Một nhà báo, người hiểu rõ Jobs và thậm chí trở thành một người bạn lâu năm của ông, đã nói: “Không như đa số các CEO mà tôi đã từng phỏng vấn cho Fortune và Wall Street Journal, Steve luôn có vẻ là một con người bình thường và ngẫu hứng, với thiên hướng trung thực khiến người ta cảm thấy như bị châm chích, ấy thế nhưng lại ấn tượng”.

Jobs không kiềm chế những cảm giác của mình, ông để chúng tự do. Ông có thể khóc mà không hề có chút kìm nén, mà cũng có thể quát tháo và ngớ ngẩn trước sự có mặt của những người khác - và ông thường làm cả hai.

Steve Jobs không kiềm chế những cảm giác của mình, ông để chúng tự do. Ảnh: Paul Sakuma.

Nhưng ông cũng có thể đầy nhiệt huyết, khích động những người khác và giành được lòng tin của họ để chia sẻ những tầm nhìn lớn của ông. Ông căm ghét sự bình thường và ghê tởm ý nghĩ điều chỉnh hành vi của mình cho phù hợp với những thường lệ được áp đặt từ bên ngoài.

Những chuẩn mực và quy tắc xã hội không áp dụng được cho người nổi loạn hoặc nghệ sĩ. Về mặt này, kiểu người sáng tạo như Jobs giống như nhà khởi nghiệp được mô tả bởi nhà kinh tế học người Áo Joseph Schumpeter.

“Bất cứ hành vi lệch chuẩn nào của một thành viên của một nhóm xã hội đều sẽ bị kết án bởi những thành viên còn lại của nhóm”, và sự kết án này có khả năng dẫn đến “sự khai trừ về mặt xã hội dành cho cá nhân đi lệch chuẩn ấy”. Đây là lý do đại đa số tuân thủ quy chuẩn. Dẫu vậy, sẽ vẫn luôn có những cá nhân hiếm hoi bị khích động bởi những phản ứng sốc của những người xung quanh họ và “vì lẽ này sẽ hành xử theo cách không thèm đếm xỉa đến những chuẩn mực xã hội”.

Người nào muốn làm điều gì đó “mới và khác thường” không chỉ phải tính đến sự phản đối từ bên ngoài “mà còn phải vượt qua sự phản kháng đã được hằn sâu trong chính mình”. Kiểu nhà khởi nghiệp được Schumpeter mô tả thường bơi “ngược dòng”. Đối lập với những người thụ động và theo chủ nghĩa khoái lạc, kiểu nhà khởi nghiệp này vật lộn “chống lại những ‘khế ước’ ấy, một cuộc vật lộn không phải ai cũng phù hợp với nó”.

Thêm vào đó, “chuyện một điều gì đó vẫn chưa từng được làm không phải là điều đáng quan tâm đối với anh ta. Anh ta không cảm nhận được những sự ngăn cản mà trong trường hợp của người khác hẳn sẽ kìm hãm hành vi của tác nhân kinh tế”. Kiểu người này “rút ra những kết luận khác từ dữ liệu của thế giới xung quanh anh ta, thay vì những dữ liệu được số đông các tác nhân kinh tế tĩnh rút ra”.