểm đó. Cung chạy trở nên hấp dẫn như một tour trải nghiệm phố phường Hà Nội.

Cung Dấu Chân Kinh Kỳ ghé qua Quảng trường Ba Đình, Văn miếu - Quốc Tử Giám, vòng quanh Hoàng Thành Thăng Long, đi qua phố đường tàu, qua phố bích họa Phùng Hưng,… Những câu chuyện về Nhà Thủy Tạ, Nhà Hát Lớn, Vườn hoa Con Cóc,… đều được anh Cường kể lại, hoặc thảo luận cùng đoàn chạy.

Cung Truyền tích Tây Hồ được Phạm Duy Cường thiết kế với nhiều điểm dừng để người chạy ghé thăm đền đài miếu mạo, chùa chiền tại khu vực Hồ Tây. Ảnh: FBNV.

Cung Truyền tích Tây Hồ ghé thăm đền đài miếu mạo, chùa chiền tại khu vực Hồ Tây. Màu sắc huyền bí của những câu chuyện khiến cung chạy này hấp dẫn nhiều người trẻ ham tìm hiểu văn hóa lịch sử. Anh Cường dẫn đoàn chạy đi qua các làng nghề xưa, gợi nhắc tới những câu ca dao cũ.

Cung Sông Hồng Trail lại được anh Cường gọi là “ký ức vẹn nguyên”. Ấy là bởi đường chạy nằm ở Bãi giữa Sông Hồng, chạy qua những bãi ngô, ruộng đồng, bờ bãi. “Có lần, trời mưa xong bùn lầy, mọi người chạy mà sung sướng như những đứa trẻ con được sống lại ký ức tuổi thơ, thời được thoải mái nô đùa trên những cánh đồng”, anh nói.

Dường như, chạy bộ là một cách để Phạm Duy Cường nói rằng anh có nhiều yêu mến với thành phố này, yêu những con người, những dấu chân lịch sử nơi đây. Cộng đồng chạy bộ, là cách để anh lan tỏa và góp thêm tình yêu đó với cộng đồng.

Phong trào chạy bộ tại Việt Nam bắt đầu phát triển mạnh trong khoảng 5-10 năm trở lại đây. Khoảng năm 2015, Việt Nam còn ít giải chạy, người chạy bộ như anh Duy Cường phải tự đứng ra tổ chức giải cho cộng đồng. Hơn 10 năm sau, các chân chạy dễ dàng tham gia một giải marathon mỗi quý. Năm 2024, Hà Nội có tới 8 giải chạy được tổ chức trong cùng một năm.

Cùng với sự phát triển của phong trào chạy bộ, nhiều “phong cách” chạy cũng ra đời. Có người trang bị chuyên nghiệp thiết bị, trang phục, giày chạy; có người đầu tư về dinh dưỡng, gel năng lượng; có người rèn luyện thể lực nhiều tháng trời để đủ sức cho một giải chạy.

Hình ảnh Phạm Duy Cường thân quen với chiếc cờ dẫn đoàn. Ảnh: FBNV.

Với Phạm Duy Cường, sự phát triển của phong trào chạy bộ, đi kèm một vài “ánh mắt ái ngại”, ấy cũng… bình thường như sự trưởng thành của một loài cây. Sự tăng trưởng quy mô là lẽ tất yếu. Dù vậy, Phạm Duy Cường cố gắng giữ quy mô hoạt động của cộng đồng mình ở mức vừa đủ, để anh vẫn đủ sức thiết kế trải nghiệm chạy bộ mang thêm nhiều ý nghĩa khác. Với người khác, tốc độ và hoàn thành cung chạy là mục đích; với Phạm Duy Cường, chạy bộ chỉ là giản dị như một “ngôn ngữ”.

“Chạy bộ với tôi chỉ giống như một ngôn ngữ. Nghĩa là nhờ chạy bộ, ta nói chuyện được với người khác, thu hút mọi người tới để kể được câu chuyện của mình”, anh cảm nhận.

Chạy bộ là một ngôn ngữ để giao tiếp, để kể, để nghe, để suy ngẫm. Hành động bình dị ấy vốn dành cho tất cả và chào đón tất cả mọi người. “Chạy bộ cực kỳ dễ tiếp cận. Chỉ cần một đôi giày vài trăm nghìn, chẳng cần sân bãi, chẳng cần điều kiện gì, cứ xỏ giày mà đi. Vườn hoa, công viên, vỉa hè, ta cứ chạy bất kỳ đâu cũng được. Đi công tác, tranh thủ chạy nửa tiếng cũng được”, anh tâm niệm.

Chạy bộ cực kỳ dễ tiếp cận. Chỉ cần một đôi giày vài trăm nghìn, chẳng cần sân bãi, chẳng cần điều kiện gì, cứ xỏ giày mà đi.

Phạm Duy Cường

Chạy bộ là tự do, là chạy được tới mọi nơi đôi chân thích. “Chạy lên thác cao cũng là chạy, leo lên đỉnh núi cũng là chạy, chạy quanh thành phố mình mới tới cũng là chạy. Chạy bộ hay, và khác các môn thể thao khác là ở điều ấy, chẳng có gì giới hạn việc chạy”, anh Cường nhận xét.

Sự chậm rãi và nhàm chán đầy hấp dẫn

“Chạy là bộ môn cực kỳ nhàm chán, nhưng đó là sự nhàm chán hấp dẫn”, anh đúc kết.

Theo anh Cường, chạy bộ nghĩa là ngày nào cũng lặp lại một công việc đều đặn tới mức chán ngán. Nhưng vượt qua được sự nhàm chán, nghĩa là người chạy đã tu sửa được con người họ trở nên kiên trì hơn, bản lĩnh hơn, thấy việc nhàm chán, khó khăn cũng có nét đẹp, có sức hấp dẫn.

"Chạy bộ nghĩa là ngày nào cũng lặp lại một công việc đều đặn tới mức chán ngán. Nhưng vượt qua được sự nhàm chán, nghĩa là người chạy đã tu sửa được con người họ trở nên kiên trì hơn, bản lĩnh hơn"

Phạm Duy Cường

Chạy bộ là liên tục tự hỏi “Làm sao tôi vượt qua được sự nhàm chán này?”, và rồi người chạy vẫn vượt qua được. Bài học nhỏ này từ chạy bộ đã giúp doanh nhân Phạm Duy Cường khá nhiều trong công việc kinh doanh. Đi qua những biến cố, thất bại bằng sự ôn tồn, bền bỉ, kiên trì đi từng bước một - khả năng này do sự nhàm chán của chạy bộ đã tôi luyện nên.

Đó cũng là điều mà anh muốn lan tỏa tới cộng đồng chạy bộ, rằng mọi cung đường dài đều bắt đầu từ những bước chân. “Để chạy hết 42km, đừng vội, đừng sợ, cứ chạy từ từ, thích nghi dần. Điều gì chưa có kết quả, tốt nhất là cứ bảo lưu nó như thế, tiếp tục thích nghi”, anh nói.

Cung Sông Hồng Trail được anh Cường gọi là “ký ức vẹn nguyên”; ấy là bởi đường chạy nằm ở Bãi giữa Sông Hồng, chạy qua những bãi ngô, ruộng đồng, bờ bãi. Ảnh: FBNV.

Phạm Duy Cường còn nhìn thấy bài học trong việc chạy bộ chậm. Xét từ góc nhìn phát triển kinh tế xã hội, anh cho rằng chạy bộ và trải nghiệm văn hóa là một kết hợp đủ thú vị, đủ mới lạ - mà để làm được điều này, cần phải chạy chậm.

“Chạy chậm mới có thể cảm nhận được khung cảnh xung quanh. Chạy nhanh, mọi thứ sẽ trôi tuột hết. Khi ta đi với tốc độ nhởn nha một chút, ta có thời gian để ngắm nghía, thấy hoàng hôn đang buông xuống, thấy văn hóa, địa lý, thiên nhiên chứ không chỉ thấy mồ hôi mình đang chảy từng giọt. Đôi khi, cần chạy đủ chậm mới thấy được nhiều thứ”, anh cười.

Phạm Duy Cường đã duy trì cộng đồng chạy bộ hơn chục năm nay. Nhưng anh cho rằng, nhìn lại, ấy vẫn là thời gian quá ngắn. Anh còn muốn làm tiếp 20-30 năm nữa, tới khi sức lực không cho phép.

Cuốn sách mới tên Run4Self của tác giả Phạm Duy Cường. Ảnh: RIO Book.

Nhìn lại quãng thời gian gắn bó với cộng đồng chạy bộ, anh Cường thấy cộng đồng đã cho anh quyền được kể chuyện, cho anh cơ hội thực hiện trách nhiệm với cộng đồng, góp sức phát triển một hoạt động thể dục - văn hóa nho nhỏ cho thành phố.

Chạy bộ, với Phạm Duy Cường, vượt khỏi ranh giới của một môn thể thao, một trách nhiệm cộng đồng. Chạy cho anh một không gian suy tư với thành phố, đồng thời cho anh những kết nối đẹp với cộng đồng. Đơn giản nhất, chạy bộ buổi sớm cùng nhóm chạy, là một cách anh trân trọng vẻ đẹp buổi bình minh của Hà Nội.

Sự nghiêm túc và tinh thần tận tâm với cộng đồng khiến người đàn ông này gây dựng được nhiều điều ý nghĩa. Nhưng Phạm Duy Cường chưa muốn dừng lại. Anh luôn sẵn sàng làm pacer dẫn đoàn một cung chạy tiếp theo trong thành phố.