Giấc ngủ giúp cơ thể thải độc một cách tự nhiên. Ảnh minh họa: H.W.

Kinh tế phát triển nhanh chóng, guồng quay công việc và nhịp sống của con người thời hiện đại cũng ngày càng nhanh. Nhiều người giảm thời gian ngủ, làm thêm giờ ở văn phòng và thức đến 1-2h sáng; hoặc thức khuya để xem phim, lướt điện thoại, tiệc tùng vui chơi…

Giấc ngủ liên quan mật thiết tới sức khỏe của con người. Thiếu ngủ trong thời gian dài không chỉ khiến tinh thần mệt mỏi, mà còn giảm hiệu quả học tập và làm việc, ảnh hưởng tới khả năng phán đoán, tăng nguy cơ mắc bệnh đau nửa đầu, thậm chí có thể gây hại cho não bộ và trực tiếp dẫn đến tử vong.

Mặc dù thuốc và các sản phẩm hỗ trợ sức khỏe có tác dụng hỗ trợ thải độc, bảo vệ sức khỏe; cách tốt nhất để giữ cơ thể khỏe mạnh là xây dựng thói quen ăn uống lành mạnh và quan trọng nhất là ngủ đủ giấc, đúng giờ.

Y học cổ truyền cũng khuyên rằng "3 phần điều trị, 7 phần điều dưỡng", "điều trị nhờ thuốc không bằng điều trị nhờ thực phẩm, thực phẩm dưỡng sinh không bằng ngủ ngon giấc". Vậy rốt cuộc giấc ngủ có vai trò như thế nào đối với sức khỏe con người?

Dịch não tủy lưu thông qua các khe hở của động mạch, cung cấp dưỡng chất cần thiết cho não và loại bỏ chất thải của tế bào não. Bằng cách tiêm một lượng thuốc nhuộm huỳnh quang phân tử nhỏ vào não chuột bạch, các nhà khoa học phát hiện diện tích phân bố thuốc nhuộm huỳnh quang trong não chuột bạch khi chúng ngủ rộng hơn nhiều so với khi chúng thức, cũng có nghĩa là trong thời gian ngủ, dịch não tủy dễ lưu thông hơn.

Các nghiên cứu sâu hơn chỉ ra khoảng cách giữa các tế bào trong não khi ngủ rộng hơn khi thức, tức là lúc này dịch não tủy sẽ dễ dàng đi vào não nhiều hơn để trao đổi chất với dịch ngoại bào. Do đó, ngủ giống như một lần não được tắm với dịch não tủy, rửa sạch chất thải và độc tố tích tụ trong tế bào não.

Ngủ là thời gian cơ thể thải độc tích cực nhất. Đa số các chức năng trao đổi chất và giải độc của cơ thể được thực hiện khi ta ngủ sâu. Hơn nữa, ngủ sâu giúp cải thiện trí nhớ, điều hòa quá trình trao đổi chất, loại bỏ tối đa độc tố trong não, tái tạo năng lượng cho cơ thể.

Đồng hồ sinh học của con người đóng vai trò chỉ đạo quá trình trao đổi chất của các cơ quan chính trong cơ thể. Mỗi cơ quan đều có thời gian thải độc riêng, nhưng hầu hết chúng đều thực hiện hoạt động này khi con người ngủ sâu.

Thời gian thải độc của hệ miễn dịch bạch huyết trong khoảng 21-23h. Khi hệ thống miễn dịch trong trạng thái khỏe mạnh, cơ thể con người có thể chống lại sự xâm nhập của virus và tránh những tổn thương từ môi trường bên ngoài.

Hoạt động của hệ thống miễn dịch chủ yếu dựa vào lưu thông máu và bạch huyết để loại bỏ các vi sinh vật xâm nhập từ bên ngoài, đồng thời giám sát và đào thải các tế bào có hại trong cơ thể, bao gồm các tế bào bị nhiễm virus, tế bào ung thư, tế bào bị lão hóa và tổn thương.

Khi ngủ, số lượng bạch huyết bào và đại thực bào trong cơ thể tăng lên rõ rệt, đồng thời sản sinh ra nhân tố hỗ trợ giấc ngủ có khả năng thúc đẩy sự sinh sản của các tế bào bạch cầu, loại bỏ vi khuẩn và virus xâm nhập cơ thể.

Khi đến thời gian thải độc của hệ thống miễn dịch bạch huyết, ta nên cố gắng ngồi yên, tĩnh tâm hoặc nghe âm nhạc thư giãn cơ thể. Điều này không chỉ hỗ trợ quá trình thải độc của hệ bạch huyết mà còn làm nền tảng giúp các cơ quan khác thải độc hiệu quả hơn.