|
|
Chính quyền ông Trump cân nhắc kế hoạch chi tiền để thuyết phục Greenland gia nhập Mỹ. Ảnh: Reuters. |
Dù chưa có con số hay phương thức triển khai cụ thể, các quan chức Mỹ, trong đó có trợ lý Nhà Trắng, đã bàn tới mức chi từ 10.000 đến 100.000 USD cho mỗi người dân Greenland, theo hai nguồn tin giấu tên tiết lộ với Reuters.
Ý tưởng trả tiền trực tiếp cho cư dân Greenland, một vùng lãnh thổ hải ngoại của Đan Mạch với khoảng 57.000 dân, được xem là một cách tiếp cận nhằm “mua” hòn đảo này, bất chấp việc chính quyền Copenhagen và Nuuk nhiều lần khẳng định Greenland không phải để bán.
Kế hoạch này nằm trong số nhiều phương án mà Nhà Trắng đang cân nhắc để giành quyền kiểm soát Greenland, bao gồm cả khả năng sử dụng quân đội Mỹ. Tuy nhiên, giới quan sát cảnh báo cách tiếp cận mang tính “giao dịch” như vậy có thể bị xem là xúc phạm và hạ thấp một cộng đồng vốn đã tranh luận nhiều năm về quyền tự quyết và sự phụ thuộc kinh tế vào Đan Mạch.
Phát biểu của ông Trump và các quan chức Nhà Trắng trong những ngày gần đây đã vấp phải phản ứng gay gắt từ Copenhagen và nhiều thủ đô châu Âu, đặc biệt trong bối cảnh Mỹ và Đan Mạch là đồng minh NATO, ràng buộc bởi hiệp ước phòng thủ chung.
Ngày 7/1, Pháp, Đức, Italy, Ba Lan, Tây Ban Nha, Anh và Đan Mạch ra tuyên bố chung, nhấn mạnh chỉ Greenland và Đan Mạch mới có quyền quyết định các vấn đề liên quan tới mối quan hệ giữa hai bên.
Khi được hỏi về các cuộc thảo luận mua lại Greenland, bao gồm cả khả năng trả tiền trực tiếp cho người dân địa phương, Nhà Trắng dẫn lại phát biểu của Thư ký báo chí Karoline Leavitt và Ngoại trưởng Marco Rubio.
Bà Leavitt thừa nhận Tổng thống Trump và nhóm an ninh quốc gia đang “xem xét kịch bản một thương vụ mua bán tiềm năng”, trong khi ông Rubio cho biết sẽ gặp người đồng cấp Đan Mạch tại Washington vào tuần tới để thảo luận về Greenland.
Đại sứ quán Đan Mạch từ chối bình luận, còn văn phòng đại diện Greenland tại Washington không phản hồi yêu cầu bình luận.
 |
| Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt tại họp báo ngày 8/1. Ảnh: Reuters. |
Ông Trump từ lâu cho rằng Mỹ cần kiểm soát Greenland vì nhiều lý do, trong đó có trữ lượng khoáng sản phục vụ các công nghệ quân sự tiên tiến, đồng thời khẳng định bán cầu Tây nên nằm dưới ảnh hưởng địa chính trị của Washington.
Theo các nguồn tin, kể từ trước khi ông Trump nhậm chức cách đây một năm, các trợ lý của ông đã bàn bạc nội bộ về cách thức giành quyền kiểm soát Greenland. Những thảo luận này trở nên cấp bách hơn sau khi chính quyền Mỹ bắt giữ lãnh đạo Venezuela Nicolas Maduro trong một chiến dịch táo bạo vào cuối tuần qua.
Một nguồn tin cho biết các trợ lý Nhà Trắng muốn tận dụng “đà tâm lý” từ chiến dịch tại Venezuela để thúc đẩy các mục tiêu địa chính trị lâu nay của ông Trump.
Theo một nguồn tin khác, ý tưởng chi trả tiền mặt cho người dân Greenland không phải mới, nhưng gần đây đã được xem xét nghiêm túc hơn, với khả năng mức 100.000 USD mỗi người, tương đương tổng chi gần 6 tỷ USD, đang được cân nhắc thực tế.
Tuy nhiên, nhiều chi tiết vẫn chưa rõ ràng, bao gồm thời điểm, cách thức chi trả cũng như những điều mà người dân Greenland sẽ phải chấp nhận để đổi lại. Nhà Trắng không loại trừ khả năng can thiệp quân sự, song nhấn mạnh Mỹ ưu tiên các biện pháp ngoại giao, bao gồm mua lại hòn đảo.
Một phương án khác đang được các trợ lý của ông Trump cân nhắc là ký với Greenland Hiệp ước Liên kết Tự do (COFA) - mô hình Mỹ từng áp dụng với Micronesia, Quần đảo Marshall và Palau.
Theo COFA, Washington cung cấp các dịch vụ thiết yếu như bảo vệ quân sự, bưu chính, đổi lại quân đội Mỹ được hoạt động tự do và hàng hóa gần như miễn thuế khi giao thương.
Tuy nhiên, do COFA chỉ áp dụng với các quốc gia độc lập, Greenland nhiều khả năng phải tách khỏi Đan Mạch để phương án này khả thi. Về lý thuyết, các khoản chi trả có thể được dùng để thúc đẩy người dân ủng hộ độc lập hoặc tham gia COFA sau trưng cầu dân ý.
Dù đa số người Greenland ủng hộ độc lập, lo ngại về chi phí kinh tế khiến giới lập pháp địa phương dè dặt, và các khảo sát cũng cho thấy phần lớn người dân không muốn gia nhập Mỹ.
Những cuốn sách hay về châu Âu
Tri Thức - Znews giới thiệu tới độc giả các cuốn sách hay nên đọc để hiểu thêm về châu Âu, khu vực có bề dày lịch sử được mệnh danh là "lục địa già".
Độc giả có thể xem thêm tại đây.
