Vượt qua nỗi sợ 'nếu cả đời không rực rỡ'

Nỗi lo “không rực rỡ” ngày nay không còn xa lạ với mọi người. Khi lướt qua mạng xã hội, người ta dễ dàng bắt gặp những câu chuyện về người trẻ thành công sớm, sự nghiệp thăng hoa, cuộc sống đầy đủ và được nhiều người ngưỡng mộ. Những hình ảnh ấy đôi khi vô tình tạo nên một chuẩn mực ngầm: ai cũng phải rực rỡ theo một cách nào đó.

Thế nhưng, không phải ai cũng đi trên cùng một con đường hay đạt đến những cột mốc giống nhau. Khi đặt mình trong sự so sánh liên tục, nhiều người trẻ bắt đầu cảm thấy hoang mang: nếu mình không đạt được những điều đó, liệu cuộc đời có trở nên tầm thường hay thất bại?

Nếu sau này mình không rực rỡ thì sao? Ảnh: Pinterest

Thực ra, nỗi lo ấy đôi khi giống như một “ông kẹ” vô hình mà chúng ta tự tạo ra cho chính mình. Trong Lá hoa trên đường về, Sa môn Thích Pháp Hòa từng chia sẻ rằng mỗi người đều có những điều phải lo, nhưng điều quan trọng là phải biết lo những gì cần thiết. Thầy ví dụ rất giản dị: khi một đứa trẻ ra sân chơi, thay vì dọa “ông kẹ bắt”, người lớn chỉ cần nhẹ nhàng nhắc rằng con còn nhỏ, khi ra sân phải có người lớn trông chừng.

Đôi khi người lớn vô tình tạo ra nỗi sợ để kiểm soát trẻ nhỏ. Và người trưởng thành cũng có thể đang làm điều tương tự với chính mình. Chúng ta tưởng tượng ra một viễn cảnh thất bại trong tương lai rồi tự làm mình lo lắng, trong khi những việc cần làm ở hiện tại lại bị bỏ quên.

Nhìn ở góc độ này, nỗi lo “không rực rỡ” có thể chia thành hai dạng.

Một là nỗi lo cần thiết: đó là khi ta suy nghĩ về con đường mình muốn đi, về cách phát triển bản thân, về những hành động cụ thể để đạt được mục tiêu. Những trăn trở ấy giúp mỗi người gieo những hạt giống tốt cho tương lai.

Nhưng cũng có một dạng lo lắng khác: chỉ ngồi tưởng tượng về một kết quả mơ hồ, so sánh mình với người khác rồi tự trách bản thân. Kiểu lo lắng này không tạo ra hành động, cũng không giúp cuộc sống tốt hơn.

Chính ở điểm này, lời chia sẻ của Sa môn Thích Pháp Hòa về “tùy duyên” mang lại một góc nhìn rất đáng suy ngẫm. Nhiều người thường nói “cứ tùy duyên thôi”, như một cách để buông bỏ trách nhiệm hay tránh phải đưa ra lựa chọn khó khăn. Nhưng Thầy cũng nhắc rằng: “Duyên là do mình tạo. Nếu mình không tạo duyên, gieo duyên, kết duyên, tích duyên thì làm sao có duyên để tùy?”. Nói cách khác, “tùy duyên” không phải là sự thụ động. Nó chỉ thật sự có ý nghĩa khi con người đã chủ động gieo những hạt nhân tốt.

Một người muốn có cơ hội tốt trong công việc phải học hỏi, tích lũy kinh nghiệm. Một người muốn có mối quan hệ tốt đẹp cần biết quan tâm và cư xử chân thành. Tất cả những điều đó chính là quá trình gieo nhân để tạo duyên. Nếu không gieo gì cả mà chỉ chờ đợi “duyên đến”, thì đó không phải là tùy duyên, mà là buông xuôi. Vì vậy, thay vì hỏi “Sau này không rực rỡ thì sao?”, có lẽ câu hỏi quan trọng hơn là: Hôm nay mình đang gieo những hạt giống gì cho cuộc đời mình?

Sách Lá hoa trên đường về của Sa môn Thích Pháp Hòa. Ảnh: H.Quỳnh

Sự “rực rỡ” của mỗi người không nhất thiết phải là ánh hào quang được nhiều người nhìn thấy. Với người này, đó có thể là một sự nghiệp nổi bật. Nhưng với người khác, đó có thể là một cuộc sống bình an, một công việc tử tế, hay đơn giản là cảm giác mình đã sống hết lòng với những gì mình lựa chọn.

Khi mỗi ngày đều cố gắng gieo những hạt giống tốt như tri thức, lòng kiên trì, sự tử tế và tinh thần học hỏi, con người tự nhiên sẽ gặp những cơ hội phù hợp với mình. Và nếu đã làm hết khả năng mà kết quả không giống như mong đợi, ta vẫn có thể bình thản đón nhận. Như lời Sa môn Thích Pháp Hòa từng nói: chỉ khi đã cố gắng hết sức mà vẫn không thể thay đổi, lúc ấy con người mới thật sự hiểu thế nào là “tùy duyên”.

Có lẽ điều quan trọng nhất không phải là cuộc đời có “rực rỡ” theo tiêu chuẩn của xã hội hay không. Điều quan trọng là mỗi người có sống trọn vẹn với hành trình của mình hay không. Bởi đôi khi, một cuộc đời bình dị nhưng chân thành, nỗ lực và có ý nghĩa cũng đã là một cách tỏa sáng rất đẹp.