Mỹ và EU lại đấu khẩu

Thủ tướng Đức Friedrich Merz, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Anh Keir Starmer gặp nhau ngày 13/2 trên tầng thượng của khách sạn nơi đang diễn ra Hội nghị An ninh Munich lần thứ 62 (MSC), với hình ảnh nhà thờ Đức mẹ Liebfrauenkirche nổi tiếng của Munich, Đức, ở phía sau. Ảnh: Reuters

Phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich, Kaja Kallas - Cao ủy phụ trách chính sách đối ngoại của EU - cho rằng Hội đồng Hòa bình là công cụ cá nhân của Tổng thống Mỹ Donald Trump, loại bỏ mọi trách nhiệm giải trình trước người Palestine và Liên Hợp Quốc.

“Nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc đã quy định thành lập một Hội đồng Hòa bình cho Dải Gaza. Tuy nhiên, nghị quyết đó cũng quy định thời hạn hoạt động đến năm 2027, cho phép người Palestine được quyền tham gia đóng góp ý kiến và đề cập đến Gaza. Trong khi đó, điều lệ của Hội đồng Hòa bình lại không đề cập tới bất cứ điều nào trong số này”, bà nói.

“Do đó, tôi cho là dù đã có nghị quyết của Hội đồng Bảo an, nhưng những gì Hội đồng Hòa bình đang làm lại chưa bám sát nội dung đó”, bà nói thêm.

Châu Âu bị gạt ra lề?

Ngoại trưởng Tây Ban Nha José Manuel Albares cũng cáo buộc ông Trump đang cố gắng xóa nhòa nhiệm vụ ban đầu của Liên Hợp Quốc. Ông Albares nói thêm châu Âu - một trong những nhà tài trợ chính cho Chính quyền Palestine - đã bị gạt ra khỏi quá trình này.

Trong khi đó, Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Chris Murphy bày tỏ lo ngại Hội đồng Hòa bình không có cơ chế nào để kiểm soát hàng tỷ USD quỹ tái thiết.

Bà Kaja Kallas, Cao ủy phụ trách chính sách đối ngoại của EU, chỉ trích Hội đồng Hòa bình gạt bỏ trách nhiệm của Liên Hợp Quốc. Ảnh: Reuters.

Theo Guardian, những bình luận trên đánh dấu lần đầu tiên các quan chức cấp cao công khai bất đồng về Hội đồng Hòa bình do ông Trump thành lập, khi Mỹ và châu Âu liên tục căng thẳng về cách thức quản lý và tái thiết Gaza.

Ngoài ra, những tranh cãi cũng phản ánh thế mong manh của lệnh ngừng bắn ở Dải Gaza, cũng như cuộc họp của Hội đồng Hòa bình dự kiến ​​diễn ra tại Washington vào tuần tới.

Theo Reuters, phái đoàn từ ít nhất 20 quốc gia, gồm nhiều nguyên thủ quốc gia, dự kiến tham dự cuộc họp tại Washington do ông Trump chủ trì vào ngày 19/2. Theo một nguồn tin, cuộc họp tuần tới chỉ tập trung vào tình hình Dải Gaza. Ông Trump dự kiến thông báo về một quỹ trị giá hàng tỷ USD cho Dải Gaza, gồm cả các khoản đóng góp từ các thành viên hội đồng.

Ngoài ra, Mỹ sẽ công bố về kế hoạch cung cấp vài nghìn binh sĩ của một số nước cho Lực lượng Ổn định Quốc tế, dự kiến được triển khai tại Dải Gaza trong những tháng tới. Lực lượng Ổn định Quốc tế là một phần quan trọng trong giai đoạn tiếp theo của Kế hoạch hòa bình Dải Gaza do Tổng thống Trump đề xuất. Trong giai đoạn đầu tiên, thỏa thuận ngừng bắn bắt đầu vào ngày 10/10/2025.

Mỹ nghĩ EU "thái quá"

Phản bác lại bà Kallas, Mike Waltz - Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc - đã chỉ trích “sự lo lắng thái quá” về Hội đồng Hòa bình. Ông khẳng định tình trạng xung đột liên miên và Hamas nắm quyền kiểm soát Gaza cần được tháo gỡ.

Ông xác nhận Indonesia đã đồng ý đóng góp 8.000 binh sĩ cho Lực lượng Ổn định Quốc tế. Trong tuần tới, Hội đồng sẽ công bố thêm các đợt triển khai quân đội. Ngoài ra, ông tuyên bố một số quốc gia “không thoải mái” khi chi hàng tỷ USD cho công cuộc tái thiết thông qua hệ thống Liên Hợp Quốc.

“Chúng ta cần giảm bớt hoạt động của Liên Hợp Quốc và đưa mọi thứ trở lại nguyên tắc cơ bản của kiến tạo hòa bình”, ông nói, mô tả chính sách của Mỹ là “chủ nghĩa đa phương tập trung”.

Mike Waltz - Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc - phản bác lo ngại của EU về Hội đồng Hòa bình. Ảnh: Reuters.

Phát biểu tại một sự kiện bên lề, Nickolay Mladenov - Đặc phái viên Mỹ cho vấn đề Gaza - đã né tránh bình luận vào những tranh cãi chính trị, đồng thời khẳng định cần tập trung vào các nhiệm vụ trước mắt.

“Chúng ta cần thực hiện tất cả điều này thật nhanh. Nếu không, chúng ta sẽ không thể tiến hành giai đoạn thứ hai của thỏa thuận ngừng bắn, mà chính là giai đoạn thứ hai của cuộc chiến”, ông nói.

Ông Mladenov cho biết trọng tâm là cải thiện viện trợ nhân đạo, giải giáp vũ khí từ tất cả phe phái, và chấm dứt tình trạng chia cắt Dải Gaza - hiện một phần do Israel kiểm soát và một phần do người Palestine kiểm soát.

“Nếu chúng ta không giải quyết vấn đề Hamas và tình trạng chia năm xẻ bảy của chính Gaza, hãy nói cho tôi biết làm sao chúng ta đạt được giải pháp hai nhà nước, bởi vì tôi không thấy bất kỳ lối thoát nào cả. Chúng ta đang tự đẩy mình vào thất bại hoàn toàn, và cả người Israel lẫn người Palestine sẽ phải trả giá trong tương lai”, ông nói thêm.

Ông cảnh báo viện trợ, công tác phục hồi khẩn cấp tại chỗ và an ninh là cần thiết ngay lập tức.

“Không điều nào trong số này có thể thành hiện thực cho đến khi Gaza thống nhất. Để tái thiết Gaza, chúng ta cần một ủy ban kỹ trị điều hành, tiêu hủy và giải giáp vũ khí, đồng thời giám sát Israel rút quân”, đặc phái viên kết luận.