Nghi vấn Lầu Năm Góc không báo cáo đủ cho ông Trump về chiến sự Iran

Trong các cuộc họp kín, Phó tổng thống Mỹ JD Vance từng nhiều lần đặt câu hỏi về cách Bộ Chiến tranh mô tả cuộc chiến tại Iran, đồng thời liệu Lầu Năm Góc có đánh giá thấp mức độ hao hụt nghiêm trọng của kho tên lửa Mỹ hay không?

Hai quan chức cấp cao trong chính quyền Mỹ cho biết phó tổng thống nghi vấn độ chính xác từ các thông tin mà Lầu Năm Góc cung cấp.

Một số nguồn tin cho biết ông cũng bày tỏ với Tổng thống Donald Trump lo ngại rằng một số hệ thống tên lửa của Mỹ có thể không còn sẵn như trước.

Theo The Atlantic, hệ quả của việc hao hụt kho dự trữ đạn dược có thể rất nghiêm trọng với chính sách của Washington. Quân đội Mỹ có thể cần phải sử dụng chính nguồn dự trữ này để hỗ trợ Hàn Quốc trước Triều Tiên, hay châu Âu trước Nga.

Tuy nhiên, cả Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth và Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Dan Caine đều khẳng định kho vũ khí Mỹ vẫn dồi dào, đồng thời mô tả thiệt hại của lực lượng Iran sau 8 tuần giao tranh là nặng nề.

Trong bối cảnh đó, các cố vấn của ông Vance cho biết phó tổng thống Mỹ trình bày nỗi lo ngại trên như quan điểm cá nhân, chứ không cáo buộc ông Hegseth hay ông Caine cung cấp thông tin chưa phản ánh đầy đủ thực tế với tổng thống.

Theo họ, ông Vance đang cố tránh biến vấn đề thành mâu thuẫn cá nhân, hay gây ra sự chia rẽ trong “nội các chiến tranh” của ông Trump.

Trong tuyên bố chính thức, ông vẫn khẳng định người đứng đầu Lầu Năm Góc “đang làm rất tốt công việc của mình”, đồng thời ca ngợi nỗ lực xây dựng “tinh thần chiến binh” trong hàng ngũ lãnh đạo quân đội.

Phó tổng thống Mỹ JD Vance. Ảnh: Reuters.

Bức tranh chưa đầy đủ

Dù vậy, một số người thân cận với phó tổng thống Mỹ cho rằng cách mô tả quá lạc quan về tình hình cuộc chiến của ông Hegseth có thể gây hiểu lầm.

Ông Trump từng lặp lại nhiều đánh giá tích cực từ ông Hegseth và ông Caine, tuyên bố thiệt hại mà Mỹ gây ra đã đủ để coi là chiến thắng, và kho vũ khí chủ chốt của Mỹ gần như “không giới hạn”.

Một số cố vấn cho rằng cách mô tả lạc quan của bộ trưởng Chiến tranh, cùng phong cách đôi khi đối đầu với báo chí, dường như nhằm nói điều tổng thống muốn nghe.

Các cuộc họp báo của Lầu Năm Góc lúc 8h sáng trùng với thời điểm ông Trump thường xem Fox News.

“Kinh nghiệm truyền hình giúp ông Hegseth hiểu rõ cách nói chuyện với Tổng thống Trump và cách ông ấy suy nghĩ”, một cựu quan chức cho biết.

Tuy nhiên, theo một số nguồn tin nắm được đánh giá tình báo, nhận định tích cực đó chỉ là bức tranh chưa đầy đủ.

Các ước tính nội bộ cho thấy Iran vẫn giữ được 2/3 lực lượng không quân, phần lớn năng lực phóng tên lửa, cũng như đội tàu nhỏ tốc độ cao có thể rải thủy lôi và ảnh hưởng hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz.

“Đó mới là mối đe dọa thực sự”, ít nhất là đối với việc khôi phục thương mại hàng hải, một nguồn tin nhận định.

Vào tháng 3, ông Hegseth từng tuyên bố quân đội Mỹ đã “kiểm soát hoàn toàn” bầu trời Iran.

Nhưng đến tháng 4, lực lượng Iran bắn hạ một chiến đấu cơ Mỹ, buộc Washington triển khai chiến dịch giải cứu quy mô lớn.

Tehran cũng đang khôi phục nhiều bệ phóng tên lửa mỗi ngày. Khoảng một nửa trong số này được cho đã hoạt động trở lại sau lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần ban đầu.

Ông Trump sau đó gia hạn ngừng bắn không xác định thời hạn, nhưng hủy các chuyến đi đàm phán trong tuần trước tới Pakistan, trong bối cảnh Iran tuyên bố từ chối tham gia dưới sức ép.

Một số quan chức và cố vấn cho hay bất chấp nỗ lực nhanh chóng sản xuất vũ khí thay thế, việc sử dụng những loại vũ khí chủ chốt - bao gồm tên lửa đánh chặn phòng thủ và vũ khí tấn công như Tomahawk hay tên lửa không đối đất phối hợp (JAN) - tạo ra tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng, làm suy giảm khả năng chiến đấu của Mỹ trong tương lai.

Lầu Năm Góc nhìn từ trên cao tại Washington, Mỹ vào năm 2022. Ảnh: Reuters.

Ông Vance đã bày tỏ lo ngại về tình trạng thiếu hụt đạn dược trong cuộc họp với tổng thống cùng các quan chức an ninh quốc gia khác.

Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) cho hay Mỹ có thể đã sử dụng hơn một nửa mức dự trữ ban đầu trước khi xung đột nổ ra của 4 loại đạn dược chủ chốt.

Kho dự trữ này vốn đã bị bào mòn do sản xuất chậm và viện trợ cho Ukraine cùng Israel từ trước khi chiến sự với Iran nổ ra.

Mới đây, NBC News dẫn nguồn thạo tin cho biết thêm Iran đã gây ra thiệt hại trên diện rộng hơn đối với các căn cứ và thiết bị quân sự của Mỹ tại Trung Đông so với những gì được công khai.

Kể từ ngày 28/2, các cuộc tấn công của Iran đã nhắm vào nhiều cơ sở ở ít nhất 7 quốc gia. Các nhà kho, sở chỉ huy, nhà chứa máy bay, cơ sở hạ tầng thông tin liên lạc vệ tinh, đường băng, hệ thống radar cao cấp và hàng chục máy bay bị tấn công.

Lầu Năm Góc chưa công bố đầy đủ mức độ thiệt hại. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ từ chối bình luận về đánh giá thiệt hại chiến sự.

Trong những ngày đầu của cuộc xung đột, một máy bay chiến đấu F-5 của Iran đã ném bom căn cứ Buehring ở Kuwait, đánh dấu lần đầu tiên sau nhiều năm căn cứ của Mỹ bị máy bay cánh cố định của đối phương tấn công.

Một số quan chức cũng xác nhận ngày càng nhiều địa điểm bị tấn công và căn cứ Prince Sultan ở Saudi Arabia nổi lên như một điểm trọng tâm của chiến dịch.

Thiệt hại mà các căn cứ của Mỹ ở Trung Đông phải gánh chịu "tồi tệ hơn nhiều" so với tuyên bố của Tổng thống Trump và Lầu Năm Góc. Sẽ "tốn hàng tỷ USD để sửa chữa", NBC News đưa tin vào ngày 25/4, trích dẫn lời nhiều quan chức Mỹ.

Truyền thông Iran đăng tải hình ảnh vệ tinh được cho là máy bay AWACS E-3G Sentry của Mỹ bị phá hủy tại căn cứ ở Saudi Arabia. Ảnh: X.

Quan điểm khác nhau

Dù vậy, người phát ngôn Lầu Năm Góc Sean Parnell khẳng định các lãnh đạo “luôn cung cấp cho tổng thống bức tranh đầy đủ và khách quan”. Một quan chức cấp cao cũng nhấn mạnh những đánh giá về hiệu quả hoạt động quân sự của tướng Caine là “chính xác và toàn diện”.

Trước khi chiến sự nổ ra, Phó tổng thống Vance từng hoài nghi về việc tấn công Iran. Ông Trump cũng thừa nhận ông Vance “có lẽ không mấy nhiệt tình” với cuộc xung đột vốn không được lòng cử tri Mỹ.

Tuy nhiên, phó tổng thống phải cân bằng nhiều yếu tố: Duy trì quan hệ với các quan chức cấp cao khác, lập trường phản đối “những cuộc chiến bất tận”, và triển vọng tranh cử năm 2028.

Cả ông Vance và ông Hegseth được cho đều có lợi ích chính trị gắn với kết quả cuộc chiến. Một số người thân cận ông Trump cho rằng tương lai chính trị của ông Vance có thể phụ thuộc vào diễn biến tại Iran.

Trong khi đó, ông Hegseth cũng được cho là có tham vọng chính trị riêng.

Sự nghiệp của bộ trưởng Chiến tranh cũng phụ thuộc lớn vào việc giữ được sự ủng hộ của tổng thống.

Sau giai đoạn đầu gặp nhiều tranh cãi, ông đã giám sát các chiến dịch, được coi là thành công, nhằm vào chương trình hạt nhân Iran hồi tháng 6/2025 và bắt giữ nhà lãnh đạo Venezuela Nicolás Maduro hồi tháng 1.

Tuy nhiên, theo The Atlantic, ông Hegseth dường như có ít nghị sĩ Cộng hòa ủng hộ hơn các bộ trưởng nội các khác. Điều này khiến ông hoàn toàn phụ thuộc vào sự ủng hộ của ông Trump.

“Ông ấy cố nói đúng những gì tổng thống muốn nghe”, một cựu quan chức nhận xét. “Tôi nghĩ điều đó rất nguy hiểm”.

Trong khi ông Hegseth ủng hộ cách tiếp cận quân sự mạnh mẽ, ông Vance cho rằng các cuộc chiến trước đây đều có sai sót ngay từ đầu và Mỹ nên ưu tiên nguồn lực trong nước.

Một quan chức cấp cao cho biết Tổng thống Trump hài lòng với thông tin nhận được từ Lầu Năm Góc. Người này nói thêm rằng những khác biệt quan điểm trong nhóm an ninh quốc gia là “căng thẳng lành mạnh” có lợi cho tổng thống.

“Sự thật là dưới sự lãnh đạo của Tổng thống Trump, quân đội Mỹ đã làm suy yếu đáng kể năng lực của chế độ Iran chỉ trong 38 ngày”, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết trong một tuyên bố.

Dù vậy, trái với dự đoán của Hegseth về một chiến thắng nhanh chóng, cuộc chiến tại Iran đang trở nên kéo dài và tốn kém.

Hôm 21/4, khi thỏa thuận ngừng bắn ban đầu sắp hết hạn, máy bay của ông Vance đậu trên đường băng, sẵn sàng đưa ông đến cuộc đàm phán hòa bình ở Pakistan.

Tuy nhiên, Iran dường như không có ý định cử các nhà đàm phán của mình và ông Trump đã gia hạn thỏa thuận ngừng bắn không xác định thời hạn.

Trong khi đó, căng thẳng tại eo biển Hormuz tiếp tục leo thang, cho thấy năng lực quân sự của Iran vẫn đáng kể. Thực tế chiến trường vẫn có thể đi ngược lại những đánh giá lạc quan từ giới lãnh đạo Lầu Năm Góc.