Nhà sáng lập Trader Joe’s đọc gì để biến một cửa hàng nhỏ thành đế chế bán lẻ?

Hình ảnh ông Joe Coulombe, người sáng lập chuỗi cửa hàng tạp hóa Trader Joe’s. Ảnh: LA Times.

Joe Coulombe, nhà sáng lập Trader Joe’s, là người đã đưa một cửa hàng duy nhất thành chuỗi bán lẻ nổi tiếng khắp nước Mỹ. Trong hồi ký Becoming Trader Joe, được xuất bản sau khi ông qua đời, Coulombe cho biết những kỹ năng kinh doanh của ông được hình thành từ 4 cuốn sách đặc biệt, theo CNBC.

Những bài học ông tích lũy đã góp phần đưa Trader Joe’s từ cửa hàng đầu tiên tại Pasadena (California) vào năm 1967 lên hơn 530 cửa hàng trên toàn nước Mỹ hiện nay, với doanh thu hàng năm lên tới hàng tỷ USD.

1. Confessions of an Advertising Man của David Ogilvy

Một trong những ấn phẩm được khách hàng Trader Joe’s yêu thích là Fearless Flyer, tờ giới thiệu sản phẩm miễn phí được chuỗi này phát hành khoảng 8 lần mỗi năm.

Được ví như sự kết hợp giữa bản tin, catalog và truyện tranh, Fearless Flyer giới thiệu các sản phẩm mới, sản phẩm theo mùa bằng những hình minh họa và câu chuyện ngắn, hài hước.

Coulombe dành riêng một chương trong hồi ký để nói về ấn phẩm này và cho biết phong cách của Fearless Flyer chịu ảnh hưởng từ Confessions of an Advertising Man (tựa Việt: Lời thú tội của một bậc thầy quảng cáo), cuốn sách về quảng cáo xuất bản năm 1963 của David Ogilvy, nhà sáng lập Ogilvy & Mather.

Từ cách đánh số các đoạn văn đến việc đóng khung từng bài viết, nhiều chi tiết của Fearless Flyer được Coulombe lấy cảm hứng từ Ogilvy. Ông cũng đánh giá đây là một trong những cuốn sách hay nhất về quảng cáo mà mình từng đọc.

2. The Revolt of the Masses của José Ortega y Gasset

Coulombe cho biết phần lớn tư duy của ông về cách hành động như một doanh nhân bắt nguồn từ The Revolt of the Masses (tựa Việt: Sự trỗi dậy của đại chúng), tác phẩm ông đọc khi học kinh doanh tại Đại học Stanford.

Cuốn sách xuất bản năm 1930 của triết gia Tây Ban Nha José Ortega y Gasset phân tích sự trỗi dậy của văn hóa đại chúng và dư luận. Từ đó, Coulombe rút ra một bài học quan trọng: muốn một ý tưởng thành công, nhà lãnh đạo phải tạo được sự đồng thuận từ những người có liên quan.

Với Trader Joe’s, điều đó đồng nghĩa với việc thuyết phục nhân viên, đối tác, nhà cung cấp và cả những người hoài nghi ủng hộ tầm nhìn của ông. Coulombe cho rằng khả năng “bán” ý tưởng cho người khác là một kỹ năng thiết yếu của doanh nhân.

3. The Winning Performance

The Winning Performance của hai tác giả Donald Clifford và Richard Cavanagh. Ảnh: Bookbot.

Xuất bản năm 1985 bởi hai chuyên gia tư vấn quản lý của McKinsey, The Winning Performance phân tích những đặc điểm chung của các doanh nghiệp quy mô vừa nhưng thành công, từ Perdue đến Dunkin’ Donuts.

Trong lời tựa hồi ký, Coulombe gọi đây là cuốn sách quản lý yêu thích và đặc biệt ấn tượng với quan điểm rằng lợi nhuận chỉ là “sản phẩm phụ” của việc làm tốt những công việc khác. Theo ông, lợi nhuận có thể là thước đo hiệu quả, nhưng không nên trở thành mục tiêu duy nhất.

Tư tưởng này được Coulombe áp dụng xuyên suốt quá trình xây dựng Trader Joe’s. Ông cho rằng doanh nghiệp nên sẵn sàng hy sinh một phần lợi nhuận để trả lương nhân viên cao hơn đối thủ, đồng thời đầu tư công sức tìm kiếm những sản phẩm khác biệt mà đối thủ chưa có.

4. The Guns of August

Cuốn sách The Guns of August của Barbara Tuchman. Ảnh: InBook.vn.

Quyết định trả lương cao cho nhân viên của Coulombe còn chịu ảnh hưởng từ The Guns of August, cuốn sách lịch sử xuất bản năm 1962 về những ngày đầu Thế chiến I.

Khi đọc tác phẩm này, Coulombe đang điều hành Pronto Markets, tiền thân của Trader Joe’s, và tìm cách tạo khác biệt với những chuỗi siêu thị lớn hơn.

Từ việc phân tích những chiến lược quân sự thất bại trong giai đoạn đầu Thế chiến I, ông rút ra một nguyên tắc: thay vì chờ đợi một chiến lược hoàn hảo, doanh nghiệp nên chọn một chiến lược hợp lý và kiên trì thực hiện.

Với Coulombe, nguyên tắc này củng cố quyết định trả lương cao cho nhân viên. Ông từng gọi đây là “quyết định quan trọng nhất” trong sự nghiệp. Chi phí nhân sự ban đầu tăng lên, nhưng theo ông, chính sách này giúp giảm tỷ lệ nghỉ việc, một trong những khoản chi phí lớn của ngành bán lẻ.