Đây dường như là một câu hỏi khá đơn giản nếu chỉ xét bề mặt. Đó có thể là một thắc mắc mà đôi khi bạn tự hỏi về bản thân mình. Tôi có thân hình và kích thước bình thường không? Khóc trước mặt người khác có phải là điều bất thường không? Sự liếm láp của chú chó lên mặt có phải là điều kỳ quặc không? Kinh nguyệt nhiều có vấn đề gì không? Quan hệ tình dục với người lạ? Cảm giác lo lắng khi đi phương tiện công cộng? Cảm giác đầy bụng sau khi ăn?

Vô số những câu hỏi như vậy giúp chúng ta hiểu và giải thích các vấn đề trong cuộc sống. Chúng giúp điều chỉnh mối quan hệ với người khác và xác định khi nào cần can thiệp: xin lời khuyên bạn bè hoặc đi khám sức khỏe. Những hoài nghi đó cũng chứng tỏ việc tìm câu trả lời cho khái niệm “bình thường” là một quá trình phức tạp đến mức nào.

Vậy khi chúng ta đặt câu hỏi liệu mình có bình thường không, chúng ta đang muốn nói điều gì? Thậm chí chỉ bằng việc đặt một số câu hỏi như trên, chúng cũng có sự khác biệt rất lớn.

Ảnh minh hoạ. Nguồn: Markus Spiske/Pexels.

Đôi khi, chúng ta tự hỏi liệu mình ở trên hay dưới mức trung bình – hoặc có thể là cao hơn hay thấp hơn một chút so với mức trung bình, điều đó phụ thuộc vào tiêu chuẩn của xã hội. Chẳng hạn, tôi có thể mong muốn mình cao hơn một chút so với mức trung bình và ốm hơn một chút so với mức trung bình.

Trong các tình huống khác, chúng ta có thể tự hỏi liệu mình có khỏe mạnh không. Huyết áp có ổn không? Khi cảm thấy đau ở một bộ phận nào đó trên cơ thể, liệu đó có phải là dấu hiệu của một vấn đề sức khỏe không? Nếu con bạn bị mộng du, điều đó có thể bình thường không phải vì nó là hiện tượng phổ biến mà bởi nó không được coi là vấn đề sức khỏe (theo một cuộc điều tra tại Mỹ về giấc ngủ, 2% trẻ em độ tuổi đi học bị mộng du một vài lần trong tuần).

Tuy nhiên, chúng ta thường tự hỏi mình có bình thường không khi so sánh với người khác. Mình có phải là một cá thể điển hình của loài người không? Cách tôi giải quyết vấn đề có giống với người khác không? Trang phục tôi mặc, cách tôi nói có giống người khác không? Nếu như tôi càng giống người khác, liệu cuộc sống của tôi có dễ dàng hơn không?

Những câu hỏi này mang lại nhiều tác động sâu sắc đến cuộc sống của chúng ta.