Lý do TP.HCM yêu cầu các trường không tổ chức hội trại qua đêm

Học sinh trường THPT Nguyễn Thị Minh Khai trong lễ trưởng thành năm 2024. Ảnh: Thái An.

Kể từ học kỳ II năm học 2025-2026, Sở GD&ĐT TP.HCM yêu cầu các trường trung học và trường phổ thông nhiều cấp học không tổ chức hội trại qua đêm hoặc hội trại bên ngoài khuôn viên trường cho học sinh.

Thay vào đó, các trường được chỉ đạo chủ động tổ chức ít nhất một kỳ hội trại (trại Xuân, trại 26/3 hoặc trại hè) ngay tại khuôn viên trường với hình thức linh hoạt, đảm bảo đầy đủ các điều kiện an toàn.

Trong bối cảnh áp lực về trách nhiệm và an toàn học đường ngày càng lớn, chủ trương này nhận được sự đồng thuận từ nhiều nhà quản lý và chuyên gia giáo dục. Trong đó, yếu tố an toàn, sức khỏe và khả năng quản lý rủi ro có thể là những lý do cốt lõi khiến Sở GD&ĐT TP.HCM yêu cầu các trường không tổ chức hội trại qua đêm cho học sinh.

Giảm rủi ro cho học sinh

Chia sẻ với Tri Thức - Znews, ThS Lê Thị Hồng Anh, Phó Hiệu trưởng Trường THPT Võ Văn Kiệt (TP.HCM) cho rằng yếu tố an toàn là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến quyết định này.

“Không chỉ riêng ngành giáo dục TP.HCM, mà bất kỳ trường học nào khi tổ chức hoạt động cho học sinh đều phải đặt sự an toàn lên trên hết. Nếu vui chơi, rèn kỹ năng nhưng không đảm bảo an toàn, hệ quả có thể rất lớn”, bà Hồng Anh nói.

Theo bà, với những trường có quy mô lớn, có thể lên đến gần 2.000 học sinh, việc tổ chức ăn uống, nghỉ ngơi, ngủ qua đêm là một bài toán phức tạp. Nguy cơ ngộ độc thực phẩm, sự cố sức khỏe hay tai nạn ngoài ý muốn đều có thể xảy ra, đặc biệt trong điều kiện thời tiết thất thường và vấn đề an toàn thực phẩm đang đáng báo động.

Phó Hiệu trưởng Trường THPT Võ Văn Kiệt chia sẻ không chỉ nhà trường, nhiều phụ huynh cũng bày tỏ sự lo ngại khi con em tham gia hội trại qua đêm, đặc biệt với các hoạt động tổ chức ngoài khuôn viên trường, nơi việc kiểm soát và đảm bảo an toàn trở nên khó khăn hơn.

Hội trại qua đêm tồn tại nhiều rủi ro trong công tác quản lý an toàn, sức khỏe. Ảnh: THPT Gia Định TP.HCM.

Đồng quan điểm với Phó Hiệu trưởng Trường THPT Võ Văn Kiệt, ThS Võ Minh Thành, chuyên gia tâm lý, tư vấn giáo dục học đường, nhận định việc không tổ chức cắm trại qua đêm là quyết định mang tính ưu tiên an toàn rõ ràng.

“Khi hoạt động kéo dài qua đêm, rủi ro tăng lên theo cấp số. Tai nạn, ngộ độc, sự cố sức khỏe, cháy nổ, thậm chí là xâm hại hay học sinh tự ý rời khỏi khu vực… đều khó phát hiện và xử lý kịp thời hơn so với ban ngày”, ông Thành phân tích.

Theo vị chuyên gia, ban đêm không chỉ là “thêm thời gian”, mà bản chất là sự chuyển đổi từ quản lý giáo dục sang quản trị rủi ro. Trong khi đó, nguồn nhân lực của nhà trường không đủ để trực đêm theo chuẩn an toàn như mô hình nội trú chuyên nghiệp.

Ánh sáng hạn chế, sự mệt mỏi hoặc hưng phấn quá mức của học sinh, cùng với tâm lý tò mò, bốc đồng ở lứa tuổi vị thành niên khiến việc quản lý trở nên khó khăn hơn rất nhiều.

“Chỉ cần một sự cố nhỏ xảy ra, tâm lý hoảng loạn có thể lan nhanh trong tập thể, kéo theo áp lực pháp lý và truyền thông cho nhà trường”, ông Thành nói thêm.

Không qua đêm, trải nghiệm vẫn trọn vẹn

Một số ý kiến lo ngại việc dừng hội trại qua đêm có thể làm suy giảm vai trò giáo dục kỹ năng sống và tinh thần tập thể, những giá trị lâu nay gắn liền với mô hình hội trại học đường. Tuy nhiên, theo đại diện Trường THPT Võ Văn Kiệt, lo ngại này không thực sự có cơ sở.

Bà Hồng Anh cho rằng các mục tiêu giáo dục như rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm, tăng cường giao tiếp, phát huy năng khiếu hay xây dựng tinh thần đoàn kết vẫn có thể đạt được thông qua các hoạt động trải nghiệm tổ chức trong ngày.

Với thời lượng kéo dài từ sáng đến chiều tối, hội trại vẫn đảm bảo không gian để học sinh tham gia các trò chơi tập thể, hoạt động kỹ năng và giao lưu, trong khi hạn chế đáng kể những rủi ro về sức khỏe và an toàn.

Nhiều hoạt động từng được tổ chức vào ban đêm, như “trò chơi lớn”, hoàn toàn có thể điều chỉnh để diễn ra vào ban ngày nhằm đảm bảo sức khỏe và an toàn cho học sinh. Thực tế, Trường THPT Võ Văn Kiệt hiện chỉ tổ chức trại xuân trong ngày nhưng vẫn duy trì được không khí sôi nổi và mục tiêu giáo dục.

Tại Trường THPT Võ Văn Kiệt, hội trại được tổ chức trong ngày nhưng vẫn duy trì không khí sôi nổi và mục tiêu giáo dục. Ảnh: THPT Võ Văn Kiệt TP.HCM

Ở góc nhìn tâm lý, ThS Võ Minh Thành thừa nhận cắm trại qua đêm có thể tạo điều kiện cho học sinh gắn kết sâu hơn thông qua những buổi trò chuyện, chia sẻ. Tuy nhiên, lợi ích này chỉ phát huy khi đối tượng đủ trưởng thành và điều kiện tổ chức được kiểm soát chặt chẽ.

“Với học sinh phổ thông, rủi ro thường lớn hơn lợi ích nếu không có hệ thống an toàn đủ mạnh”, ông nhận định.

Theo ThS Võ Minh Thành, nỗi lo lớn nhất của phụ huynh khi cho con tham gia cắm trại qua đêm không nằm ở việc con đi chơi, mà ở khả năng xử lý sự cố nếu chuyện không mong muốn xảy ra. Tai nạn, ngộ độc, tổn thương tâm lý, bắt nạt hay kỷ luật lỏng lẻo vào ban đêm đều là những mối lo thường trực.

Vì vậy, chủ trương không tổ chức hội trại qua đêm được xem là cách để ngành giáo dục TP.HCM củng cố niềm tin của phụ huynh, đồng thời giảm áp lực cho giáo viên và nhà trường.

Ông Thành cho rằng các hoạt động trải nghiệm nên được thiết kế theo hướng phân tầng rủi ro, ưu tiên trong ngày, quy mô vừa phải, có mục tiêu giáo dục rõ ràng và phương án quản lý chặt chẽ.

“Mục tiêu cuối cùng vẫn là để học sinh được trải nghiệm và trưởng thành, nhưng phải trong một môi trường an toàn, được kiểm soát và tạo được sự yên tâm cho phụ huynh”, ThS Võ Minh Thành nhấn mạnh.

Trong bối cảnh trách nhiệm và kỳ vọng dành cho nhà trường ngày càng lớn, việc TP.HCM yêu cầu không tổ chức hội trại qua đêm cho học sinh được xem là bước đi thận trọng, ưu tiên tính an toàn, yếu tố nền tảng của mọi hoạt động giáo dục.