Hai cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (ATTP) bị đánh giá là chủ mưu cầm đầu, chỉ đạo cấp dưới "ép" doanh nghiệp đưa hối lộ 107 tỷ đồng, nên phải chịu trách nhiệm cao nhất.
Nữ cựu Cục trưởng khai báo quanh co
Chiều 14/1, TAND TP Hà Nội sẽ tuyên án 55 bị cáo phạm tội đưa, nhận hối lộ xảy ra tại Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế.
Phần xét hỏi và luận tội trước đó cho thấy, các bị cáo đều thành khẩn, thể hiện thái độ ăn năn, hối lỗi.
Duy nhất bị cáo Trần Việt Nga (cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm) khai báo quanh co, khẳng định mình không ép buộc doanh nghiệp phải chi tiền cho mỗi hồ sơ.
 |
| Cựu Cục trưởng Trần Việt Nga. |
Bà Nga cho rằng, do tò mò nên hỏi cấp dưới "mỗi hồ sơ được bao nhiêu tiền", sau đó nhân viên đưa bao nhiêu thì nhận bấy nhiêu.
Trái với lời khai của bà Nga, bị cáo Trần Thị Thu Liễu (cấp dưới) khai hồ sơ quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe được tiếp nhận và giải quyết cho doanh nghiệp hoàn toàn trên môi trường điện tử. Mọi thao tác xử lý, trả hồ sơ đều được hệ thống ghi nhận, doanh nghiệp có thể theo dõi rõ ai là người xử lý, hồ sơ bị trả vì lý do gì.
Theo bị cáo Liễu, Phòng Giám sát ngộ độc thực phẩm và Thông tin Truyền thông của Cục có chức năng tham mưu về công tác truyền thông, quảng cáo. Từ tháng 7/2018, Cục trưởng giao Phó Cục trưởng Trần Việt Nga phụ trách và ký giấy xác nhận nội dung quảng cáo.
Bị cáo Liễu khai sau khi có quyết định phân công trên, một buổi sáng, bà Trần Việt Nga gọi Liễu lên phòng làm việc và nói nhỏ: mỗi hồ sơ quảng cáo khi ký phải có 2 triệu đồng cho lãnh đạo Cục, các phòng, trung tâm đều có "cơ chế". Nghe nội dung này, bị cáo Liễu cho biết "rất lo sợ".
Trong khi đó, nhóm bị cáo đại diện doanh nghiệp khai nộp hồ sơ bị trả lại bổ sung nhiều lần không được, cầm 4 triệu đồng vào phòng làm việc đặt lên bàn nữ Cục trưởng Trần Việt Nga, hồ sơ được ký ngay.
 |
| Các bị cáo tại tòa. |
Hành vi của nhóm bị cáo tiềm ẩn nguy cơ sức khỏe cộng đồng
Khi luận tội, 2 cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm Nguyễn Thanh Phong và Trần Việt Nga bị Viện Kiểm sát đánh giá là chủ mưu cầm đầu chỉ đạo cấp dưới "ép" doanh nghiệp phải đưa tiền "cơ chế" cho mỗi hồ sơ giấy xác nhận nội dung quảng cáo; thẩm định, hậu kiểm; cấp Giấy chứng nhận GMP… Trường hợp hồ sơ không có tiền sẽ bị trả đi trả lại, yêu cầu bổ sung nhiều lần mà không rõ lý do.
Việc này diễn ra liên tục trong 7 năm khiến nhiều doanh nghiệp hối lộ số tiền 107 tỷ đồng, cá nhân ông Phong nhận hơn 43 tỷ đồng, bà Nga nhận hơn 8 tỷ đồng. Hai cựu Cục phó Nguyễn Hùng Long và Đỗ Hữu Tuấn nhận mỗi người gần 10 tỷ đồng.
Đại diện Viện Kiểm sát đã đề nghị tòa tuyên phạt ông Phong 20 năm tù; bà Nga 12-13 năm tù tội "Nhận hối lộ". Cùng tội, 2 cựu Cục phó Cục An toàn thực phẩm Nguyễn Hùng Long bị đề nghị 11-12 năm tù và Đỗ Hữu Tuấn bị đề nghị 5-6 năm tù.
Vụ án có 21 bị cáo phạm tội "Đưa hối lộ", người bị đề nghị thấp nhất 15 tháng tù cho hưởng án treo đến cao nhất 6 năm tù.
 |
| Cựu Cục trưởng Nguyễn Thanh Phong. |
Theo đánh giá của Viện Kiểm sát, hành vi của nhóm bị cáo làm méo mó công tác quản lý Nhà nước, tiềm ẩn nguy hại cho sức khỏe cộng đồng, nên cần áp dụng hình phạt nghiêm khắc.
Tuy nhiên, khi đề nghị án, Viện Kiểm sát cũng ghi nhận các tình tiết giảm nhẹ với các bị cáo thành khẩn khai báo, khắc phục một phần hoặc toàn bộ hậu quả, gia đình có công cách mạng, từng tham gia đóng góp công tác xã hội. Trong đó, các bị cáo là Cục trưởng, Cục phó từng có nhiều giấy khen, bằng khen, thành tích trong công tác.
Theo Viện Kiểm sát, mức đề nghị có sự phân hóa khi cần xử lý nghiêm khắc với bị cáo chủ mưu, cầm đầu, hưởng lợi số tiền lớn, đồng thời với các bị cáo phạm tội với vai trò thứ yếu, hưởng lợi ít. Do đó, các bị cáo là cấp dưới đều có mức án thấp hơn. Một số bị cáo được đề nghị cho hưởng án treo.
"Khi xem cáo trạng của Viện Kiểm sát, bị cáo thấy có nhiều cán bộ của Cục đang rất trẻ, gia đình khó khăn, bị cáo thương và không biết làm thế nào vì những sai phạm trong quá khứ giờ thực sự quá hối hận… ", cựu Cục trưởng Nguyễn Thanh Phong run, bật khóc nói lời sau cùng và gửi lời xin lỗi tất cả cấp dưới.
"Bị cáo có những đêm dài không ngủ tại trại tạm giam, có đôi lúc tự hỏi mình tại sao mỗi bước ngoặt của đời người bị cáo lại đánh mất ý chí như vậy… Bị cáo cũng luôn dằn vặt khi nghĩ đến số phận của đồng nghiệp đang cùng bị cáo đứng ở đây, họ vốn là cán bộ có năng lực, tâm huyết, nhưng chỉ đạo của bị cáo đã khiến họ vướng lao lý. Mong Hội đồng xét xử giảm nhẹ hình phạt cho họ", lời sau cùng của cựu Cục trưởng Trần Việt Nga.
Sách về Pháp luật
Cuốn sách "Bảo đảm quyền bào chữa của bị cáo trong xét xử sơ thẩm các vụ án hình sự ở Việt Nam" sẽ góp phần làm sáng tỏ những vấn đề lý luận, thực tiễn bảo đảm quyền bào chữa của bị cáo trong hoạt động xét xử sơ thẩm các vụ án hình sự của TAND hiện nay.
