|
|
Học sinh Hà Nội trong kỳ thi vào lớp 10 THPT công lập năm 2025. Ảnh minh họa: Đinh Hà. |
"Nếu Hà Nội bỏ chia khu vực tuyển sinh vào lớp 10, con tôi sẽ được đăng ký trường gần nhà thay vì ràng buộc theo nơi thường trú", chị Phạm Ngọc, phụ huynh tại phường Hà Đông (Hà Nội), chia sẻ với Tri Thức - Znews.
Ngày 10/3, Hà Nội thông tin về kế hoạch tuyển sinh đầu cấp dự kiến của năm học 2026-2027. Điểm mới đáng lưu ý là Hà Nội dự kiến bỏ điều kiện nơi thường trú (hộ khẩu thường trú) khi đăng ký vào các trường THPT công lập. Học sinh chỉ cần cư trú trên địa bàn Hà Nội có thể đăng ký tối đa 3 nguyện vọng bất kỳ.
Thuận lợi, công bằng cho học sinh
Theo chị Phạm Ngọc, đây là tin mừng với nhiều gia đình có con chuẩn bị thi vào lớp 10. Nhiều năm qua, Hà Nội phân chia 30 quận, huyện thành 12 khu vực tuyển sinh lớp 10 THPT công lập.
Mỗi thí sinh được đăng ký tối đa 3 nguyện vọng. Trong đó, nguyện vọng 1, 2 phải vào trường THPT thuộc cùng một khu vực tuyển sinh mà học sinh (hoặc bố, hoặc mẹ, hoặc người giám hộ của học sinh) có nơi thường trú; nguyện vọng 3 có thể thuộc một trường THPT thuộc một khu vực tuyển sinh bất kỳ.
Nếu dùng 2 nguyện vọng, nguyện vọng 1 phải thuộc khu vực tuyển sinh theo quy định, nguyện vọng 2 có thể ở khu vực khác. Trong trường hợp chỉ đăng ký một nguyện vọng, các em được chọn trường ở khu vực bất kỳ.
Năm nay, nếu bỏ các ràng buộc này, con gái chị Phạm Ngọc có thể đăng ký vào trường THPT Trần Hưng Đạo - Thanh Xuân - vốn thuộc khu vực 3 trước đây nhưng chỉ cách nhà 2 km.
"Gia đình sống ngay vùng giáp ranh nên quy định cũ khá bất tiện. Nếu đúng theo phân khu vực tuyển sinh, con tôi phải đăng ký các trường ở khu vực 10, xa nhà hơn nhiều”, chị Ngọc nói.
Trên các diễn đàn phụ huynh, nhiều cha mẹ ủng hộ thay đổi này bởi mang đến sự thuận lợi cho học sinh và các gia đình.
Thầy Nguyễn Cao Cường, hiệu trưởng trường THCS Thái Thịnh, đánh giá điều chỉnh này là chủ trương rất hợp lý và đúng đắn trong giai đoạn hiện nay. Theo thầy, trước đây, việc phân vùng khiến học sinh bị bó hẹp trong khu vực cư trú. Điều này có thể trở thành bất lợi nếu năng lực của học sinh không tương ứng với mức điểm chuẩn của các trường trong khu vực đó.
Khi bỏ phân tuyến, học sinh có quyền lựa chọn những trường phù hợp với khả năng thực tế của mình trên toàn thành phố, từ đó tăng khả năng trúng tuyển vào trường công lập.
Đồng quan điểm, thầy Nguyễn Khắc Lý - Phó hiệu trưởng trường THPT Phùng Khắc Khoan (Thạch Thất, Hà Nội), cho rằng việc bỏ phân tuyến tạo sự công bằng, nhất là những học sinh giỏi ở ngoại thành có cơ hội vào các trường công lập tốp đầu ở nội thành mà không nhất thiết phải thi trường chuyên.
Bên cạnh đó, học sinh có cơ hội học tại nơi sinh sống thực tế, thay vì phải quay về nơi có hộ khẩu.
Ngoài ra, theo thầy Lý, thay đổi này thúc đẩy động lực học tập của học sinh. Trước đây, nhiều em dựa vào tỷ lệ chọi trong khu vực để ước lượng mức điểm “an toàn”. Khi bỏ phân tuyến, phạm vi cạnh tranh mở rộng toàn thành phố, buộc học sinh phải nỗ lực để đạt kết quả cao nhất thay vì chỉ nhắm đến một mức điểm chuẩn dự đoán.
 |
| Bỏ phân tuyến tuyển sinh lớp 10 công lập được kỳ vọng tạo nhiều tác động tích cực. Ảnh: Đinh Hà. |
Vẫn còn băn khoăn
Việc bỏ phân tuyến có nhiều tác động tích cực, song, một số phụ huynh lo ngại cuộc đua vào lớp 10 có thể căng thẳng hơn. Chị Nguyễn Hương (phường Yên Hòa) dự định đăng ký cho con vào trường THPT Yên Hòa, có chất lượng thuộc tốp đầu của Hà Nội.
Theo chị, trước đây, con chỉ cần cạnh tranh với các bạn trong khu vực, cơ hội khá rõ ràng. Nếu bỏ phân tuyến, con sẽ phải cạnh tranh với học sinh trên toàn thành phố, tỷ lệ chọi cao lên. Điểm chuẩn vào trường vì thế mà khó xác định hơn, dễ tăng vọt so với các năm trước.
"Gia đình đang phải cân nhắc lại mục tiêu, có thể phải chọn trường an toàn hơn nhưng sẽ xa nhà, bất tiện hơn", chị Hương nói.
Thầy Nguyễn Khắc Lý nhìn nhận băn khoăn của phụ huynh là có cơ sở. Việc bỏ khu chia khu vực có thể dẫn đến tình trạng số lượng đăng ký vào các trường tốt ở nội thành tăng đột biến.
Tuy nhiên, các nhà giáo dục cho rằng lợi ích tổng thể của chính sách nhiều hơn những bất cập có thể phát sinh. Thầy Nguyễn Cao Cường cho rằng "bản đồ" giáo dục luôn có sự điều tiết giữa các trường ở khu vực lân cận
Thầy hiệu trưởng khuyên phụ huynh cần nhìn nhận thực tế năng lực của trẻ, kết hợp tham khảo ý kiến giáo viên để đưa ra nguyện vọng phù hợp, tránh việc kỳ vọng quá cao dẫn đến đăng ký những trường vượt quá khả năng.
"Từ nay đến kỳ thi vào lớp 10 còn khoảng 12 tuần, các em cần tập trung cao độ để khẳng định năng lực bản thân
Bổ sung thêm, thầy Lý khuyến nghị phụ huynh có thể tham khảo thêm các trường ngoài công lập làm phương án dự phòng, hoặc định hướng học nghề nếu năng lực học tập của học sinh không đáp ứng được yêu cầu của các trường THPT.
Về lâu dài, thầy đề xuất thành phố cần đầu tư đồng bộ về cơ sở vật chất và đội ngũ giáo viên cho các trường ở ngoại thành để tạo sự công bằng thực sự, giúp học sinh dù học ở đâu cũng được tiếp cận môi trường tốt.
Thị trường lao động thay đổi chóng mặt, để tồn tại, con người cần học tập suốt đời. Trong bối cảnh đó, tạp chí Tri Thức - Znews giới thiệu tới độc giả cuốn Học tập suốt đời của tác giả Michelle R.Weise.
Tác phẩm cung cấp cho độc giả những đánh giá về thị trường lao động tương lai, những giải pháp cho nhu cầu vừa học vừa làm đang ngày một tăng, cùng với đó là đưa ra những cách kết nối để quá trình chuyển đổi “học-làm” diễn ra thuận lợi hơn. Từ đó, tác giả nêu lên vai trò của việc học tập suốt đời.
