Nơi in sách Quốc ngữ sớm nhất Việt Nam bất ngờ gây sốt

Việc lồng ghép khéo léo yếu tố tôn giáo và bối cảnh cổ kính tại Tiểu chủng viện Làng Sông (Tuy Phước, Gia Lai) giúp Hẹn em ngày nhật thực của đạo diễn Lê Thiện Viễn trở thành trải nghiệm nghệ thuật trọn vẹn. Ở phòng vé, tác phẩm đang có doanh thu ổn định khoảng gần 70 tỷ đồng sau 10 ngày ra rạp. Hiệu ứng từ bộ phim cũng giúp Tiểu chủng viện Làng Sông bất ngờ được tìm kiếm nhiều trên các nền tảng mạng xã hội.

Trên TikTok, một số video hướng dẫn cách di chuyển tới bối cảnh chính của Hẹn em ngày nhật thực thu hút gần 200.000 lượt xem. Nhiều cư dân mạng chia sẻ lại hình ảnh từng ghé thăm Tiểu chủng viện và ấn tượng với khung cảnh yên bình nơi đây.

Tiểu chủng viện Làng Sông khánh thành với kiến trúc Gothic châu Âu cổ kính, sau đó trải qua một cuộc tổng trùng tu, khôi phục tổng thể trong giai đoạn 2015-2017. Ảnh: Trần Quốc Hội.

Tiểu chủng viện Làng Sông không chỉ là điểm hành hương quen thuộc của giáo dân mà còn là chốn dừng chân của du khách và các nhà nghiên cứu trong, ngoài nước. Công trình Gothic phương Tây nổi bật giữa đồng lúa mênh mang ở hạ lưu sông Hà Thanh khiến nhiều người chú ý.

Tiểu chủng viện Làng Sông có diện tích khoảng 2.000 m2, được thành lập khoảng năm 1841-1850. Tiểu chủng viện là nơi đào tạo các tu sĩ, sau khi hoàn thành việc học tập ở đây sẽ tiếp tục học tại Đại chủng viện để trở thành linh mục. Đây là nơi đặt nhà in Làng Sông đầu tiên ở Đàng Trong. Không gian cổ kính gắn liền với những trang sách chữ Quốc ngữ đầu tiên.

Trong quần thể Tiểu chủng viện, nhà in Làng Sông được xây dựng năm 1872, sau đó bị hủy hoại trong chiến tranh. Năm 1904, nhà in được tái thiết. Đây là một trong ba cơ sở in chữ quốc ngữ đầu tiên của Việt Nam, cùng với nhà in Tân Định (Sài Gòn) và nhà in Ninh Phú (Hà Nội).

Khuôn viên tiểu chủng viện Làng Sông rộng 2.000 m2.

Ngoài việc in sách Latin và tiếng Pháp, Nhà in Làng Sông còn xuất bản một kho tàng sách Quốc ngữ gồm tiểu thuyết, kịch, tạp chí, tuồng hát bội, lịch, sách dịch. Nhiều cây bút lớn miền Nam như Trương Vĩnh Ký, Lê Văn Đức cũng gửi bản thảo ra tận nhà in sách ở miền Trung này. Riêng năm 1910, nhà in xuất bản tới 25 đầu sách chữ Quốc ngữ, còn lại là tiếng Pháp trong tổng số 36 đầu sách. Theo thống kê năm 1922, tại đây ra đời 18.000 bản báo định kỳ, 1.000 bản sách các loại, 32.000 ấn phẩm khác.

Từ cổng chính đi vào, hai bên hông là hai hàng cây sao với tuổi đời gần 130 năm. Đáng tiếc, cơn bão số 13 cuối năm 2025 đã quật gãy nhiều cây sao cổ thụ. Tiểu chủng viện Làng Sông đến nay vẫn giữ gần như nguyên vẹn từng nét kiến trúc thời xưa để lại. Nhà in Làng Sông được xây dựng khoảng năm 1872 và bị phá hỏng năm 1885.

Hiện tại, Tiểu chủng viện Làng Sông và Nhà in Làng Sông trở thành điểm nghiên cứu văn hóa thu hút du khách trong và ngoài nước. Dịp Giáng sinh, ngoài các hoạt động mừng Chúa Giáng sinh, giáo phận cũng kết hợp để thực hiện các hoạt động thiện nguyện để gắn kết mọi người trong toàn giáo phận.

Tiểu chủng viện Làng Sông trong Hẹn em ngày nhật thực.

Bối cảnh nên thơ, giàu ý nghĩa giúp Hẹn em ngày nhật thực thuyết phục khán giả dù ê-kíp chọn đề tài Công giáo vốn hiếm gặp trên màn ảnh. Đạo diễn Lê Thiện Viễn cho biết chất liệu tôn giáo và đời sống tại xóm đạo, cùng những trải nghiệm cá nhân, đã ảnh hưởng đến cách anh xây dựng tinh thần tác phẩm.

Để thực hiện bộ phim, đạo diễn Lê Thiện Viễn và nhà sản xuất Lý Minh Thắng dành thời gian ròng rã suốt hai năm trời từ những khâu tìm hiểu, lên ý tưởng đến khi đi được đến bản hoàn chỉnh. Đạo diễn cũng hỏi ý kiến của các cha xứ, nữ tu cho những nội dung thực hiện để đảm bảo truyền tải được đúng câu chuyện và đức tin.

Hẹn em ngày nhật thực là hiện tượng hiếm gặp ở phòng vé Việt trong năm. Bộ phim lãng mạn thuần túy, không đi theo lối mòn giải trí ồn ào hay kinh dị giật gân đang tiến sát cột mốc doanh thu 100 tỷ đồng một cách dễ dàng. Thông thường, phim chiếu rạp sẽ có doanh thu giảm dần sau tuần đầu công chiếu, và tuần đầu luôn là quãng thời gian có doanh thu cao nhất. Tuy nhiên, với những trường hợp phim có nội dung chất lượng và được khán giả truyền miệng tốt như Hẹn em ngày nhật thực, doanh thu tuần sau lại cao hơn cả tuần đầu.