Phút 90 trận tranh hạng ba FIFA ASEAN Cup 2026, đến trung vệ Bùi Hoàng Việt Anh cũng dâng cao tiếp cận vùng cấm Malaysia. Anh đón bóng, ra chân nhưng vẫn bị Syihan Hazmi hóa giải. Tuyển Việt Nam thua chung cuộc 0-1.
Thử hình dung, nếu HLV Kim Sang-sik có thể gọi Olaha Mạnh Đức từ ghế dự bị trong khoảnh khắc ấy: Anh biết giữ bóng, đánh đầu, xoay người và sút xa. Chẳng có gì bảo đảm Olaha sẽ ghi bàn, nhưng ĐTQG ít nhất có thêm một lối thoát.
Chỉ 14 ngày sau trận Malaysia, Olaha sút tung lưới Thể Công - Viettel ở V.League. Thủ môn Nguyễn Văn Việt chặn được cú đá đầu tiên, anh vẫn ập vào đá bồi rất căng. Bàn thắng giúp Công an TP.HCM thắng tối thiểu, và khiến người ta nghĩ tới những phương án tấn công của đội tuyển.
Vấn đề đã rõ ràng
Nguyễn Xuân Son vẫn là cái tên khiến mọi đối thủ dè chừng. Anh vẫn ghi 5 bàn ở ASEAN Cup tháng 8, trong đó có cú đúp trước Malaysia. Nhưng cần thừa nhận, hình ảnh một hung thần đã phần nào lung lay sau những biến cố về thể trạng.
Xuân Son gãy xương chày và mác ở chung kết ASEAN Cup 2024, mất gần một năm hồi phục. Đầu mùa 2026/27, anh chỉ chơi cuối trận mở màn cho Nam Định, rồi nghỉ vòng tiếp theo vì chấn thương cổ chân. Tới ngày 26/9, trong trận gặp Philippines, anh lại ngã xuống sau pha xử lý giữa sân. Chẩn đoán tổn thương cơ đùi sau khiến Xuân Son phải nghỉ khoảng hai tháng.
 |
| Xuân Son thực ra không còn phong độ cao sau chấn thương. Ảnh: Minh Chiến. |
Một đội tuyển sắp bước đến Asian Cup không thể dồn mọi phương án ghi bàn lên đôi chân phải liên tục hồi phục ấy. Việt Nam vẫn sẽ đặt niềm tin vào đội phó khi Son trở lại, nhưng cũng cần nghiêm túc chuẩn bị cho những ngày không có anh.
Williams Minh Hoàng là lời giải đang được thử nghiệm. Mới 19 tuổi, tiền đạo Việt kiều đã kiến tạo cho Nguyễn Đình Bắc trước Philippines và ghi bàn vào lưới Pakistan tại FIFA ASEAN Cup. Nhưng trước Malaysia, anh chưa tận dụng được cơ hội và bị thay ra phút 60. Tuổi 19 vẫn cần những trận đấu để trưởng thành. Minh Hoàng có quyền tiếp tục tích lũy ở U23 lẫn đội lớn, thay vì phải gánh trọng trách quá sức.
Còn Nguyễn Tiến Linh và Phạm Tuấn Hải? Lời kêu gọi đưa họ trở lại có cơ sở. Tiến Linh có kinh nghiệm săn bàn cùng khả năng xâm nhập, băng cắt, còn Tuấn Hải đem đến kiểu đóng góp khác - di chuyển không bóng, áp sát, lao vào khoảng trống và không ngừng gây sức ép.
Gọi lại người cũ không phải bước lùi, Minh Hoàng cũng có thể tiến bộ qua từng trận, nhưng dường như mỗi người chỉ giải quyết được một phần bài toán. Khi Hoàng Hên và Tài Lộc cũng chấn thương, ông Kim càng cần thêm một phương án... Đây chính là lúc chúng ta cần bàn về Olaha.
Người từng mở lối thoát hiểm
Olaha cao 1,86 m, nhưng hình thể chỉ là phần dễ nhìn thấy nhất. Ngay mùa đầu thi đấu tại V.League vào năm 2017, Olaha đã thực hiện 126 pha rê bóng, thành công 73 lần. Một cầu thủ dùng sức đơn thuần khó có con số ấy. Anh có thể che bóng trước hậu vệ, xoay người tìm khoảng trống, rồi tự mở đường dứt điểm.
9 năm sau, trận gặp Ratchaburi ngày 7/10 củng cố cho từ khóa “đa dạng”: Trước giờ nghỉ, Olaha vung chân trái từ xa đưa bóng dội cột. Sang hiệp hai, đồng đội đoạt bóng, Aldair chuyền tới và Olaha lập tức cứa lòng vào góc cao. Hai cú đá không cùng quỹ đạo, nhưng cùng buộc thủ môn phải đối diện một cái chân trái biết tính toán điểm rơi.
Trước Quảng Nam năm 2023, Olaha từng ghi hat-trick, có pha rê bóng kỹ thuật lách qua hai hậu vệ trước khi kết liễu. Trước Thể Công - Viettel vừa qua, anh không cần độc diễn: chỉ đợi bóng bật ra, tăng tốc một bước rồi đá bồi. Khi hàng thủ lùi sâu, anh có thể sút tuyến hai. Khi trung vệ lao lên, anh có thể tì đè hoặc xoay người. Khi bóng bật ra, anh không đứng nhìn. Olaha hiển nhiên không nắm chìa khóa cho mọi hàng thủ, nhưng anh biết thử nhiều cánh cửa.
Càng đáng chú ý, Olaha đã học cách bỏ bớt những nhịp chạm thừa. Anh từng thừa nhận mình giữ bóng rườm rà, nhưng rồi quãng thời gian ngắn sang Israel giúp anh hiểu rằng đôi khi phải quyết định trước khi hậu vệ kịp áp sát. Đó là một thay đổi quan trọng với cầu thủ có thể chơi trung phong, dạt biên rồi bó vào, hoặc lùi xuống làm tường cho đồng đội.
 |
| Olaha Mạnh Đức đang tỏa sáng ở độ tuổi chín muồi. Ảnh: CLB Công An TP.HCM. |
Mùa 2023/24, Olaha ghi 13 trong 27 bàn của đội bóng cũ Sông Lam Nghệ An ở V.League, chiếm 48% số bàn toàn đội. Sang mùa 2025/26, anh tiếp tục dẫn đầu danh sách lập công của CLB với 9 bàn.
Đỉnh cao cảm xúc là vòng cuối V.League 2023/24. SLNA đối diện nguy cơ phải đá play-off trụ hạng. Trên sân Lạch Tray, hiệp một qua đi trong nỗi thấp thỏm. Phút 64, Olaha mở tỷ số trước Thể Công - Viettel. Phút 73, anh lại nã một cú sút xa thành bàn. Cùng lúc, Hà Tĩnh bị Thanh Hóa cầm hòa. SLNA vượt lên, thoát suất play-off.
Đáng kể, nếu phải đá trận sống còn ấy, SLNA không được sử dụng ngoại binh. Nghĩa là họ có thể đã phải chiến đấu cho quyền ở lại V.League mà không có chính người ghi gần nửa lượng bàn của đội. Olaha không chỉ ghi bàn, anh còn giúp đội tránh tình thế ngặt nghèo ấy.
Chẳng chiếc cúp nào chờ SLNA hôm đó, chỉ có những người yêu màu áo vàng được thở phào vì đội bóng vẫn ở lại. Lối thoát hiểm hôm ấy không nằm trên bảng chiến thuật, nó khoác số 7 trên lưng. Và có những bàn thắng không đưa ai lên đỉnh cao, nhưng giữ cả một mái nhà khỏi rơi xuống đầu.
Giờ đây Olaha đã có quốc tịch Việt Nam. Nhiều người nói thẳng anh này khác gì một chàng trai xứ Nghệ: dễ mến, hiền hòa, cần mẫn ngoài đời sống, nhưng máu lửa, gan lỳ và có những “độc chiêu” khi vào sân.
 |
| Bộ kỹ năng cùng tinh thần máu lửa đúng "chất Nghệ" của Olaha là điều cần thiết với tuyển Việt Nam thời điểm này. Ảnh: Việt Linh. |
Giờ thì Olaha đã lên tuyển. Sau Xuân Son, Đỗ Hoàng Hên và Nguyễn Tài Lộc, một ngôi sao hàng công nữa mang dòng máu nước ngoài đã xuất hiện, ngôi sao nhập tịch thứ 4 trong kỷ nguyên Kim Sang-sik ở tuyển Việt Nam.
Và tất nhiên, Asian Cup 2027 hay vòng loại World Cup 2030 mà tuyển Việt Nam sắp góp mặt ở tầm vóc cao hơn rất nhiều so với V.League, giải VĐQG Nigeria hay Israeli Premier League. Olaha vẫn phải chứng minh khả năng phối hợp, pressing và thích nghi với hệ thống của ông Kim.
Anh cũng không cần được trao chiếc áo đỏ như phần thưởng cho gần một thập kỷ gắn bó. Nhưng khi tuyển Việt Nam đang tìm thêm người biết giữ bóng, làm tường và có nhiều giải pháp khác, Olaha xứng đáng được thử.
Anh từng mở lối thoát hiểm cho SLNA. Tuyển Việt Nam cũng nên biết cánh cửa ấy có thể dẫn tới đâu, mỗi khi “bị nhốt trong căn phòng hẹp” như trước Thái Lan hay Malaysia.
Quản trị theo phong cách Park Hang-seo
Hai cuốn sách Triết lý quản trị Park Hang-seo và Phong cách quản trị Park Hang-seophân tích sâu cách nhà cầm quân người Hàn Quốc lãnh đạo đội tuyển Việt Nam tạo nên kỳ tích. Qua đó, người đọc có thể học hỏi những bài học về quản trị, chiến lược, kỷ luật, tinh thần đồng đội và sự đồng cảm. Đó là các yếu tố giúp HLV Park Hang-seo trở thành biểu tượng của thành công trong cả bóng đá và quản lý tổ chức.
