Thực tế cho thấy, dù Ngân hàng Nhà nước không áp trần lãi suất huy động đối với các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, song việc nhiều ngân hàng tăng mạnh lãi suất đã kéo mặt bằng lãi suất huy động lên mức cao hơn đáng kể so với biểu lãi suất niêm yết thông thường. Một số ngân hàng thậm chí triển khai các chương trình ưu đãi lãi suất quy mô lớn nhằm thu hút dòng tiền trong dân cư.
Lãi suất huy động tăng cao
Đáng chú ý, Ngân hàng số VikkiBank đã tung chương trình lãi suất lên tới 9%/năm cho kỳ hạn 6 tháng và 9,2%/năm cho kỳ hạn 12-13 tháng đối với khách hàng gửi tiền online từ 200 triệu đồng trở lên. Đây là mức lãi suất hiếm thấy trong thời gian gần đây, đặc biệt ở các kỳ hạn trung bình vốn trước đây thường chỉ quanh 6-7%/năm.
Tương tự, PVcomBank cũng chào lãi suất lên tới 9%/năm cho các kỳ hạn dài, đặc biệt là kỳ hạn 24 tháng. Nếu khách hàng tham gia các chương trình đi kèm như mua bảo hiểm hoặc chọn hình thức nhận lãi tích lũy, mức lãi suất có thể tăng lên 9,2-9,4%/năm. Tuy nhiên, ở các kỳ hạn ngắn hơn, mức lãi suất vẫn thấp hơn khá nhiều, dao động quanh 7,6-7,9%/năm, cho thấy các ngân hàng đang ưu tiên hút vốn dài hạn để giảm áp lực thanh khoản.
Không chỉ vậy, NCB còn đưa ra mức lãi suất 9%/năm cho kỳ hạn 6-11 tháng, nhưng chỉ áp dụng cho các khoản tiền gửi lớn từ 5 tỷ đồng trở lên. Với các khoản tiền gửi dài hơn từ 12-36 tháng, mức lãi suất được chào lên tới 9,1%/năm.
 |
| Lãi suất huy động tăng cao bởi nhu cầu tín dụng tăng mạnh thời gian dài. |
Ở phân khúc khách hàng cao cấp, SeABank tung ra các gói huy động riêng với mức lãi suất vượt 9%/năm. Chẳng hạn, một số chương trình dành cho khách hàng gửi từ vài trăm triệu đồng đến hàng tỷ đồng có mức lãi suất 8,6-8,9%/năm cho kỳ hạn 6 tháng và lên tới 9,05%/năm cho kỳ hạn 13 tháng. Các mức lãi suất này tăng dần theo số tiền gửi, càng gửi nhiều càng được hưởng lãi suất cao hơn.
Trong khi đó, VPBank mức lãi suất được chào cũng tăng theo số dư tiền gửi. Với khoản gửi từ vài trăm triệu đồng, lãi suất có thể lên gần 8%/năm; còn với số tiền từ vài tỷ đồng trở lên, mức lãi suất được chào lên tới 8,5-8,9%/năm.
Ngân hàng bơm thanh khoản
Trước diễn biến lãi suất huy động tăng mạnh, Ngân hàng Nhà nước đã lập tức tăng cường hỗ trợ thanh khoản cho hệ thống thông qua kênh thị trường mở (OMO). Cụ thể, cơ quan điều hành đã chào thầu tổng cộng 65.000 tỷ đồng với nhiều kỳ hạn khác nhau gồm 7 ngày, 14 ngày và 56 ngày, cùng mức lãi suất 4,5%/năm. Toàn bộ khối lượng chào thầu đều trúng thầu, cho thấy nhu cầu vốn ngắn hạn của các ngân hàng đang ở mức rất cao.
Sau khi trừ lượng vốn đáo hạn trong ngày, Ngân hàng Nhà nước đã bơm ròng hơn 14.000 tỷ đồng ra thị trường chỉ trong phiên 31/3, đưa tổng lượng tiền đang lưu hành trên kênh cầm cố giấy tờ có giá lên gần 290.000 tỷ đồng. Đây là mức hỗ trợ thanh khoản khá lớn trong thời gian ngắn, cho thấy cơ quan điều hành đang theo dõi sát diễn biến thị trường tiền tệ.
Ngày 30/3, lãi suất trên thị trường liên ngân hàng đã tăng mạnh ở hầu hết kỳ hạn, đặc biệt lãi suất qua đêm có thời điểm lên tới 12%/năm. Ngay lập tức, Ngân hàng Nhà nước đã tăng quy mô chào thầu OMO lên 90.000 tỷ đồng và toàn bộ số tiền này cũng được các ngân hàng hấp thụ hết. Sau khi cấn trừ lượng đáo hạn, cơ quan điều hành đã bơm ròng hơn 31.000 tỷ đồng ra thị trường trong ngày.
Không chỉ trong những ngày cuối tháng 3, ngay từ đầu tháng 2, Ngân hàng Nhà nước phải bơm mạnh thanh khoản khi lãi suất qua đêm trên thị trường liên ngân hàng có thời điểm tăng vọt lên 17%/năm. Ngoài ra, cơ quan điều hành còn thực hiện hoán đổi ngoại tệ kỳ hạn ngắn với các tổ chức tín dụng nhằm hỗ trợ nguồn vốn VNĐ cho hệ thống ngân hàng.
Trao đổi với PV Tiền Phong, TS Nguyễn Thị Nhàn - giảng viên Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội - cho rằng, việc lãi suất huy động tăng mạnh xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Thứ nhất là tín dụng tăng nhanh hơn huy động trong thời gian dài, khiến nhiều ngân hàng rơi vào trạng thái thiếu vốn tạm thời. Thứ hai là nhu cầu vốn cho nền kinh tế đang phục hồi mạnh, đặc biệt ở các lĩnh vực sản xuất và tiêu dùng. Thứ ba là sự cạnh tranh giữa các ngân hàng trong việc giữ chân người gửi tiền ngày càng gay gắt.
Việc Ngân hàng Nhà nước chủ động bơm thanh khoản được xem là biện pháp cần thiết nhằm ổn định thị trường tiền tệ, tránh nguy cơ lãi suất tăng quá nhanh gây tác động tiêu cực tới nền kinh tế. Tuy nhiên, nếu áp lực huy động vốn tiếp tục kéo dài, mặt bằng lãi suất huy động nhiều khả năng sẽ vẫn duy trì ở mức cao trong thời gian tới.
