Theo Y học cổ truyền Trung Quốc, đậu đen có vị ngọt, tính trung hòa và không độc. Chúng có thể được sử dụng làm thuốc, được cho là có tác dụng như thúc đẩy tuần hoàn máu, bổ âm thận, trừ thấp, lợi tiểu và giải độc. Giàu protein và ít calo, đậu đen được coi là vua của các loại đậu, có giá trị dinh dưỡng cao hơn đậu nành.
Vì sao đậu đen được xem là tốt cho thận?
Theo Sohu, thận là cơ quan quan trọng giúp lọc máu, đào thải chất cặn bã và điều hòa cân bằng nước - điện giải. Khi chức năng suy giảm, cơ thể dễ xuất hiện tiểu đêm, phù nề, mệt mỏi. Theo Y học cổ truyền Trung Quốc, đậu đen được xem là "thần dược bổ thận hàng đầu". Dinh dưỡng học hiện đại cũng chứng minh lợi ích của đậu đen với sức khỏe thận.
 |
| Đậu đen được xem là "thần dược bổ thận hàng đầu" trong Y học cổ truyền Trung Quốc. Ảnh: VCG. |
Giàu protein và isoflavone
Đậu đen chứa hàm lượng protein thực vật dễ hấp thu, giúp cung cấp dinh dưỡng mà không gây áp lực lớn lên thận. Bên cạnh đó, các hợp chất isoflavone trong đậu đen có khả năng hỗ trợ chức năng mạch máu, góp phần cải thiện tuần hoàn vi mô tại thận. Một nghiên cứu dinh dưỡng của Đại học Harvard cho thấy tiêu thụ 30 gram đậu đen mỗi ngày có thể cải thiện chức năng mạch máu lên đến 15%.
Ổn định đường huyết và mỡ máu
Tiểu đường và mỡ máu cao là yếu tố nguy cơ lớn gây tổn thương thận. Chất xơ trong đậu đen giúp làm chậm tăng đường huyết, đồng thời giảm cholesterol xấu LDL tích tụ trong máu. Điều này làm giảm nguy cơ mắc bệnh thận do tiểu đường và bệnh thận mạn tính.
Một nghiên cứu về quản lý đường huyết cho thấy việc tiêu thụ đậu đen trong 30 ngày liên tiếp có thể làm giảm lượng đường trong máu lúc đói 5-12% và huyết áp giảm 3-6 mmHg.
Lợi tiểu, giảm phù, hạn chế tiểu đêm
Đậu đen giàu kali tự nhiên, giúp cân bằng dịch trong cơ thể và giảm áp lực cho thận. Đây cũng là lý do người ăn đậu đen thường xuyên có thể giảm số lần tiểu đêm.
Giàu năng lượng, tỉnh táo hơn vào ban ngày
Khi thận hoạt động tốt, bớt gánh nặng, quá trình trao đổi chất hiệu quả hơn và tuần hoàn máu cải thiện. Điều này giúp cơ thể sẽ ít mệt mỏi, đầu óc minh mẫn hơn.
Những ai không nên ăn hoặc cần hạn chế đậu đen?
Theo Baidu Health, dù đậu đen được đánh giá là thực phẩm tốt cho sức khỏe, đặc biệt là hỗ trợ chức năng thận, không phải ai cũng phù hợp để sử dụng thường xuyên. Một số nhóm người dưới đây nên cân nhắc hoặc hạn chế:
Người có chức năng thận suy giảm nặng
Với người có sức khỏe bình thường, các dưỡng chất trong đậu đen hỗ trợ rất tốt cho thận. Tuy nhiên, với người mắc bệnh thận, khả năng đào thải kali kém có thể dẫn đến tăng kali máu. Protein trong đậu đen nếu tiêu hóa quá nhiều cũng tăng gánh nặng chuyển hóa cho thận vốn đã bị tổn thương. Vì vậy, người có bệnh lý về thận muốn ăn đậu đen cần tham khảo ý kiến bác sĩ để kiểm soát lượng kali nạp vào cơ thể.
Người bị rối loạn tiêu hóa, đầy bụng
Đậu đen giàu chất xơ và oligosaccharide - những chất dễ gây lên men trong ruột và khó tiêu hóa. Người có hệ tiêu hóa yếu, hay đầy hơi, khó tiêu nếu ăn nhiều có thể bị chướng bụng, khó chịu.
 |
| Cháo đậu đen là gợi ý vừa ngon miệng vừa tốt cho thận. Ảnh: Shutterstock. |
Bệnh nhân gout
Đậu đen chứa lượng lớn purin, và việc tiêu thụ quá nhiều có thể làm tăng nồng độ axit uric, làm trầm trọng thêm các triệu chứng gout và cản trở việc điều trị gout.
Người đang dùng thuốc đặc trị
Đậu đen có thể ảnh hưởng đến khả năng hấp thu một số loại thuốc (như thuốc bổ sung khoáng chất, sắt...). Vì vậy, không nên ăn đậu đen cùng lúc với thuốc, tốt nhất nên cách nhau vài giờ.
Để tối đa hóa lợi ích của đậu đen, bạn nên ăn khoảng 25-35 g/ngày. Trước khi chế biến, nên ngâm đậu trong nước 6-8 tiếng để loại bỏ một phần axit oxalic, giảm nguy cơ sỏi thận và cải thiện khả năng hấp thụ protein.
Món ăn với đậu đen phổ biến nhất là cháo đậu đen, kết hợp thêm rau như rau bina, cà rốt để tăng chất chống oxy hóa. Ngoài ra, mọi người có thể uống nước đậu đen rang, chè đậu đen hoặc làm sữa đậu đen.
Khoảng trống y khoa về một hội chứng quen thuộc
Căng thẳng độc hại là một hội chứng nhiều người gặp phải. Có điều, các nghiên cứu y khoa về vấn đề này chưa toàn diện. Đây là khoảng trống gây khó khăn cho việc điều trị. Mục Sức khỏe giới thiệu cuốn sách Tầng giếng sâu – cuốn sách mang tới cho người đọc một cái nhìn đầy đủ và sâu sắc hơn về những ảnh hưởng của "nghịch cảnh thời thơ ấu" (ACE) với sức khỏe tinh thần của con người.
