Loa NS 10M - câu chuyện tưởng như đã biết

Lời tựa: Dòng loa NS của Yamaha, có lẽ được rất nhiều audio fan của Việt Nam biết đến. Trên các diễn đàn về audio, và đặc biệt là vnav.net đã có nhiều, nhiều ý kiến về dòng loa này.

Nói đến dòng loa NS, ưu tú nhất có lẽ là NSX 10000M, cặp loa này đã được hãng sản xuất nhân dịp kỷ niệm 100 năm thành lập. Đây là cặp loa rất khó gặp vì số lượng làm ra ít và những người đã dùng nó, hầu hết không có ý định sa thải. Những review về loa này, cũng vì thế mà ít thấy nhắc đến.

Một cặp loa rất thành công của hãng Yamaha nữa trong dòng NS, đó là NS 1000M, đây là cặp loa được tạp chí Stereophile xếp hạng là 1 trong 100 sản phẩm audio hay nhất thế kỷ 20.

Phổ thông hơn cả, thành công hơn, và đặc biệt thành công cho các phòng thu âm. Đó là dòng loa NS 10M, với đỉnh cao là loa NS 10M Studio. Đây là loa kiểm tra trường âm thanh gần mang đến cho người sử dụng một thứ âm thanh chính xác đến kinh ngạc, với giọng mid đặc biệt hay. Và thực tế là rất nhiều audio fan trên thế giới cũng như ở Việt Nam đã cho rằng, giọng trung âm do NS-10M phát ra là thứ âm thanh vô địch tuyệt đối.

Tuy nhiên, do NS 10M phản ánh âm thanh (nguồn âm, amply) một cách cực kỳ chính xác nên người nghe cảm thấy thứ nhạc do nó phát ra không tình cảm, không mềm mại. Đấy có thể là do "Gu cảm nhận âm thanh": mỗi người mỗi khác. Với ý kiến cá nhân, tôi cho rằng loa NS 10M xứng đáng được các audio fan sở hữu.

NS 10M sẽ có tác dụng hữu hiệu đối với những người bắt đầu bước chân vào audio vì qua nó, người chơi sẽ được bắt đầu với thứ âm thanh chuẩn xác nhất. Nó có tác dụng tốt với những người thích thay đổi thiết bị audio. Vì qua nó, người nghe sẽ kiểm tra được thiết bị âm thanh, xác định được thiết bị âm thanh hợp với gu nghe của mình. Hợp với thiết bị mà mình đang sở hữu. Nó cũng xác lập một tiêu chuẩn đối với những người thích DIY, những người sẽ kiểm tra sản phẩm của mình sau khi hoàn thiện.

Và, với những người đã đam mê audio lâu năm, khi yêu cầu cảm nhận âm thanh thay đổi, nên cân nhắc đến NS 10M. Nghe NS 10M một thời gian, cảm nhận âm thanh của người audio lâu năm sẽ tìm lại được trạng thái cân bằng trước khi bắt đầu trượt vào trạng thái cảm nhận âm thanh khác. Quan trọng hơn, với giá vừa phải (loanh quanh, trên dưới 2 triệu ở thị trường VN) thì NS 10M rất hợp với túi tiền audio fan - những "người cùng khổ".

Để có thêm những thông tin quanh dòng loa NS10M này, tôi có lược dịch một bài phỏng vấn với người thiết kế loa này trên site của hãng. Mời các bạn cùng thưởng thức.

MSP10 - Cuộc trò chuyện với Người thiết kế.

Nhằm mục đích hiểu nhiều thêm về MSP10 STUDIO và quá trình sản xuất nó, chúng tôi đã có cuộc phỏng vấn trực tiếp với ông Akira Nakamura - trưởng nhóm thiết kế MSP10 STUDIO. Ông Nakamura cũng là người sáng tạo ra sản phẩm huyền thoại NS10M và NS10M STUDIO. Dưới đây là nội dung cuộc trò chuyện:

Phóng viên: Xin ông cho biết dự án đầu tiên của ông ở YAMAHA là gì?

Nakamura: Dự án đầu tiên của tôi vẫn là về loa, nhưng đó là ở thời kỳ tôi làm việc ở xưởng sản xuất nhạc cụ của Yamaha - xưởng sản xuất đàn organ. Chúng tôi đã không hài lòng với âm thanh của những loa do các hãng sản xuất khác, do đó chúng tôi đã quyết định phát triển sản xuất loa của hãng Yamaha.

PV: Oh, sản xuất loa nghe nhạc đã không phải là việc ông làm khi bắt đầu làm việc ở Yamaha?

Nakamura: Không phải ngay từ đầu. Tôi bắt đầu làm việc cho Yamaha vào khoảng năm 1965, công việc sản xuất loa cho các loại nhạc cụ. Tuy nhiên, thực sự phát triển loa nghe nhạc thì phải mãi đến năm 1970 chúng tôi mới bắt đầu.

PV: Loa nghe nhạc nào ông đã làm trước khi cho ra đời NS10M?

Nakamura: Trong tất cả, và có lẽ là nổi tiếng nhất là loa NS-1000M. Chúng tôi đã phát hành nó vào khoảng năm 1974. Loa NS-1000M đã trở thành một trong những loa nghe nhạc được bán trong thời gian dài nhất. Nếu tôi nhớ không nhầm thì loa NS-10M phát hành vào khoảng vài năm sau đó, khoảng năm 1978.

PV: Có phải là loa NS-10M đã nhanh chóng gặt hái thành công?

Nakamura: Với thị trường nghe nhạc gia đình thì đúng như thế. Nhưng mãi vài năm sau, nó mới được các phòng thu chấp nhận để kiểm tra chất lượng thu tiếng của trường âm thanh gần. Sở dĩ như thế là vì ngay từ ban đầu, NS-10M được sản xuất cho thị trường nghe nhạc gia đình, nó được bán thông qua các đại lý của thị trường nghe nhạc gia đình. Nhưng, một khi nó đã được chấp nhận của các phòng thu âm, chúng tôi đã quyết định mở rộng mạng lưới bán lẻ NS10M kể cả cho thị trường nhạc chuyên nghiệp.

PV: Tại sao NS10M đã trở thành tiêu chuẩn, thước đo của các nhà sản xuất âm nhạc?

Nakamura: Vào thời điểm đó, hầu hết các phòng thu âm đều sử dụng một loa hình khối cho việc kiểm tra chất lượng thu tiếng về trường âm thanh gần.

Nhưng các nhà sản xuất lúc đó vẫn đang tìm một loại loa kiểm tra âm thanh sao cho có kích thước nhỏ nhưng lại có công suất lớn và trường âm thanh rộng. NS10M là sự đáp ứng lý tưởng đó. NS10M có trung âm rõ ràng nên đáp ứng được yêu cầu của các nhà sản xuất về nhạc rock và nhạc pop, do đó nó đã trở thành công cụ chủ yếu nhất của các nhà sản xuất âm thanh trong việc thu và trộn âm. Đúng hơn là, nó là thiết bị đơn giản và hiệu quả trong việc thẩm định kết quả thu âm.

Và thật là dễ hiểu khi không lâu sau đó, bạn sẽ nhìn thấy một vài đôi NS10M trên bàn trộn của các phòng thu âm lớn. NS10M đã được các nhà sản xuất coi là lợi ích của mình vì họ thân thiện với âm thanh của NS10M và được coi như là tiêu chuẩn kiểm tra âm thanh của mọi phòng thu ở khắp mọi nơi trên thế giới.

PV: oh, như vậy là khi bắt đầu, hãng Yamaha đã không tính toán là sản xuất loa NS10M cho các phòng thu âm?

Nakamura: Không hẳn là như thế. Chúng tôi thực sự là vui mừng tạo ra sản phẩm đạt được sự trung thực cao của âm thanh, tự nhiên nhất của việc tái tạo tại âm thanh.

Khi NS10M cất tiếng hát, một thứ âm thanh trung thực, chuẩn xác - cái mà các nhà sản xuất chuyên nghiệp luôn muốn kiếm tìm đã cất lên.

PV: Màng trắng loa bass của NS10M là một dấu hiệu đặc biệt, vậy câu chuyện đằng sau dấu hiệu đặc biệt này là gì?

Nakamura: Quá trình sản xuất NS10M, mặc dù chúng tôi đã thử rất nhiều loại bột giấy, và giấy khác nhau,nhưng đã không thành công. Tìm kiếm sự tinh khiết của âm thanh, với hầu hết các loại giấy sạch mà chúng tôi đã tìm được, cuối cùng chúng tôi đã sử dụng một loại bột giấy đặc biệt tinh khiết - loại bột giấy đã được sử dụng làm nguyên liệu cho việc sản xuất ra giấy rửa ảnh.

Đó chính là câu trả lời của chúng tôi.

PV: Loa NS- 10M STUDIO được giới thiệu năm 1987. Câu chuyện của việc phát minh ra loa này là gì?

Nakamura: Thêm vào với sự thích thú về cách đặt loa NS-10M nằm ngang, còn một giải pháp nữa là "giải pháp giấy lụa mỏng". Đó là thời kỳ mà trên các tạp chí âm nhạc chuyên nghiệp, đầy rẫy những bài viết cho các kỹ sư âm nhạc về việc: đặt một lớp giấy lụa mỏng trước mặt loa trép sẽ nâng cao sự cân bằng toàn dải âm thanh cho NS10M, đáp ứng được yêu cầu của các kỹ sư thu âm. Vấn đề này, thậm chí đã gây ra nhiều cuộc tranh cãi về việc đặt bao nhiêu lớp giấy lụa mỏng, khoảng cách đặt lớp giấy trước mặt loa trép của NS10M để cho được thứ âm thanh cân bằng nhất.

Sau đó, chúng tôi đã cùng với những người ủng hộ việc đặt giấy lụa mỏng trước mặt loa trép NS10M bắt đầu các cuộc kiểm tra toàn diện. Và đúng là với việc đặt giấy lụa mỏng trước mặc loa trép NS10M, sự cân bằng toàn diện âm thanh đã được cải thiện, nhưng (như bạn đã biết) sự rõ nét và chi tiết của một số dải tần số cao đã biến mất.

Và, chúng tôi đã tìm ra cách giải quyết sự cân bằng toàn dải mà không làm mất đi chi tiết, đó là lý do ra đời của loa NS10M STUDIO.

PV: Sau khi đã bán hơn 200.000 cặp, NS10M STUDIO đã không được tiếp tục sản xuất vào năm 2001, gây sốc cho ngành công nghiệp thu âm. Vậy, đâu là lý do của quyết định không tiếp tục sản xuất?.

Nakamura: Màng bass màu trắng. Vì có những lý do không thể tránh khỏi, việc tiếp tục sản xuất loại màng bass màu trắng trở nên bất khả thi. Không có màng giấy bass màu trắng, không phải là loa NS10M. Thật là may mắn, chúng tôi đã có thể duy trì sản xuất số lượng loa đủ để giữ chân những người sử dụng trong nhiều năm.

Ngoài ra vào thời điểm đó, loa NS10M STUDIO đã được chấp nhận rộng rãi; chúng tôi đã sản xuất ra loạt sản phẩm MSP với trọng tâm là mang đến cho người nghe thứ âm thanh thích hợp, dầy dặn với sự chi tiết, trung thực của âm thanh tần số cao và dải rộng của âm trầm.

Đến nay NS10M STUDIO đã thực sự hoàn hảo, nó đã thực sự là sản phẩm không còn cải tiến tốt hơn.

PV: Mong ông tiết lộ cho chúng tôi biết thêm về NS10M STUDIO, điểm nhấn lớn nhất của âm thanh loa này là gì?

Nakamura: Trên thị trường, có rất nhiều loại loa kiểm tra âm thanh khác (monitor speaker) với chất âm dễ chịu ("comfortable sound"), nhưng chúng tôi đi đến quyết định rằng, chúng không đủ sự chính xác để đáp ứng được những ứng dụng phức tạp của công việc sản xuất âm nhạc.

Chúng tôi mong muốn tao ra một loại loa kiểm tra đáp ứng được sự chính xác, trung thực của nguồn âm mà không làm cho nó bị suy hao đi ("softening") trong mọi hoàn cảnh.

Các kỹ sư cần nghe được tần số âm thanh, họ cũng cần nghe: độ động, âm hình, chia tách âm thanh… nhiều thông số cần được kiểm soát.

Loa MSP10 STUDIO đã được thiết kế cho người nghe để có thể cảm nhận được mọi góc độ của âm thanh một cách trung thực nhất, người nghe căn cứ vào đó mà có những quyết định sáng tạo nhằm điều chỉnh hiệu ứng âm thanh. Nếu có một sự thay đổi rất rất nhỏ, về tần số âm thanh bởi sự điều chỉnh của EQ, các kỹ sư thẩm âm cũng phải được nghe thấy. Nếu có sự thay đổi tiếng vang vọng của đoạn nhạc bởi sự điều chỉnh thiết bị phân chia âm thanh dù chỉ là thoáng qua trong giây lát, các kỹ sư thẩm âm cũng phải được nghe thấy. Một khi nghe được cái chúng ta muốn, chúng ta phải chuyển những tín hiệu đó thành các thông số cho bộ lọc. …..

PV: Loa NS10M và loa NS10M STUDIO trông rất giống nhau, làm cách nào để phân biệt chúng được?

Nakamura: Có thể nhìn thấy chỉ có duy nhất một điểm khác biệt là vị trí của biểu tượng hãng YAMAHA (ở NS10M STUDIO, biểu tượng này nằm dưới loa bass), sự thật là vành gân loa bass ở phiên bản cũ (NS- 10M) thậm chí còn sắc nét hơn phiên bản mới.

Tuy nhiên, điểm khác biệt chính nằm ở chất âm. Có sự khác nhau giữa âm thanh cho gia đình và âm thanh cho phòng thu, và điều đó có nghĩa là MSP10 STUDIO tạo ra sự trung thực nhất, chuẩn xác nhất của âm thanh.

PV: Bằng cách nào mà MSP10 STUDIO lại phối hợp ăn ý được với công nghệ thu âm hiện đại?

Nakamura: Ngày nay, rất nhiều kỹ sư thu âm đều thẩm âm ở mức dải âm thấp. Nghịch lý là, họ cho rằng điều đó làm cho dải cao của âm thanh nghe chi tiết và sạch sẽ.

Khi chúng tôi kiểm tra các hệ thống loa kiểm tra âm thanh khác thì phát hiện rằng, họ có khuynh hướng làm mất đi tính chi tiết của âm thanh ở dải trầm. Đồng thời chúng tôi phát hiện ra rằng loa MSP10 STUDIO thể hiện một cách chi tiết, kỹ lưỡng dải trầm âm thanh.

PV: Thế còn về loa suround kiểm tra?

Nakamura: Tất nhiên, loa NS10MSTUDIO là một ý tưởng loa kiểm tra cho hiệu ứng surround. Sự tán sắc âm thanh ở góc 120 độ của sóng loa trép là lựa chọn hoàn hảo cho việc cài đặt âm thanh surround. Cộng với thực tế là, loa NS10MSTUDIO là một loa kiểm tra tuyệt vời.

PV: Tại sao MSP 10 STUDIO lại nặng thế? (MSP10STUDIO nặng 20kg).

Nakamura: Oh, loa nặng không phải là điều mà chúng tôi muốn khoe khoang, nhưng trong quá trình sản xuất, chúng tôi đã kết thúc một cách đơn giản bằng việc làm nặng hơn thùng loa, loa bass nặng hơn và biến thế nặng hơn trong phân tần loa. Và, chúng tôi đã không chuẩn bị cho việc thực hiện sự thay đổi làm giảm cân nặng của loa.

PV: Cảm ơn ông về những thông tin trên.

(Theo VNAV)