|
|
Ngủ bù vào kỳ nghỉ lễ dài là thói quen của nhiều người vì cho rằng đây là khoảng thời gian nghỉ ngơi, thư giãn sau những ngày làm việc căng thẳng. Ảnh: Sharecare. |
Đối với đa số chúng ta, kỳ nghĩ lễ là thời gian để thả lỏng. Khi không phải đi làm hoặc đi học, không có lý do gì để không thức khuya đi chơi với bạn bè hay xem phim muộn. Và sau đó, bạn có thể cho phép mình ngủ nướng bao lâu tùy thích vào ngày hôm sau để cơ thể nghỉ ngơi, bù cho những ngày làm việc vất vả. Tuy nhiên, thói quen này lại có thể gây ra nhiều vấn đề về sức khỏe.
Lệch múi giờ do tác động xã hội (social jetlag)
Theo Tổ chức Giấc ngủ Mỹ, social jetlag là hiện tượng xuất hiện khi có sự chênh lệch giữa đồng hồ sinh học của cơ thể và nhịp điệu sinh học hàng ngày do bất thường xuất hiện trong cuộc sống sinh hoạt. Điều đó có nghĩa là hiện tượng này sẽ xuất hiện khi bạn thức dậy muộn hơn vào cuối tuần hoặc kỳ nghỉ lễ so với các ngày trong tuần, khi phải đi làm hay đi học.
Tình trạng này khiến cơ thể làm việc ngược với đồng hồ sinh học và bỏ lỡ giấc ngủ chất lượng. Điều này có thể dẫn đến nhiều hậu quả sức khỏe bao gồm hệ thống miễn dịch thấp hơn, huyết áp cao và nguy cơ mắc bệnh tim.
Rối loạn trao đổi chất và tăng cân
Khi lịch ngủ đột ngột thay đổi, nó sẽ làm gián đoạn nhịp sinh học. Nhịp sinh học giúp quản lý chu kỳ ngủ - thức, nhưng nó cũng điều chỉnh hàng loạt chức năng sinh học khác như năng lượng, nhiệt độ cơ thể, sự thèm ăn, khả năng trao đổi chất. Do đó, những người thiếu ngủ thường xuyên dễ tăng cân, rối loạn chức năng trao đổi chất và mắc các bệnh liên quan béo phì như tiểu đường và viêm nhiễm.
Đau đầu
Đây là tình trạng rất nhiều người gặp phải. Điều này là do ngủ nướng làm thay đổi nhịp sinh học, tác động lên dây truyền thần kinh trong não bộ, gồm serotonin (hợp chất có khả năng giữ cho đầu óc cân bằng và thư giãn). Chứng đau nửa đầu hoặc đau đầu có thể xảy ra khi nồng độ serotonin mất cân bằng. Người ngủ quá nhiều vào ban ngày sẽ bị phá vỡ nhịp sinh học, gây rối loạn giấc ngủ ban đêm. Điều này cũng dẫn đến đau đầu vào buổi sáng.
|
| Ngủ nướng làm thay đổi nhịp sinh học, tăng nguy cơ đau đầu, mệt mỏi sau khi thức dậy. Ảnh: Freepik. |
Giảm trí nhớ
Ngủ dậy muộn làm ảnh hưởng đầu óc, tinh thần, khiến bạn cảm thấy nặng đầu, khó tập trung. Nguyên nhân là giấc ngủ quá dài khiến bạn tiêu hao nhiều oxy, khiến não bị thiếu dinh dưỡng tạm thời. Tình trạng này kéo dài sẽ làm suy giảm trí nhớ và thính lực.
Mệt mỏi, khó bắt kịp khi trở lại làm việc
Theo Webmd, ngủ nướng khiến các cơ bắp không được thư giãn, lưu thông máu nên đôi khi, bạn có thể bị tê mỏi chân tay, cơ thể mệt mỏi, khó chịu. Điều này khiến bạn càng uể oải, lười vận động hơn. Nếu không vận động, xương sẽ bị yếu hoặc mất dần đi, về lâu dài có thể ảnh hưởng lớn đến sức khỏe. Đặc biệt, sau thời gian dài nghỉ lễ, cơ thể quen với việc ngủ nướng, đồng hồ sinh học sẽ bị phá vỡ, bạn sẽ khó thích nghi và cảm thấy mệt mỏi khi quay về với nhịp độ công việc hàng ngày.
Để tránh ngủ nướng, các chuyên gia khuyên bạn nên duy trì thói quen ngủ cả trong tuần với cuối tuần hoặc kỳ nghỉ với những quy tắc dưới đây:
- Tuân thủ lịch trình ngủ đều đặn, tránh thay đổi thời gian đi ngủ - thức dậy, giữ thói quen này cả những ngày trong tuần và cuối tuần.
- Duy trì thói quen tập thể dục đều đặn trong tuần. Tuy nhiên, bạn cần tránh tập sát giờ đi ngủ vì có thể gây mất ngủ, khó ngủ.
- Giữ phòng ngủ tối, yên tĩnh, thoáng mát, sử dụng rèm cản sáng và duy trì nhiệt độ khoảng 15,5-20 độ C.
- Hạn chế sử dụng các thiết bị điện tử như TV, điện thoại, trước khi ngủ, tắt tất cả thiết bị điện tử ít nhất một giờ trước khi ngủ (nếu có thể).
- Tránh ăn, uống đồ chứa caffeine cách giấc ngủ ít nhất 6 giờ, không nên ăn nhiều và uống rượu trước khi ngủ.
Làm thế nào để xua tan cơn giận dữ hay nỗi sợ hãi? Điều gì ảnh hưởng đến giấc ngủ hay nên đi ngủ vào thời gian nào? Nhằm nghiên cứu và đưa ra những chỉ dẫn cụ thể cho bạn đọc, Zing giới thiệu cuốn Yang sheng: Chữa lành cơ thể, làm đẹp tâm hồn của tác giả Katie Brindle.
Cuốn sách hướng dẫn bạn đọc những kỹ thuật để khai thác hiệu quả việc sử dụng hơi thở cũng như nụ cười, chiếc lược, lòng bàn chân… để thư giãn và tự chữa lành những tổn thương trong cơ thể về mặt thể chất lẫn tinh thần.