Người thuận tay trái hiếu thắng hơn?

Người thuận tay trái chỉ chiếm khoảng 10,6% dân số, nhưng được cho là có lợi thế trong các tình huống cạnh tranh và đối kháng. Ảnh: ANTONI SHKRABA production/Pexels.

Người thuận tay trái chỉ chiếm khoảng 10% dân số, nhưng có thể sở hữu một lợi thế đặc biệt trong các tình huống cạnh tranh. Nghiên cứu mới cho thấy nhóm này có xu hướng muốn chiến thắng và phát triển bản thân mạnh mẽ hơn người thuận tay phải.

Phát hiện này cung cấp thêm góc nhìn về giả thuyết cho rằng khả năng cạnh tranh là một trong những yếu tố giúp người thuận tay trái duy trì tỷ lệ ổn định qua nhiều thế hệ.

Để hiểu rõ hơn sự khác biệt này, các nhà khoa học đặt vấn đề từ góc độ tâm lý học tiến hóa, đồng thời xem xét cách tay thuận có thể ảnh hưởng đến hành vi của con người.

Người thuận tay trái có lợi thế trong cạnh tranh?

Phần lớn mọi người thuận tay phải, trong khi người thuận tay trái chỉ chiếm khoảng 10,6% dân số. Tỷ lệ này gần như không thay đổi qua nhiều thế kỷ và ở nhiều quốc gia. Vì sao lại có sự khác biệt như vậy vẫn là câu hỏi được các nhà khoa học tranh luận.

Theo một giả thuyết trong lĩnh vực tâm lý học tiến hóa, cả hai nhóm đều có những lợi thế riêng. Người thuận tay phải có thể thuận lợi hơn trong các hoạt động cần phối hợp với người khác.

Chẳng hạn, khi học cách làm một món đồ thông qua việc quan sát và bắt chước người hướng dẫn, họ thường dễ tiếp thu hơn vì phần lớn giáo viên cũng thuận tay phải.

Trong cuốn Tâm lý học tiến hóa - Minh họa sinh động bằng tranh, hai tác giả Dylan Evans và Oscar Zarate giới thiệu cách tiếp cận tâm lý con người từ góc nhìn tiến hóa. Cuốn sách giúp độc giả tìm hiểu cách những đặc điểm tâm lý và hành vi hình thành trong quá trình con người thích nghi với môi trường sống.

Cuốn Những bí ẩn của tay phải và tay trái của Chris McManus khám phá những khác biệt thú vị giữa hai nhóm người. Ảnh: NXB Trẻ.

Dưới góc nhìn này, người thuận tay trái được cho là có lợi thế trong những tình huống cạnh tranh, đặc biệt là các hoạt động đối kháng. Do số lượng ít hơn, cách tấn công của họ thường khiến đối thủ bất ngờ và khó đoán trước.

Một số nghiên cứu cũng ghi nhận người thuận tay trái có lợi thế trong những môn thể thao như đấu kiếm và cầu lông. Tuy nhiên, để tận dụng lợi thế này, họ cần chủ động tham gia các hoạt động cạnh tranh, chẳng hạn như thi đấu thể thao hoặc những tình huống đối đầu.

Những khác biệt giữa hai nhóm cũng là chủ đề được Chris McManus phân tích trong cuốn Những bí ẩn của tay phải và tay trái. Tác giả đặt ra nhiều câu hỏi như vì sao phần lớn con người thuận tay phải, người thuận tay trái và tay phải khác nhau thế nào, hay tay thuận có liên quan gì đến hoạt động của não bộ. Cuốn sách tiếp cận vấn đề từ nhiều lĩnh vực như khoa học, thể thao, nghệ thuật và âm nhạc.

Dù vậy, trước đây chưa có nghiên cứu trực tiếp nào tìm hiểu mối liên hệ giữa việc thuận tay trái, thuận tay phải và mức độ cạnh tranh của mỗi người.

Người thuận tay trái có xu hướng cạnh tranh cao hơn

Nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí Scientific Reports đã tập trung tìm hiểu vấn đề này. Công trình do Giulia Prete, nhà khoa học thuộc Khoa Tâm lý học, Đại học Chieti-Pescara (Italy), dẫn đầu.

Nhóm nghiên cứu tiến hành hai thí nghiệm để đánh giá mức độ cạnh tranh ở người thuận tay trái và tay phải.

Trong thí nghiệm đầu tiên, các nhà khoa học thu thập dữ liệu từ hơn 1.100 tình nguyện viên. Người tham gia thực hiện Bảng kiểm tra Edinburgh (Edinburgh Handedness Inventory), một bài đánh giá phổ biến nhằm xác định tay thuận.

Từ kết quả này, nhóm nghiên cứu chọn ra 50 người thuận tay trái rõ rệt và 483 người thuận tay phải rõ rệt. Họ tiếp tục trả lời các bảng câu hỏi về tính cách, mức độ cạnh tranh, trầm cảm và lo âu.

Nghiên cứu mới cho thấy người thuận tay trái có xu hướng cạnh tranh mạnh mẽ hơn, trong khi người thuận tay phải dễ né tránh cạnh tranh vì lo lắng. Ảnh: RDNE Stock project/Pexels.

Kết quả phân tích cho thấy người càng thuận tay phải càng có xu hướng né tránh cạnh tranh do lo lắng. Ngược lại, người thuận tay trái thể hiện định hướng cạnh tranh cao hơn, đặc biệt trong việc phát triển bản thân.

Nhóm này cũng có mức độ cạnh tranh quá mức cao hơn. Đây là xu hướng một người luôn muốn chiến thắng và xem việc vượt qua đối thủ là điều quan trọng.

Nhìn chung, kết quả thí nghiệm đầu tiên cho thấy người thuận tay trái có xu hướng cạnh tranh mạnh mẽ hơn, trong khi người thuận tay phải dễ tránh né những tình huống đòi hỏi sự cạnh tranh.

Ở thí nghiệm thứ hai, một nhóm nhỏ người tham gia được mời quay lại để thực hiện bài kiểm tra Pegboard. Đây là bài kiểm tra thường dùng để đánh giá sự khéo léo và khả năng vận động của bàn tay. Tuy nhiên, lần này, các nhà khoa học không tìm thấy mối liên hệ rõ ràng giữa kết quả bài kiểm tra và mức độ cạnh tranh của người tham gia.

Theo nhóm nghiên cứu, những phát hiện trên cung cấp thêm manh mối để tìm hiểu vì sao người thuận tay trái vẫn duy trì tỷ lệ khoảng 10% dân số qua nhiều thế hệ. Khả năng cạnh tranh cao hơn có thể là một trong những lợi thế giúp nhóm người này tồn tại trong quá trình tiến hóa.

Tuy nhiên, kết quả nghiên cứu phản ánh xu hướng chung của các nhóm được khảo sát, không có nghĩa mọi người thuận tay trái đều cạnh tranh hơn người thuận tay phải.

Sự đặc biệt của 10% nhân loại thuận tay trái Khoảng 10% dân số thế giới thuận tay trái, một tỷ lệ tương đối ổn định qua nhiều nền văn hóa và thời kỳ. Đằng sau khác biệt này là một mạng lưới phức tạp liên quan não bộ, gene... 14:47 14/8/2026