Cuộc diễu hành Ngày Độc lập Mỹ tại Washington D.C. đã bị hủy bỏ vì nắng nóng gay gắt. Đây là sự kiện mới nhất bị gián đoạn bởi vòm nhiệt đang bao phủ miền đông nước Mỹ.
Với chỉ số nhiệt có thể vượt 46°C, thành phố New York ghi nhận các mức nóng kỷ lục. Cảnh báo nắng nóng cực đoan cũng được ban hành trên diện rộng tại khu vực Đông Bắc và Trung Đại Tây Dương.
Cơ quan Thời tiết Quốc gia Mỹ hôm 3/7 cho biết: "Nhiều kỷ lục nhiệt độ trong ngày được dự báo sẽ bị phá vỡ trong hôm nay và Ngày Độc lập (4/7), đồng thời cũng có khả năng xuất hiện các kỷ lục về nhiều ngày liên tiếp, theo tháng và thậm chí là mọi thời đại".
 |
| Một phụ nữ liên tục quạt để xua cái nóng oi bức khi theo dõi các trận đấu FIFA World Cup 2026 tại một quán bar ở Philadelphia ngày 3/7. Ảnh: Reuters. |
World Cup đối mặt thử thách vì nắng nóng
Trận đấu giữa Pháp và Paraguay tại Philadelphia vào ngày 4/7 được dự báo diễn ra trong điều kiện thời tiết nóng nhất của giải, làm dấy lên những lo ngại nghiêm trọng về sức khỏe của các cầu thủ, hàng chục nghìn khán giả cũng như cộng đồng địa phương.
Những lo ngại về tình trạng nắng nóng cực đoan đã gia tăng trong suốt giải đấu, đặc biệt sau khi các cầu thủ Pháp phải tận dụng vòi phun nước trên sân để hạ nhiệt trong trận đấu trước đó với Thụy Điển tại bang New Jersey. Nhiệt độ khi đó lên tới khoảng 32°C.
 |
| Hệ thống phun nước hoạt động trên mặt sân trong thời gian nghỉ uống nước của hiệp một trận đấu giữa Colombia và Ghana thuộc vòng 32 đội World Cup 2026, tại sân vận động Kansas City, bang Missouri, ngày 3/7. Ảnh: Reuters |
Theo tờ Independent, nắng nóng gây nguy hiểm nghiêm trọng đối với các vận động viên, không chỉ do nhiệt độ của môi trường xung quanh mà còn do lượng nhiệt do chính cơ thể sinh ra trong quá trình vận động.
Ông Bharat Venkat, Giám đốc Phòng thí nghiệm Nghiên cứu nắng nóng thuộc ĐH California (Mỹ) cho biết sự kết hợp của hai yếu tố này khiến cơ thể gặp nhiều khó khăn hơn trong việc tản nhiệt khi thi đấu dưới điều kiện thời tiết nóng và độ ẩm cao.
"Khi bạn phải gắng sức trong một ngày đặc biệt nắng nóng, nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến nhiệt hoặc thậm chí tử vong sẽ cao hơn nhiều", ông cảnh báo.
Việc vận động cường độ cao trong điều kiện nắng nóng gay gắt có thể dẫn đến kiệt sức do nhiệt, mất nước, chuột rút, chóng mặt và suy giảm khả năng thi đấu.
Các nhà khoa học cho rằng các hướng dẫn bảo đảm an toàn trong điều kiện nắng nóng của Liên đoàn Bóng đá Thế giới (FIFA) là "không đầy đủ" và "không thể biện minh", ngay cả đối với những vận động viên đã quen với khí hậu nóng. Đồng thời, họ cảnh báo các trận đấu có thể sẽ diễn ra với nhịp độ và cường độ thấp hơn.
Các quy định hiện nay của FIFA về bảo đảm an toàn trong điều kiện nắng nóng, bao gồm việc bắt buộc nghỉ uống nước 3 phút vào giữa mỗi hiệp, đang vấp phải nhiều chỉ trích.
    |
Các cầu thủ trong thời gian nghỉ uống nước tại vòng chung kết FIFA World Cup 2026. Ảnh: Reuters. |
Mặc dù quy định này nhằm bảo vệ cầu thủ và trọng tài khỏi các bệnh do nắng nóng cực đoan, một số ý kiến cho rằng nó làm gián đoạn nhịp độ trận đấu và mang lại lợi thế chiến thuật cho các huấn luyện viên.
Ngược lại, nhiều nhà khoa học lại nhận định khoảng nghỉ 3 phút là quá ngắn để cầu thủ có thể hạ thân nhiệt và bù nước một cách hiệu quả trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt.
Ông Guilherme Passos, chuyên gia khoa học thể thao của Liên đoàn Bóng đá Brazil, nói với Independent rằng ông đang theo dõi và chuẩn bị cho đội tuyển quốc gia Brazil thích nghi với điều kiện thời tiết khắc nghiệt.
Ông đã giúp các cầu thủ thích nghi dần với khí hậu nóng ở Mỹ, khuyến cáo không nên để họ "tập luyện vào thời điểm nóng nhất trong ngày" nhằm duy trì chất lượng tập luyện, đồng thời sử dụng phòng xông hơi hoặc ngâm nước nóng để rèn luyện khả năng chịu nhiệt trong thời gian thi đấu.
Lễ Quốc khánh Mỹ bị đảo lộn
Hàng chục cuộc diễu hành, buổi hòa nhạc và màn bắn pháo hoa chào mừng kỷ niệm 250 năm ngày lập quốc đã bị hủy hoặc hoãn do thời tiết nắng nóng gay gắt.
Hội chợ Các bang nước Mỹ tại khu vực National Mall ở thủ đô Washington, D.C. - sự kiện trọng điểm của Tổng thống Donald Trump nhân dịp kỷ niệm 250 năm Quốc khánh Mỹ - đã phải tạm thời đóng cửa vào chiều 3/7 khi nhiệt độ lên tới khoảng 38°C.
Ít nhất 7 bang đã phải hủy hoặc hoãn các sự kiện ngoài trời vì nắng nóng.
Tại Philadelphia, cuộc diễu hành Salute to Independence đã bị hủy sau khi nhiệt độ hôm 2/7 lên tới khoảng 39°C, ngang bằng mức cao kỷ lục được thiết lập từ năm 1901.
    |
Đợt nắng nóng cực đoan do vòm nhiệt khiến nhiều sự kiện phải điều chỉnh hoặc hủy bỏ. Nhiều người tranh thủ đứng dưới làn nước phun để giải nhiệt trong dịp lễ Quốc khánh Mỹ. Ảnh: Reuters. |
Giới chức cảnh báo đợt nắng nóng có thể gây chết người, đồng thời khuyến cáo những người tham gia các hoạt động ngoài trời trong dịp cuối tuần Quốc khánh 4/7 nên tìm nơi có bóng mát, uống đủ nước và theo dõi các dấu hiệu của các bệnh liên quan nắng nóng.
Nắng nóng cũng ảnh hưởng đến hoạt động đường sắt. Đơn vị vận hành giao thông New Jersey Transit cảnh báo sáng 3/7 rằng các tuyến tàu có thể chậm tới 30 phút và một số chuyến sẽ bị hủy do thiết bị bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ quá cao.
Các nhà dự báo cũng đang theo dõi các cơn dông mạnh tại nhiều khu vực thuộc vùng Trung Tây, Đông Bắc và Trung Đại Tây Dương, có khả năng gây ra gió giật mạnh, lốc xoáy cục bộ và lũ quét, qua đó ảnh hưởng đến hoạt động đi lại trong dịp lễ cũng như các màn bắn pháo hoa vào buổi tối.
Nguyên nhân của đợt nắng nóng cực đoan
Theo kết quả nghiên cứu của các nhà khoa học, đợt nắng nóng thiêu đốt bao trùm phần lớn nước Mỹ trong tuần này gần như "không thể xảy ra" nếu không có cuộc khủng hoảng khí hậu.
 |
| Công viên Washington Square ở TP New York ngày 2/7 giữa thời tiết nắng nóng. Ảnh: Reuters. |
"Khí hậu của nước Mỹ ngày nay đã khác biệt căn bản so với thời điểm các Quốc phụ ký Tuyên ngôn Độc lập", Guardian dẫn nhận định của ông Theodore Keeping, nhà nghiên cứu về thời tiết cực đoan và cháy rừng tại ĐH Imperial College London.
Theo phân tích của World Weather Attribution, một liên minh quốc tế gồm các nhà nghiên cứu khí hậu, những đợt nắng nóng như hiện nay rất hiếm, trung bình khoảng 200 năm mới xảy ra một lần.
Tuy nhiên, nếu không có biến đổi khí hậu khiến Trái Đất nóng lên khoảng 1,4°C, thì hiện tượng này gần như không thể xảy ra, ngay cả trong hàng nghìn năm.
Bà Friederike Otto, Giáo sư khoa học khí hậu tại Trung tâm Chính sách Môi trường thuộc ĐH Imperial College London, cho rằng tất cả những diễn biến này là lời cảnh báo khẩn cấp cho thấy thế giới cần nhanh chóng cắt giảm lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính.
 |
| Bảng dự báo thời tiết các vùng trên nước Mỹ ngày 3/7. Đồ họa: Guadian. |
"Khi một lễ kỷ niệm Quốc khánh lịch sử phải gián đoạn và các trận đấu World Cup diễn ra trong điều kiện không an toàn đối với cầu thủ cũng như người hâm mộ, thì đáng lẽ không cần thêm bất kỳ nghiên cứu khoa học nào nữa để thức tỉnh mọi người", bà nói.
"Biến đổi khí hậu đã hiện hữu. Nó đang tác động đến những điều chúng ta yêu thích trong cuộc sống và sẽ tiếp tục trở nên nghiêm trọng hơn nếu chúng ta càng trì hoãn quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế phát thải ròng bằng 0", theo GS Otto.
Nắng nóng liên tục phá kỷ lục ở châu Âu
Song song với thời tiết cực đoan ở Mỹ, hơn 2/3 trong tổng số 410 triệu dân châu Âu đã phải hứng chịu nền nhiệt trên 35°C trong đợt nắng nóng vừa qua, theo đài DW.
Các kỷ lục nhiệt độ cao nhất từng được ghi nhận đã bị phá vỡ tại Đức, Ba Lan, Slovakia, Cộng hòa Czech và Hungary. Trong khi đó, Anh và Thụy Sĩ cũng ghi nhận mức nhiệt cao kỷ lục trong tháng 6.
Nhiệt độ trung bình tại Pháp cũng ở mức cao chưa từng có, trong đó có những đêm nóng nhất từng được ghi nhận ở nước này.
Pháp cũng trải qua một đợt nắng nóng đến sớm bất thường vào tháng 5. Theo số liệu sơ bộ của Viện Thống kê và Nghiên cứu Kinh tế Quốc gia Pháp (INSEE) được đài BFMTV xem xét và công bố hôm 3/7, Pháp đã ghi nhận thêm 2.025 ca tử vong trong đợt nắng nóng khắc nghiệt xảy ra vào cuối tháng 6.
Tính chung, trong khoảng thời gian từ ngày 22 đến ngày 28/6, Pháp có gần 9.000 ca tử vong được chứng nhận điện tử trên toàn quốc.
Những cuốn sách hay về biến đổi khí hậu
“Những kiến thức cơ bản về biến đổi khí hậu”, “Băng - Những câu chuyện ly kỳ từ một thế giới đang dần biến mất”, “Thảm họa khí hậu - Chúng ta đã có gì và làm gì để ứng phó?”,... nằm trong số những cuốn sách giúp độc giả có cái nhìn trực diện và bao quát hơn khi nói đến vấn đề môi trường và biến đổi khí hậu.
Độc giả có thể xem thêm tại đây.
