Nhóm người cần đi khám gan sớm và thường xuyên

Những người có vấn đề về gan dễ bị bầm tím, chảy máu trên cơ thể nhiều hơn. Ảnh minh họa: Shutterstock.

Khi nói đến việc giữ gìn sức khỏe, mọi người đều nghĩ đến việc kiểm tra huyết áp định kỳ, xét nghiệm cholesterol hoặc tầm soát tim mạch. Nhưng có một cơ quan quan trọng thường bị bỏ qua trong các cuộc kiểm tra định kỳ - đó là gan.

Gan hoạt động âm thầm bên trong, lọc độc tố, hỗ trợ tiêu hóa, lưu trữ chất dinh dưỡng và giúp cơ thể hoạt động tốt nhất. Mặc dù gan quan trọng như vậy, nhiều người không nhận thức được tầm quan trọng của việc kiểm tra sức khỏe gan trong việc ngăn ngừa các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng.

Tại sao sức khỏe gan lại quan trọng?

Theo Medical News Today, gan là cơ quan nội tạng lớn nhất trong cơ thể người. Nó đảm nhiệm nhiều vai trò trong việc giữ gìn sức khỏe, bao gồm:

• Giải độc: Lọc bỏ các chất độc hại như rượu, ma túy và các chất độc từ môi trường.
• Quá trình trao đổi chất: Phân giải thức ăn và chuyển hóa thành năng lượng.
• Lưu trữ chất dinh dưỡng: Lưu trữ vitamin, khoáng chất và glucose để sử dụng khi cơ thể cần đến.
• Sản sinh mật: Giúp tiêu hóa chất béo và hấp thụ các chất dinh dưỡng thiết yếu.

Vì có khả năng tự tái tạo, gan thường không biểu hiện triệu chứng tổn thương cho đến khi vấn đề trở nên nghiêm trọng. Đó là lý do các bệnh về gan như gan nhiễm mỡ, viêm gan hoặc xơ gan thường được chẩn đoán muộn.

Kiểm tra sức khỏe gan trong kỳ khám sức khỏe định kỳ hàng năm có thể phát hiện nhiều bệnh tiềm ẩn. Một số bệnh phổ biến nhất bao gồm:

• Các bệnh nhiễm virus như viêm gan A, viêm gan B và viêm gan C
• Ung thư gan
• Bệnh gan do rượu
• Bệnh gan nhiễm mỡ
• Các bệnh di truyền, chẳng hạn bệnh Wilson
• Các bệnh tự miễn dịch và các rối loạn hệ miễn dịch

Việc phát hiện sớm vấn đề về gan sẽ ngăn chúng tiến triển thành các bệnh nghiêm trọng hơn, chẳng hạn xơ gan hoặc ung thư gan. Bất kỳ loại bệnh hoặc tình trạng nào về gan đều có thể rút ngắn tuổi thọ và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của một người.

Đặc biệt, các bệnh về gan có thể không có triệu chứng trong nhiều năm, nhưng việc kiểm tra sức khỏe có thể phát hiện các dấu hiệu sớm trước khi chúng trở nên rõ rệt.

Bệnh gan không được điều trị có thể gây tổn thương không thể phục hồi. Ảnh: GI Oncology.

Những người cần khám gan sớm

Theo WebMD, mặc dù ai cũng có thể hưởng lợi từ việc kiểm tra sức khỏe gan định kỳ, một số nhóm người có nguy cơ cao hơn và không nên bỏ qua việc này. Những người này bao gồm:

- Nghiện rượu nặng hoặc có tiền sử sử dụng rượu: Lạm dụng rượu bia quá mức có thể gây tổn thương tế bào gan. Việc kiểm tra chức năng gan định kỳ rất quan trọng để đánh giá mức độ tổn thương cũng như ngăn ngừa các tổn thương gan tiếp theo.

- Bị thừa cân hoặc béo phì: Người béo phì có nguy cơ mắc bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD) cao hơn. Nếu không được điều trị, NAFLD có thể trở nặng và dẫn đến viêm gan nhiễm mỡ không do rượu (NASH) hoặc xơ gan.

- Có tiền sử gia đình mắc bệnh gan: Những người có tiền sử gia đình mắc bệnh gan thường có nguy cơ mắc bệnh gan cao hơn.

- Mắc bệnh tiểu đường: Kháng insulin ảnh hưởng đến quá trình tích trữ chất béo và dẫn đến chất béo đi vào máu, cuối cùng tích tụ ở gan. Điều này có thể dẫn đến bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD), không được điều trị gây tổn thương gan nghiêm trọng hơn.

- Đang dùng thuốc dài hạn: Một số loại thuốc, chẳng hạn statin hoặc thuốc điều trị các bệnh mạn tính, có thể ảnh hưởng đến chức năng gan theo thời gian, do đó việc kiểm tra định kỳ là rất quan trọng.

- Có chế độ ăn uống không lành mạnh hoặc thiếu vận động: Chế độ ăn nhiều chất béo, đường hoặc thực phẩm chế biến sẵn, kết hợp với lối sống ít vận động, có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh gan nhiễm mỡ.

- Mắc bệnh viêm gan B hoặc C: Viêm gan mạn tính có thể dẫn đến tổn thương gan và làm tăng nguy cơ ung thư gan. Việc tầm soát có thể giúp đảm bảo điều trị kịp thời, từ đó ngăn ngừa bất kỳ biến chứng nghiêm trọng nào có thể xảy ra.

- Có các triệu chứng không rõ nguyên nhân: Mệt mỏi kéo dài, khó chịu ở bụng, đầy hơi hoặc tăng cân không rõ nguyên nhân có thể là dấu hiệu sớm của các vấn đề về gan.

- Người trên 40 tuổi: Khi bạn già đi, nguy cơ mắc bệnh gan tăng lên, vì vậy việc khám sức khỏe định kỳ trở nên quan trọng hơn, đặc biệt nếu có các yếu tố nguy cơ khác.