|
|
Việc tự chủ nguồn cung giúp Apple tránh gặp biến động về giá nhập linh kiện. Ảnh: Bloomberg. |
Trong khi Xiaomi, OPPO, Vivo và Honor chuẩn bị tăng giá điện thoại với mức tăng lên tới hơn 200 USD, Apple lại vừa ra mắt iPhone 17e với mức giá giữ nguyên so với thế hệ trước. Tại Trung Quốc, Huawei cũng tuyên bố không tăng giá điện thoại trong năm nay. Sự tương phản này đang đặt câu hỏi lớn cho toàn ngành smartphone.
Nguyên nhân của làn sóng tăng giá nằm ở chip nhớ. Từ tháng 9/2025-2/2026, giá giao ngay chip nhớ tăng hơn 300%. Trong quý I/2026, giá hợp đồng DRAM tăng 90-95% so với tháng trước, còn NAND flash tăng 55-60%.
Một chiếc Android tầm trung giá 2.500 nhân dân tệ (363 USD) năm ngoái có chi phí chip nhớ khoảng 300 nhân dân tệ (43 USD), chiếm 12% giá thành. Năm nay con số này nhảy lên 500-600 nhân dân tệ (72-87 USD), chiếm hơn 20%.
Chiến lược rõ ràng
Nguyên nhân của việc tăng giá smartphone xuất phát từ AI. Một máy chủ AI hiệu năng cao cần lượng DRAM nhiều hơn 8-10 lần so với máy chủ thông thường. Samsung, SK Hynix và Micron đã chuyển hơn 80% năng lực sản xuất tiên tiến sang chip HBM dành cho máy chủ AI.
Do đó, chip nhớ đa năng cho smartphone trở nên khan hiếm và đắt đỏ. Giá đồng và nhôm cũng tăng cao, càng chồng thêm áp lực chi phí cho các nhà sản xuất.
Tại Trung Quốc, iPhone 17e phiên bản 256 GB năm nay có giá 4.499 nhân dân tệ (653 USD), giảm 1.000 nhân dân tệ (145 USD) so với iPhone 16e, trong khi cấu hình còn được nâng cấp với chip A19.
 |
| iPhone 17e có giá khởi điểm thấp hơn thế hệ tiền nhiệm. Ảnh: Bloomberg. |
Có 3 lý do chính lý giải cho hành động của Apple. Thứ nhất, nhà sản xuất iPhone thu mua chip nhớ với khối lượng khổng lồ, cho phép công ty đàm phán mức giá thấp nhất và khóa giá dài hạn. Thứ hai, chip modem C1X do Apple tự phát triển có chi phí thấp hơn đáng kể so với chip Qualcomm X70 mà các hãng Android đang sử dụng. Thứ ba, iPhone 17e tái sử dụng gần như toàn bộ thiết kế của iPhone 16e, giúp tiết kiệm hoàn toàn chi phí khuôn mẫu mới.
Mục tiêu chiến lược của Apple cũng rất rõ ràng. Mẫu iPhone 17e mà hãng ra mắt có mức giá nằm trong phân khúc chính của các mẫu Android cận cao cấp. Đúng lúc đối thủ tăng giá, Apple ra iPhone 17e để chiếm thị phần và kéo người dùng mới vào hệ sinh thái iOS.
Tận dụng thời điểm vàng
Trong khi đó, Huawei cũng thể hiện sự khéo léo của mình. Chip Kirin, modem mạng và chip xử lý hình ảnh đều do hãng tự phát triển nên không chịu biến động giá từ bên ngoài. Năng lực sản xuất chip Kirin tăng 60% trong năm nay, giúp chi phí giảm sau khi sản xuất hàng loạt.
Huawei đã hợp tác với Yangtze Memory Technologies (YMTC) từ dòng Mate 40, biến đây thành mẫu cao cấp đầu tiên dùng chip NAND nội địa. Ngoài ra, 2 bên ký thỏa thuận cung ứng dài hạn, giúp Huawei giữ nguồn chip nhớ ổn định dù giá toàn cầu tăng vọt. Chip nhớ nội địa hiện rẻ hơn chip nhập khẩu 15-20%. Hiện tỷ lệ nội địa hóa linh kiện cốt lõi của Huawei đã vượt 90%.
 |
| Huawei sử dụng linh kiện có tỉ lệ nội địa hoá cao. Ảnh: SCMP. |
Về chiến lược, Huawei đang ưu tiên mở rộng hệ sinh thái HarmonyOS thay vì tối ưu lợi nhuận phần cứng. Mục tiêu 100 triệu thiết bị cài HarmonyOS trong năm nay hoàn toàn khả thi khi doanh số điện thoại mục tiêu đã ở mức 70 triệu chiếc. Chiến lược "nhiều tính năng hơn, giá thấp hơn" là cách nhanh nhất để mở rộng tệp người dùng.
Hiện tại, các hãng smartphone buộc phải tăng giá do phụ thuộc chip bên thứ ba và thiếu sức mạnh chuỗi cung ứng. Apple và Huawei giữ hoặc giảm giá được nhờ tự chủ công nghệ cốt lõi, chuỗi cung ứng kiểm soát được và chiến lược dài hạn rõ ràng.
Đợt tăng giá chip nhớ lần này được dự đoán kéo dài đến ít nhất năm 2027. Với người tiêu dùng, đây là thời điểm nên cân nhắc kỹ trước khi nâng cấp, ưu tiên các sản phẩm như iPhone 17e hay Huawei Mate 80 để giữ tính cạnh tranh về giá.
Những câu chuyện bên trong Apple
Văn hóa bí mật luôn là một điểm đặc biệt của Apple. Cuộc đời Steve Jobs, Tim Cook và quá trình sáng tạo những sản phẩm quan trọng như iPhone thường chỉ được tiết lộ qua những trang sách, nơi các tác giả dành nhiều năm để mang tới những câu chuyện hấp dẫn
