Ngày 1/6: Người lớn 'học lại' được gì từ những đứa trẻ?

Một thống kê kinh điển trong ngành thần kinh học cho thấy: Trung bình một đứa trẻ cười khoảng 300-400 lần/ngày, trong khi người trưởng thành chỉ cười khoảng 15-20 lần/ngày. Ảnh minh họa: Thuận Thắng.

Trẻ em và người lớn trải nghiệm thế giới cũng như sống cuộc đời của mình theo những cách khác nhau. Cách trẻ em vận hành, nhìn nhận môi trường xung quanh, suy nghĩ, cảm nhận và xử lý thông tin mang đến nhiều bài học giúp người lớn sống bình yên, hạnh phúc và trọn vẹn hơn.

Bao dung và dễ tha thứ, nhanh quên xung đột

Trẻ nhỏ có thể cãi nhau, khóc lóc vì tranh đồ chơi nhưng chỉ vài phút sau đã tiếp tục chơi cùng nhau. Các nhà tâm lý học phát triển cho rằng trẻ em, đặc biệt ở giai đoạn đầu đời, thường có xu hướng ưu tiên kết nối xã hội hơn việc duy trì cảm xúc tiêu cực kéo dài.

Nghiên cứu đăng trên tạp chí Early Education and Development về hành vi xung đột ở trẻ mẫu giáo cho thấy trẻ có xu hướng sử dụng các hành vi hòa giải như xin lỗi, thỏa hiệp và tiếp tục tương tác sau mâu thuẫn, đặc biệt khi đó là bạn bè thân thiết.

Theo Nature, bài tổng quan trên Neuropsychopharmacology cho thấy từ góc độ thần kinh học, khả năng suy diễn động cơ, tính toán thiệt hơn hay nuôi dưỡng sự oán giận phức tạp ở người lớn liên quan đến sự phát triển mạnh của vùng vỏ não trước trán. Điều này giúp chúng ta trưởng thành hơn nhưng đôi khi cũng khiến việc tha thứ trở nên khó khăn hơn.

Sống trọn vẹn với hiện tại

Theo tạp chí PsychCentral, trẻ em, đặc biệt là trẻ nhỏ, thường sống trọn vẹn trong từng khoảnh khắc. Tâm trí, sự chú ý và năng lượng của các em tập trung vào những gì đang diễn ra ở thời điểm hiện tại. Đây là kỹ năng sống rất đáng quý.

Trẻ em luôn sống trọn vẹn với những gì chúng có ở hiện tại. Ảnh: Freepik.

Nghiên cứu của nhà tâm lý học nổi tiếng Matthew Killingsworth và Daniel Gilbert (Đại học Harvard) đăng trên PubMed cho thấy con người dành gần một nửa thời gian tỉnh táo để suy nghĩ lan man thay vì tập trung vào hiện tại. Điều đáng chú ý là những lúc tâm trí suy nghĩ quá nhiều, phức tạp thường đi kèm mức độ hạnh phúc thấp hơn.

Điều trẻ em nhắc nhở người lớn là niềm vui thường nằm trong những khoảnh khắc đang diễn ra, chứ không phải những điều đã qua hay chưa tới.

Yêu thương vô điều kiện

Bất chấp những điều mình trải qua, trẻ em vẫn có khả năng yêu thương vô điều kiện những người thân yêu trong cuộc sống. Trẻ hầu như luôn muốn ở bên cha mẹ, cho dù đôi lúc các em cảm thấy thất vọng hay tức giận với họ. Điều này vẫn đúng ngay cả khi lời nói hoặc hành động của trẻ thể hiện điều ngược lại.

Trẻ em thường dễ tha thứ cho lỗi lầm của người khác. Tính cách bẩm sinh và những trải nghiệm sống sẽ ảnh hưởng đến mức độ quan tâm, chăm sóc và khả năng thấu cảm của trẻ. Tuy nhiên, nhìn chung, khi trẻ yêu quý ai đó, các em vẫn yêu thương người ấy ngay cả khi mối quan hệ gặp khó khăn.

Tò mò, luôn đặt câu hỏi

Một trong những điểm khác biệt lớn nhất giữa trẻ em và người lớn là trẻ đặt câu hỏi gần như không ngừng. Và đó là một điều tốt. Theo Đại học Harvard, nhà khoa học nhận thức và nhà nghiên cứu Elizabeth Bonawitz cho biết sự tò mò là bản năng của tất cả con người - một cảm giác tương tự như đói hoặc khát.

Trong tâm lý học, tò mò được xem là động lực học tập tự nhiên, mong muốn học hỏi cũng như sự sẵn sàng phát triển, thay đổi và hoàn thiện bản thân. Những người duy trì tính tò mò thường có mức độ hài lòng với cuộc sống cao hơn, linh hoạt hơn trước thay đổi và ít cảm thấy nhàm chán hơn.

Khi trưởng thành, nhiều người không thiếu kiến thức, nhưng lại thiếu cảm giác háo hức muốn khám phá điều mới.

Nhìn thế giới bằng đôi mắt mới mẻ

Trẻ em thường có khả năng ngạc nhiên trước những điều mà người lớn xem là bình thường như chiếc lá rơi, tiếng mưa hay đám mây có hình thù kỳ lạ. Chúng rất cởi mở. Khả năng ngạc nhiên trước những điều bình thường giúp cuộc sống của trẻ luôn đầy ắp trải nghiệm mới.

Trẻ em luôn có những tiếng cười vô tư - bài học thật sự dành cho người trưởng thành. Ảnh: Shutterstock.

Trong nhiều trường hợp, đặc biệt là ở trẻ nhỏ, các em dễ dàng chấp nhận người khác, lắng nghe những quan điểm khác biệt và sẵn sàng cân nhắc những cách làm mới. Một số trẻ có xu hướng tự nhiên thích khám phá những ý tưởng mới, trong khi một số khác cảm thấy thoải mái hơn với những gì quen thuộc. Tuy nhiên, nhìn chung, trẻ em rất dễ tiếp nhận những điều mới mẻ.

Đây có thể là một phẩm chất tích cực. Thay vì khép mình trước những điều mới, trẻ em sẵn sàng học hỏi và lắng nghe người khác nói, miễn là các em không cảm thấy bị đe dọa hay phải phòng vệ.

Cười nhiều hơn

Tiếng cười không chỉ là phản ứng trước điều hài hước mà còn là công cụ kết nối xã hội. Nghiên cứu thần kinh học năm 2026 đăng trên Frontiers in Neuroscience cho thấy khi con người cùng cười với nhau, hoạt động não giữa họ có xu hướng trở nên đồng bộ hơn. Hiện tượng này liên quan đến cảm giác gần gũi, tin tưởng và gắn kết.

Trẻ em thường cười nhiều hơn người lớn không hẳn vì cuộc sống của các em dễ dàng hơn, mà vì trẻ vô tư, ít bị kiểm soát bởi những chuẩn mực xã hội phức tạp. Trong khi đó, người lớn đôi khi quá bận rộn hoặc quá dè dặt để cho phép bản thân tận hưởng những niềm vui nhỏ.

Trẻ nên uống nước thế nào để không hại sức khỏe? Mùa hè là thời điểm trẻ vận động nhiều hơn, đồng thời nhiệt độ cao cũng khiến cơ thể dễ mất nước. Uống nước đúng cách giúp trẻ duy trì sức khỏe, phòng ngừa kiệt sức do nắng nóng. 21 giờ trước