Mỹ thiết lập 'mái vòm' kiểm soát eo biển Hormuz

Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth trả lời báo chí. Ảnh: Reuters.

Trong buổi họp báo chung tại Lầu Năm Góc vào thứ Ba, Bộ trưởng Chiến Tranh Pete Hegseth tuyên bố lực lượng thực hiện nhiệm vụ trên bao gồm các tàu khu trục hoạt động tại chỗ, được hỗ trợ bởi hơn 100 máy bay chiến đấu, trực thăng, máy bay không người lái và phi cơ trinh sát.

Theo ông Hegseth, hệ thống này duy trì sự giám sát 24/7 đối với tất cả các tàu thương mại hòa bình.

“Trên thực tế, ngay khi Dự án Tự do bắt đầu, 6 con tàu đã cố gắng vượt vòng vây phong tỏa để rời các cảng của Iran và tất cả đều bị buộc phải quay đầu,” ông Hegseth cho biết. Ông khẳng định việc hai tàu thương mại cùng các tàu khu trục Mỹ vừa vượt eo biển an toàn đã chứng minh tuyến đường này hoàn toàn thông suốt, bác bỏ tuyên bố kiểm soát eo biển của Tehran.

“Trên thực tế, ngay khi Dự án Tự do bắt đầu, 6 con tàu đã cố gắng vượt vòng vây phong tỏa để rời các cảng của Iran và tất cả đều bị buộc phải quay đầu”, ông Hegseth cho biết.

Hiện nay hàng trăm con tàu khác từ khắp nơi trên thế giới đang chờ đợi để băng qua khu vực này, dù không đưa ra bằng chứng cụ thể cho con số trên.

Ông khẳng định việc hai tàu thương mại cùng các tàu khu trục Mỹ vừa vượt eo biển an toàn đã chứng minh tuyến đường này hoàn toàn thông suốt, bác bỏ tuyên bố kiểm soát eo biển của Tehran.

'Chưa tới ngưỡng' để tái chiến

Tướng Dan Caine xác nhận hiện có hơn 15.000 binh sĩ Mỹ đang triển khai tại khu vực, thiết lập quyền kiểm soát cục bộ trên không và trên biển. Dù Iran liên tục có các động thái gây hấn, Tướng Caine nhận định những hành động này vẫn “chưa tới ngưỡng” để Mỹ phải tái khởi động chiến tranh tổng lực.

Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth và Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, Tướng Dan Caine, chủ trì buổi họp báo về cuộc chiến tại Iran tại Lầu Năm Góc vào thứ Ba. Ảnh: Reuters.

Ông khẳng định lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran vẫn đang được duy trì bất chấp hàng loạt vụ đụng độ vừa qua.

Tuy nhiên, Tướng Caine cảnh báo lực lượng liên quân vẫn sẵn sàng nối lại các chiến dịch quân sự quy mô lớn chống Iran nếu được lệnh.

Ông Caine nhấn mạnh: “Không một đối thủ nào được phép nhầm lẫn sự kiềm chế hiện tại của chúng tôi là biểu hiện của việc thiếu quyết tâm”.

Theo quan sát của Lầu Năm Góc, các xuồng tấn công nhanh của Iran hiện chỉ trang bị vũ khí nhẹ như súng trường và súng máy. Mỹ đã chủ động nhắm mục tiêu vào các biên đội này và bắn hạ các tên lửa hành trình cỡ nhỏ phóng từ bờ biển Iran.

Theo Tướng Caine, quân đội Mỹ hiện vẫn chưa ghi nhận việc Iran triển khai bất kỳ loại vũ khí nào "đáng kể hơn".

Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth nhận định: “Tôi cho rằng có một vài sự xáo động trong giai đoạn đầu của vụ việc này và chúng đã được các tàu khu trục của chúng ta xử lý một cách trực diện”.

Dự án Tự do và quyền hạn của Tổng thống

Ông Hegseth làm rõ rằng “Dự án Tự do” là một chiến dịch phòng thủ độc lập, tách biệt với Chiến dịch Epic Fury (tên cuộc xung đột vũ trang trực tiếp với Iran). Chiến dịch này có phạm vi tập trung, mang tính tạm thời và lực lượng Mỹ không cần đi vào lãnh hải hay không phận của Iran.

Về mặt pháp lý, Bộ trưởng Chiến tranh khẳng định Tổng thống Trump có quyền tái khởi động chiến sự mà không cần sự phê chuẩn từ Quốc hội.

Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth khẳng định, do lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran vẫn đang có hiệu lực, Tổng thống Donald Trump không cần sự phê chuẩn từ Quốc hội để tiếp tục các hoạt động quân sự.

Theo Đạo luật Quyền lực Chiến tranh năm 1973, thời hạn 60 ngày thường được tính từ khi bắt đầu chiến sự. Tuy nhiên, chính quyền Mỹ cho rằng lệnh ngừng bắn ngày 7/4 đã làm “ngừng đồng hồ” pháp lý này. Nếu chiến sự tái diễn, đó hoàn toàn là quyết định của Tổng thống mà không bị ràng buộc bởi mốc thời hạn 1/5 như các nghị sĩ lo ngại.

Mỹ bày tỏ sự không hài lòng trước thái độ thờ ơ của các đồng minh trong việc bảo vệ tuyến hàng hải huyết mạch chiếm 1/5 lượng dầu mỏ thế giới. Ông Hegseth trực tiếp kêu gọi Hàn Quốc, Nhật Bản, Úc và châu Âu tham gia hỗ trợ, đồng thời khẳng định Mỹ sẽ không "ngồi chờ" các quốc gia này. Cho đến nay, chưa có quốc gia NATO nào gửi tàu chiến hỗ trợ nếu không có một lệnh ngừng bắn vĩnh viễn.

Về chiến lược dài hạn, Tổng thống Trump đang tập trung vào mục tiêu cốt lõi là ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân, đồng thời có dấu hiệu giảm bớt các yêu cầu khắt khe đối với chương trình tên lửa của Tehran để hướng tới một thỏa thuận cuối cùng.

Kết thúc buổi họp báo, Bộ trưởng Hegseth khẳng định Mỹ hiện sở hữu năng lực tác chiến mạnh mẽ hơn cả thời điểm bắt đầu cuộc chiến. Ông cảnh báo Iran cần nghiêm túc thực hiện các cam kết trong đàm phán.

“Nếu Iran không tuân thủ hoặc từ chối thỏa thuận, Bộ Chiến tranh đã ở tư thế sẵn sàng, ‘đạn đã lên nòng’ và chuẩn bị xuất kích. Chúng tôi hy vọng tình hình không đi theo hướng đó”, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ tuyên bố.