Mỹ tiếp tục không kích Iran

Trả lời phỏng vấn hãng tin Reuters hôm thứ Tư, một quan chức Mỹ xác nhận lực lượng nước này đã đánh chặn và bắn hạ thành công nhiều máy bay không người lái của Iran trước khi chúng kịp tiếp cận mục tiêu.

Hormuz vẫn là tâm điểm trên bàn đàm phán Mỹ - Iran.

Hãng tin Fars cho biết các vụ nổ lớn vang lên vào khoảng 1h30 sáng theo giờ địa phương, kích hoạt hệ thống phòng không tại thành phố cảng Bandar Abbas trong một khoảng thời gian ngắn.

Động thái quân sự mới nhất của Washington diễn ra ngay trong bối cảnh các nỗ lực ngoại giao đang được thúc đẩy nhằm chấm dứt cuộc chiến kéo dài ba tháng qua.

Cũng theo quan chức này, Iran trước đó trong ngày thứ Tư đã phóng 4 máy bay không người lái tấn công vào các tàu của Mỹ và tàu thương mại. Các chiến đấu khinh cơ F/A-18, F-16 và F-35 của Mỹ đã bắn hạ số drone này, sau đó các máy bay F/A-18 tiếp tục oanh tạc đơn vị điều khiển mặt đất trước khi thực thể này kịp phóng chiếc drone thứ năm.

Tương tự các đòn bòn rút quân sự hồi đầu tuần, giới chức chính quyền Washington mô tả loạt không kích mới nhất chỉ mang tính chất phòng thủ cục bộ, không phải hành động leo thang nhằm phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn mong manh mà hai bên đang cố gắng duy trì. Hai quan chức Mỹ xác nhận không có thương vong nào được ghi nhận trong sự cố này.

Dù vậy, các cuộc đụng độ nhỏ này đã làm phơi bày những thách thức lớn đối với nỗ lực ngoại giao của Nhà Trắng. Mục tiêu của Washington là đạt được một thỏa thuận hòa bình toàn diện nhằm hạ nhiệt giá dầu thế giới, kiềm chế chương trình hạt nhân của Tehran, đồng thời giúp Tổng thống Donald Trump có cơ sở tuyên bố các chiến dịch quân sự tại Trung Đông đã hoàn thành các mục tiêu chiến lược cốt lõi.

Tại cuộc họp nội các diễn ra trước đó vào thứ Tư, ông Trump phát tín hiệu cho thấy Mỹ vẫn kiên trì thúc đẩy đàm phán một thỏa thuận song phương, nhằm mở cửa tự do hoàn toàn Eo biển Hormuz cho hoạt động thương mại và giải quyết dứt điểm kho uranium làm giàu cấp độ cao của Iran.

Cũng trong cuộc họp này, Ngoại trưởng Marco Rubio tái khẳng định ưu tiên hàng đầu của chính quyền Mỹ là tìm kiếm một giải pháp ngoại giao với Tehran. “Ngoại giao luôn là lựa chọn tiên quyết,” ông Rubio nhấn mạnh.

Hãng tin Reuters là bên đầu tiên đưa tin về các cuộc không kích nói trên.

Bùng phát từ ngày 28/2 sau các chiến dịch tấn công dồn dập của liên quân Mỹ - Israel, xung đột đến nay đã cướp đi sinh mạng của hàng nghìn người và kích hoạt làn sóng khủng hoảng năng lượng trên quy mô toàn cầu.

Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bác bỏ thông tin từ truyền thông nhà nước Iran cho rằng Tehran và Oman sẽ đồng kiểm soát hoạt động vận tải qua Eo biển Hormuz theo một thỏa thuận hòa bình tiềm năng. Ông Trump tái khẳng định lập trường cứng rắn, yêu cầu tuyến hải huyết mạch này phải được mở cửa tự do hoàn toàn vô điều kiện như giai đoạn tiền chiến.

Ngày 27/5, trong cuộc họp nội các, ông Trump cũng cảnh báo sẽ 'thổi bay Oman' - đồng minh của Mỹ ở Trung Đông - nếu theo đuổi thỏa thuận thu phí chung ở Hormuz với Iran.

Hôm thứ Hai, Mỹ cũng đã tiến hành không kích Iran bất chấp một thỏa thuận ngừng bắn mong manh đang có hiệu lực. Bộ chỉ huy Trung tâm quân đội Mỹ (CENTCOM) tuyên bố các mục tiêu bị triệt hạ bao gồm các tàu cố tình rải thủy lôi và hàng loạt trận địa phóng tên lửa có nguy cơ đe dọa trực tiếp đến an toàn của binh sĩ Mỹ trong khu vực.

Theo New York Times, một quan chức quân sự cấp cao của Mỹ tiết lộ các hệ thống tên lửa đất đối không của Iran đang đe dọa trực tiếp gần 24 tàu chiến thuộc Hải quân Mỹ, bao gồm hai nhóm tác chiến tàu sân bay cùng các lực lượng hộ tống tại vịnh Oman và biển Arab. Nhóm hạm đội này hiện đảm nhận nhiệm vụ thực thi lệnh phong tỏa toàn diện đối với các cảng biển của Iran.

Iran đã không phục được khả năng tác chiến tại 30/33 trận địa tên lửa chiến lược dọc eo biển Hormuz. Ảnh: Reuters.

Dù Tổng thống Donald Trump, Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth cùng giới lãnh đạo quân sự Mỹ liên tục khẳng định chiến dịch phối hợp giữa Mỹ và Israel đã làm tê liệt năng lực tác chiến của Iran, một báo cáo tình báo mật được đệ trình hồi đầu tháng này lại phơi bày thực tế hoàn toàn ngược lại: Tehran đã khôi phục phần lớn các trận địa pháo binh và bệ phóng tên lửa. Do đó, những đợt không kích dồn dập do Mỹ thực hiện tuần này thực chất là đòn phủ đầu nhằm trấn áp tốc độ tái thiết quân sự của Iran, bất chấp việc Washington vẫn tuyên bố lệnh ngừng bắn đang được duy trì.

Đánh giá của tình báo Mỹ chỉ ra rằng Iran đã khôi phục thành công khả năng tác chiến tại 30 trên tổng số 33 trận địa tên lửa chiến lược dọc eo biển Hormuz, sẵn sàng khống chế tàu chiến Mỹ và các biên đội tàu chở dầu qua lại tuyến hải lộ huyết mạch này.

Mặt khác, dù lực lượng hải quân chính quy của Iran đã bị Mỹ đánh chìm phần lớn, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) vẫn duy trì hàng trăm xuồng cao tốc vũ trang cỡ nhỏ, sẵn sàng triển khai chiến dịch rải thủy lôi phong tỏa eo biển.

Bên cạnh đó, giới chức quân sự cấp cao tại Washington đang bày tỏ lo ngại sâu sắc về tình trạng cạn kiệt kho dự trữ đạn dược hạng nặng và tên lửa tầm xa của Mỹ. Đây là những vũ khí chiến lược tối cần thiết để xuyên thủng các công sự tên lửa ngầm kiên cố của Iran.

Do nguồn cung bom xuyên boongke có hạn, Lầu Năm Góc trước đây buộc phải lựa chọn giải pháp sử dụng đạn dược hạng nhẹ để đánh sập cửa hầm nhằm vô hiệu hóa tạm thời các bệ phóng. Tuy nhiên, tốc độ đào bới và khôi phục lối vào các căn cứ ngầm của Iran đã vượt xa dự tính của các nhà hoạch định chiến lược Mỹ.

Dữ liệu tình báo mới nhất xác nhận Iran hiện vẫn bảo toàn được khoảng 70% số bệ phóng tên lửa trên toàn quốc, duy trì khả năng tiếp cận 90% kho tên lửa dự trữ và nắm giữ khoảng 70% tổng lượng tên lửa so với giai đoạn tiền chiến. Kho vũ khí này bao gồm các tên lửa đạn đạo có tầm bắn bao trùm toàn bộ khu vực, cùng một số lượng lớn tên lửa hành trình chống hạm và tấn công mặt đất tầm ngắn.

Thực tế đáng ngại này hoàn toàn bác bỏ những tuyên bố tự tin trước đó từ chính quyền ông Trump rằng cỗ máy chiến tranh của Iran đã bị "đập tan".