Mỹ có thể sử dụng biện pháp quân sự với Greenland

Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh minh họa: Reuters

Theo tuyên bố của Nhà Trắng, ông Trump coi việc “sở hữu” Greenland là ưu tiên an ninh quốc gia của Mỹ, để “răn đe các đối thủ ở khu vực Bắc Cực”.

“Tổng thống và ê-kíp của ông đang xem xét các lựa chọn để theo đuổi mục tiêu đối ngoại quan trọng này. Dĩ nhiên, việc sử dụng quân đội Mỹ luôn là một phương án nằm trong thẩm quyền của tổng tư lệnh”, Nhà Trắng nêu rõ.

Tuyên bố của Nhà Trắng cho thấy tham vọng của Mỹ trong việc kiểm soát hòn đảo có vị trí chiến lược này, bất chấp sự phản đối từ châu Âu.

Theo Washington Post, sau tuyên bố của Nhà Trắng, giới chức Đan Mạch bày tỏ sự quan ngại ngày càng gia tăng, khi chính quyền của Tổng thống Trump chuyển sang cách tiếp cận chủ động hơn nhằm giành quyền kiểm soát Greenland, vùng lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch.

Greenland nhiều lần khẳng định không muốn trở thành một phần của Mỹ. Trong ngày 6/1, lãnh đạo các cường quốc châu Âu và Canada đã đồng loạt lên tiếng ủng hộ vùng lãnh thổ Bắc Cực này, nhấn mạnh tương lai của Greenland thuộc về người dân Greenland.

Giới quan sát cảnh báo, nếu Mỹ sử dụng quân sự để chiếm Greenland từ Đan Mạch, động thái này sẽ gây chấn động trong liên minh NATO, làm sâu sắc thêm rạn nứt giữa ông Trump và các nhà lãnh đạo châu Âu.

Sự phản đối mạnh mẽ từ nhiều bên hiện vẫn chưa ngăn được ông Trump xem xét các kịch bản biến Greenland thành “cứ điểm” của Mỹ, trong bối cảnh Nga và Trung Quốc ngày càng gia tăng hiện diện tại khu vực Bắc Cực.

Sự quan tâm của ông Trump với Greenland được công khai lần đầu trong năm 2019, khi ông đang trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên. Gần đây, mối quan tâm này được khơi lại sau vụ Mỹ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro.

Sau khi ông Maduro bị bắt và đưa đến Mỹ trong ngày 3/1, ông Trump tỏ ra cứng rắn hơn, tuyên bố “sự thống trị của Mỹ tại Tây bán cầu sẽ không bao giờ còn bị nghi ngờ”, đồng thời, gia tăng sức ép với Colombia và Cuba. Ông Trump cũng bắt đầu nhắc lại vấn đề Greenland.

Một quan chức cấp cao của Mỹ, đề nghị giấu tên vì liên quan tới các cuộc thảo luận nội bộ, cung cấp thông tin cho Reuters rằng ông Trump và các cố vấn đang cân nhắc nhiều cách nhằm “thâu tóm” Greenland.

Theo quan chức này, các phương án bao gồm việc Mỹ “mua đứt” Greenland hoặc thiết lập một Hiệp ước Liên kết Tự do (Compact of Free Association - COFA) với vùng lãnh thổ này. Tuy nhiên, COFA vẫn chưa đáp ứng được tham vọng của ông Trump là đưa hòn đảo trở thành một phần của nước Mỹ.

“Ngoại giao và đàm phán là lựa chọn đầu tiên của tổng thống. Ông ấy thích các thỏa thuận. Vì vậy, nếu có thể đạt được thỏa thuận để mua Greenland, đó chắc chắn sẽ là lựa chọn đầu tiên của ông ấy”, vị quan chức cho hay.

Hai nguồn tin ẩn danh khác cũng tiết lộ rằng trong cuộc họp kín với lãnh đạo Quốc hội vào tối 5/1, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nhấn mạnh với các nghị sĩ rằng những phát ngôn cứng rắn gần đây của Mỹ về Greenland không đồng nghĩa với việc sắp xảy ra động thái quân sự. Mục tiêu của Mỹ vẫn là mua hòn đảo này từ Đan Mạch.

Nhiều nghị sĩ Quốc hội, trong đó có một số nghị sĩ Cộng hòa, đã lên tiếng phản đối các tuyên bố của Mỹ liên quan tới Greenland, nhấn mạnh rằng Đan Mạch là đồng minh của Mỹ trong NATO.

“Khi Đan Mạch và Greenland đã nhấn mạnh rõ ràng rằng Greenland không phải để bán, Mỹ cần tôn trọng các nghĩa vụ hiệp ước và tôn trọng chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của Đan Mạch”, hai Thượng nghị sĩ Jeanne và Thom Tillis, đồng Chủ tịch Nhóm quan sát NATO tại Thượng viện Mỹ, tuyên bố.