- Iran phóng loạt tên lửa mới vào Israel, 2 người thiệt mạng, nhiều khu vực Tel Aviv trúng đạn.
- Israel kích hoạt phòng không trên diện rộng, đánh chặn phần lớn tên lửa Iran.
- Iran xác nhận nhiều lãnh đạo an ninh cấp cao thiệt mạng, trong đó có Ali Larijani, tuyên bố sẽ trả thù.
- Mỹ tuyên bố đạt lợi thế quân sự, tăng không kích Iran.
Iran tấn công dữ dội vào Israel
Sardar Mousavi, chỉ huy lực lượng Không gian Vũ trụ thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), thông báo về một “đòn đánh nhanh”, nói rằng “đêm nay, bầu trời của kẻ thù sẽ trở nên rực rỡ hơn với các bạn”, theo truyền thông nhà nước Iran.
IRGC sau đó cho biết đã tiến hành các cuộc tấn công “dữ dội” nhằm vào Israel “để trả đũa” cái chết của Larijani.
|
| Tên lửa được phóng đi từ Iran hướng về Tel Aviv sáng sớm 18/3. |
Tổng tư lệnh quân đội Iran, Thiếu tướng Amir Hatami, nói rằng phản ứng của Iran trước cái chết của Larijani sẽ “quyết đoán và đáng tiếc”, đồng thời nhấn mạnh “máu của vị tử vì đạo cao quý này cùng các liệt sĩ đáng kính khác sẽ được trả thù”, theo hãng tin Tasnim.
Thiếu tướng Ali Abdollahi, chỉ huy Bộ chỉ huy Trung tâm Khatam al-Anbiya, cho biết Tổng thống Mỹ Donald Trump “phải chờ đợi những bất ngờ từ chúng tôi” và rằng phản ứng của lực lượng vũ trang sẽ “tàn khốc hơn cả hành động và tưởng tượng của kẻ thù, và con đường này sẽ tiếp tục cho đến khi họ đầu hàng”, Tasnim đưa tin.
Cố vấn cấp cao của Iran Ali Akbar Velayati nói rằng Iran sẽ “giáng một đòn mạnh vào bộ mặt nham hiểm của sự ngạo mạn toàn cầu”, ám chỉ Mỹ và Israel, theo Tasnim.
Mỹ điều thêm tàu sân bay chở lính thủy đánh bộ và chiến đấu cơ tối tân
Theo CNN, dữ liệu hàng hải ngày 17/3 cho thấy tàu đổ bộ tấn công USS Tripoli chở lính thủy đánh bộ đang di chuyển tới Trung Đông, hiện tàu đã tiến gần eo biển Malacca ngoài khơi Singapore.
|
| Tàu tấn công đổ bộ USS Tripoli tiến vào eo biển Singapore, ghi nhận từ Singapore ngày 17/3. Ảnh: Reuters. |
Đóng tại Sasebo (Nhật Bản), USS Tripoli dài gần 260 m, tương đương một tàu sân bay cỡ nhỏ, mang theo tiêm kích tàng hình F-35, máy bay vận tải MV-22 Osprey cùng các phương tiện đổ bộ để đưa quân vào bờ.
Theo Wall Street Journal, 2.200 lính thủy đánh bộ thuộc Đơn vị Viễn chinh Thủy quân Lục chiến số 31 đồn trú tại căn cứ Okinawa (Nhật Bản) đã có mặt trên tàu USS Tripoli.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ cho biết hiện đã có khoảng 50.000 binh sĩ Mỹ tham chiến tại Iran. Hiện Hải quân Mỹ chưa phản hồi các yêu cầu bình luận về tàu USS Tripoli.
Iran tấn công mạnh vào Israel, báo thù cho Thư ký Hội đồng An ninh
Ngày 18/3, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian lên tiếng sẽ báo thù cho Thư ký Hội đồng an ninh Ali Larijani thiệt mạng sau cuộc tấn công của Israel.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) sáng 18/3 cũng cho biết trong một tuyên bố rằng họ đã phóng một đợt tấn công tên lửa đạn đạo quy mô lớn vào Tel Aviv, nhằm trả đũa việc Ali Larijani, người đứng đầu Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao của nước này, bị sát hại.
IRGC khẳng định các tên lửa của họ đã xuyên thủng hệ thống phòng thủ của Israel.
Mỹ tấn công bệ phóng tên lửa Iran gần Hormuz
Quân đội Mỹ cho biết đã thả nhiều loại đạn xuyên phá “deep penetrator” nặng 2,2 tấn nhằm vào các trận địa tên lửa của Iran gần eo biển Hormuz.
Trong một bài đăng trên mạng xã hội, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ cho rằng các vị trí này “đe dọa hoạt động vận tải quốc tế” tại eo biển Hormuz - tuyến đường quan trọng đối với việc vận chuyển dầu mỏ từ Vùng Vịnh, mà Iran tuyên bố sẽ không mở lại.
|
| Khu vực hứng bom xuyên phá của Mỹ nằm gần eo biển Hormuz. Ảnh: CENTCOM. |
“Vài giờ trước, lực lượng Mỹ đã sử dụng thành công nhiều loại đạn xuyên phá 2,2 tấn nhằm vào các trận địa tên lửa kiên cố của Iran dọc bờ biển gần eo biển Hormuz. Các tên lửa hành trình chống hạm của Iran tại những vị trí này đã gây rủi ro cho hoạt động vận tải quốc tế trong khu vực”, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ viết.
Trong những ngày gần đây, Tổng thống Donald Trump đã kêu gọi các đồng minh của Mỹ hỗ trợ bảo vệ eo biển này, trong bối cảnh giá dầu vẫn duy trì trên mốc quan trọng 100 USD/thùng.
Nhà máy điện hạt nhân Iran bị tấn công
Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cho biết đã được Iran thông báo rằng một vật thể bay đã đánh trúng nhà máy điện hạt nhân Bushehr vào tối 17/3. Không có thiệt hại đối với nhà máy nằm ven Vịnh Ba Tư, cũng như không có thương vong nào đối với nhân viên.
Tổng giám đốc IAEA Rafael Grossi kêu gọi “kiềm chế tối đa” nhằm tránh nguy cơ xảy ra tai nạn hạt nhân. Bushehr là nhà máy điện hạt nhân đang hoạt động, được xây dựng với sự hỗ trợ của Nga và sử dụng nhiên liệu do Nga cung cấp, sau đó được phía Nga thu hồi khi đã qua sử dụng.
Iran tập kích cùng lúc 5 căn cứ Mỹ tại Trung Đông
Iran đêm 17/3 thông báo đã tập kích đồng loạt 5 căn cứ quân sự của Mỹ tại Trung Đông, đồng thời nhắm vào một số mục tiêu chiến lược của Israel, đánh dấu bước leo thang mới trong chiến dịch trả đũa.
|
| Đại sứ quán Mỹ tại Iraq bị tên lửa và UAV của Iran tấn công sáng 18/3. Ảnh: Reuters |
Theo Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), đây là đợt tấn công thứ 60 trong chiến dịch “Lời hứa đích thực 4”, sử dụng tên lửa đạn đạo Emad và Qadr, nhằm vào các căn cứ của Mỹ tại Qatar, Jordan, UAE, Kuwait và Saudi Arabia.
Động thái này diễn ra ngay sau khi Iran xác nhận nhiều lãnh đạo an ninh cấp cao thiệt mạng trong các cuộc không kích của Mỹ và Israel, trong khi cùng ngày Tehran cũng gia tăng các đợt tấn công tên lửa nhằm vào Israel, cho thấy xung đột đang tiếp tục leo thang trên nhiều mặt trận.
|
| Các lãnh đạo cao cấp của Iran đã thiệt mạng sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel. Đồ họa: NYT |
Iran phóng loạt tên lửa về phía Israel, 2 người thiệt mạng
Ngày 18/3, Israel cho biết đang đánh chặn một loạt tên lửa mới phóng từ Iran. Còi báo động phòng không đã vang lên tại Tel Aviv và Jerusalem.
Các nhóm phóng viên CNN tại hiện trường ghi nhận những vệt sáng trên bầu trời đêm, trong đó có dấu hiệu của một tên lửa chùm trên Tel Aviv. Lực lượng cứu hỏa và cứu hộ Israel đang di chuyển tới nhiều điểm trúng đạn tại khu vực Tel Aviv mở rộng.
Theo CNN, 2 người đã thiệt mạng trong một cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo của Iran vào khu vực trung tâm Israel, theo lực lượng ứng phó khẩn cấp.
Nhân viên y tế xác nhận một nam và một nữ tử vong do trúng mảnh vỡ tại thành phố Ramat Gan. Hình ảnh hiện trường cho thấy một tòa nhà bị phá hủy một phần, đường phố ngổn ngang mảnh vỡ.
Trong khi đó, từ phía Iran, Tehran thông báo một “vật thể bay thù địch” đã đánh trúng khu vực nhà máy điện hạt nhân Bushehr ở miền tây nước này vào tối 17/3.
Tổ chức Năng lượng Nguyên tử Iran cho biết không có thương vong và không ghi nhận thiệt hại về tài chính, kỹ thuật hay con người, đồng thời khẳng định không phần nào của nhà máy bị hư hại. Vụ việc xảy ra vào khoảng 19h ngày 17/3 (giờ địa phương), nhưng phía Iran không nêu rõ quốc gia nào đứng sau.
Trong tuyên bố được truyền thông nhà nước đăng tải, cơ quan này cảnh báo các hành động như vậy vi phạm nghiêm trọng quy định quốc tế về bảo vệ cơ sở hạt nhân, và có thể gây ra hệ quả không thể khắc phục đối với toàn khu vực, bao gồm các nước ven Vịnh Ba Tư.
Iran nhắm thẳng Israel, UAE, Iraq
Iran ngày 17/3 đã gia tăng mạnh các đợt tấn công tên lửa nhằm vào Israel, với tổng cộng khoảng 10 đợt trong ngày, mức cao nhất kể từ khi xung đột bùng phát. Hệ thống phòng không Israel đã được kích hoạt và đánh chặn phần lớn tên lửa, hiện chưa có thống kê đầy đủ về thiệt hại và thương vong.
Không chỉ nhắm vào Israel, Iran còn bị cáo buộc mở rộng tấn công sang khu vực Vùng Vịnh. Tại UAE, lực lượng phòng không trong nửa ngày đã đánh chặn hàng chục mục tiêu, gồm 10 tên lửa đạn đạo và 45 máy bay không người lái. Tính từ đầu xung đột, nước này đã chặn hàng trăm tên lửa và hơn 1.600 UAV từ Iran.
|
| Khói bốc lên tại khu vực Đại sứ quán Mỹ ở Iraq ngày 17/3 (giờ địa phương). Ảnh: Reuters |
Tình hình cũng leo thang tại Iraq, nơi Đại sứ quán Mỹ ở Baghdad tiếp tục bị tập kích bằng rocket và UAV.
Đại sứ quán Mỹ trên toàn thế giới rà soát an ninh khẩn cấp
Bộ Ngoại giao Mỹ đang yêu cầu tất cả Đại sứ quán của nước này trên toàn thế giới “ngay lập tức” tiến hành rà soát an ninh.
Theo bản ghi nhớ mà NBC News tiếp cận được, động thái này xuất phát từ “tình hình đang diễn biến và còn tiếp tục phát triển tại Trung Đông, cùng nguy cơ lan rộng sang các khu vực khác”. Chỉ thị này, do Ngoại trưởng Marco Rubio phê duyệt.
Bản ghi nhớ nội bộ nhấn mạnh yêu cầu duy trì cảnh giác cao độ, đồng thời chỉ đạo "tất cả" cơ quan đại diện trên toàn cầu phải lập tức triệu tập” ủy ban hành động khẩn cấp (EAC) để đánh giá lại tình trạng an ninh và báo cáo kết quả về Washington.
Ngoại trưởng Iran kêu gọi thêm nhiều quan chức Mỹ từ chức
Ngoại trưởng Iran lên tiếng về việc quan chức chống khủng bố cấp cao của Mỹ, ông Joe Kent, từ chức vì phản đối cuộc chiến của Mỹ tại Iran.
Ông Abbas Araghchi đăng trên mạng xã hội rằng “nhiều thành viên khác của cộng đồng quốc tế nên làm theo”.
Trong thư từ chức gửi Tổng thống Donald Trump, ông Joe Kent cho rằng Iran “không phải là mối đe dọa cấp bách đối với Mỹ”, đồng thời nói ông “không thể, với lương tâm của mình, ủng hộ cuộc chiến đang diễn ra”.
Ông Trump nói việc quan chức cấp cao từ chức là “điều tốt”
Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết dù từng nghĩ Joe Kent là “một người tốt”, nhưng ông này lại “yếu kém về an ninh”.
“Khi tôi đọc tuyên bố đó, tôi nhận ra đây là điều tốt khi ông ấy rời đi, bởi vì ông ấy nói Iran không phải là mối đe dọa”, ông nói. “Iran là một mối đe dọa, mọi quốc gia đều nhận ra Iran nguy hiểm thế nào, vấn đề chỉ là họ có muốn làm gì với điều đó hay không”.
Ông Trump nói thêm rằng khi có người “làm việc với chúng ta” mà lại cho rằng Iran không phải là mối đe dọa, thì “chúng ta không cần những người như vậy”.
“Họ không phải là những người thông minh, không phải là những người sắc sảo, Iran là một mối đe dọa rất lớn”, ông nhắc lại.
TT Trump tuyên bố thành công, Israel nói có thể xuất hiện lãnh đạo mới tại Iran
Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Washington đã đạt được “thành công quân sự quyết định” tại Iran, khẳng định các đòn tấn công đã làm suy yếu đáng kể năng lực quân sự của Tehran. Ông cho rằng chiến dịch đang diễn ra đúng hướng và thậm chí “vượt tiến độ”, dù vẫn cần tiếp tục để hoàn tất mục tiêu.
Tuy nhiên, ông Trump không cho thấy ý định kết thúc chiến dịch ngay lập tức. Ông nhấn mạnh Mỹ sẽ tiếp tục duy trì hiện diện quân sự để bảo đảm kết quả cuối cùng, tránh rút lui quá sớm khi các mục tiêu chưa hoàn tất.
|
| Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ đã đạt được thành công quân sự quyết định tại Iran. Ảnh: Reuters |
Đại sứ Israel tại Liên Hợp Quốc Danny Danon cho rằng Iran có những nhân vật có thể dẫn dắt đất nước theo hướng khác và mở ra cơ hội ngoại giao. Ông nói Israel tin rằng có “những lựa chọn khác” trong nội bộ Iran, dù không nêu cụ thể.
Theo ông Danon, triển vọng đàm phán phụ thuộc vào việc thay đổi định hướng lãnh đạo. Ông nhấn mạnh sau giai đoạn tấn công hiện tại, Israel vẫn coi ngoại giao và các biện pháp hòa bình là bước tiếp theo nếu xuất hiện cơ hội phù hợp.
Iran xác nhận Thư ký Hội đồng an ninh quốc gia thiệt mạng
Truyền thông nhà nước Iran thông báo Ali Larijani, quan chức an ninh quốc gia hàng đầu và được xem là người điều hành thực tế đất nước trong thời chiến, đã thiệt mạng và gọi ông là một “liệt sĩ” vào rạng sáng 18/3 (theo giờ địa phương).
Các cơ quan này cho biết ông Larijani đã thiệt mạng trong các cuộc không kích qua đêm gần Tehran.
|
| Thư ký Hội đồng an ninh Ali Larijani. Ảnh: Reuters |
Sau đó, truyền thông nhà nước bắt đầu đăng tải hình ảnh của ông cùng với lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei, người đã thiệt mạng ngay trong ngày đầu tiên của cuộc chiến.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian tuyên bố Tehran sẽ trả thù cho cái chết của Ali Larijani. Trong thông điệp chia buồn, ông cho biết sự ra đi của Larijani là “đau đớn và gây chấn động”, đồng thời ca ngợi nhiều thập kỷ phục vụ của ông đối với chính quyền Iran. Pezeshkian khẳng định đất nước sẽ “tiếp tục con đường đối đầu và kháng cự”.
Theo hãng tin Fars, lễ tang của ông Ali Larijani và con trai sẽ được tổ chức vào ngày thứ Tư, cùng với lễ tang công khai dành cho các sĩ quan hải quân thuộc tàu IRIS Dena, con tàu đã bị tàu ngầm Mỹ đánh chìm ngoài khơi Sri Lanka.
“Các tên lửa hành trình chống hạm của Iran tại những địa điểm này đã gây rủi ro đối với hoạt động hàng hải quốc tế tại eo biển”, Bộ Tư lệnh Trung tâm của quân đội Mỹ (CENTCOM) cho biết trong một bài đăng trên X.
Nga mở rộng chia sẻ tình báo, hợp tác quân sự với Iran
Nga được cho là đã tăng cường chia sẻ tình báo và hợp tác quân sự với Iran kể từ khi chiến sự bùng phát gần ba tuần trước.
Theo nguồn tin của Wall Street Journal, Moscow đang cung cấp ảnh vệ tinh và công nghệ máy bay không người lái cải tiến, nhằm hỗ trợ Tehran nhắm mục tiêu vào lực lượng Mỹ trong khu vực.
Tuần trước, Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng thừa nhận ông tin rằng Tổng thống Nga Vladimir Putin và Moscow đang “hỗ trợ Iran một chút”. Phát biểu này được đưa ra sau khi Bộ trưởng Quốc phòng Anh John Healey nhận định ông Putin có thể đang giúp Iran đối phó với cuộc chiến do ông Trump phát động.
Israel sơ tán dân thường ở Lebanon
Quân đội Israel ngày 17/3 đã phát đi cảnh báo sơ tán quy mô lớn đối với thành phố Tyre ở miền Nam Lebanon cùng toàn bộ các thị trấn xung quanh - lần đầu tiên có động thái như vậy tại khu vực này kể từ khi chiến tranh bùng nổ.
Lệnh này cho thấy một chiến dịch không kích lớn hoặc hoạt động quân sự sắp diễn ra. Người dân được yêu cầu rời đi ngay lập tức và di chuyển khoảng 32 km về phía bắc. Chỉ riêng khu dân cư Kitô giáo nhỏ của thành phố không nằm trong diện cảnh báo.
Ở diễn biến khác, tàu sân bay USS Gerald Ford sẽ di chuyển tới căn cứ hải quân Mỹ tại Souda Bay (Crete) để sửa chữa sau vụ hỏa hoạn hôm 12/3. Đám cháy bắt đầu từ khu giặt là và mất hơn 30 giờ để dập tắt.
Việc sửa chữa dự kiến kéo dài ít nhất một tuần. USS Gerald Ford đã tham gia hỗ trợ chiến dịch quân sự của Mỹ tại Iran và hiện bước sang tháng thứ 10, một khoảng thời gian được đánh giá là kéo dài đối với tàu sân bay.
10 cơ sở dân quân tại Tehran bị không kích
Vài giờ sau khi thông báo sẽ tấn công các binh sĩ và cơ sở của lực lượng dân quân Basij, quân đội Israel cho biết đã tiến hành các cuộc không kích nhằm vào lực lượng này tại 10 địa điểm khác nhau ở Tehran.
Theo quân đội Israel, một trong những mục tiêu bị tấn công là “trung tâm chỉ huy khẩn cấp” được sử dụng bởi cả lực lượng Basij và Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).
Trước đó, quân đội Israel cho biết đã tiêu diệt chỉ huy dân quân Basij, ông Gholamreza Soleimani. Phía Iran đã lên tiếng xác nhận thông tin về cái chết của ông Soleimani.
Iran cảnh báo ‘nợ máu, trả bằng máu’
Liên quan đến cái chết của chỉ huy lực lượng Basij, ông Gholamreza Soleimani, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã lên tiếng.
“Chúng tôi cảnh báo những kẻ sát nhân khủng bố và tàn ác đứng sau vụ ám sát liệt sĩ cấp cao này. Lực lượng Basij sẽ không bao giờ từ bỏ khát khao trả thù cho vị lãnh đạo đã hy sinh, các chỉ huy đã hy sinh và những người dân tử vì đạo”, IRGC cho biết.
Theo tuyên bố, cái chết của họ sẽ “nhân đôi ý chí của dân tộc Iran và toàn thể các chiến binh Basij trong việc tiếp tục con đường kháng cự”.
Vấn đề Trung Đông
Mục Thế giới giới thiệu cuốn sách "Châu Phi - Trung Đông: Những vấn đề chính trị và kinh tế nổi bật". Cuốn sách giới thiệu cuộc cải cách thể chế chính trị và kinh tế ở châu Phi và Trung Đông từ sau Chiến tranh Lạnh đến nay. Cuốn sách bao trùm nhiều vấn đề về sắc tộc, khả năng giải quyết mâu thuẫn sắc tộc, tôn giáo, chính sách của các nước lớn, dầu mỏ, khí đốt ở hai khu vực này,...