Làn Sóng Xanh vẫn xanh?

(Zing) - Mười năm, dù vẫn là “Top 10” của nhạc Việt, những điều chưa được của Làn Sóng Xanh vẫn làm nhiều người băn khoăn.

Hình ảnh trong bài viết này chỉ có tính chất minh họa.

làm sống lại... chiếc radio

Bước khởi đầu chỉ là một cuộc chơi bình chọn ca khúc yêu thích của khán giả nghe đài FM, thế nhưng các ca khúc “Top 10” có một sức hút kỳ lạ, dù chiếc radio hiện nay có phần cổ lỗ trong thời của truyền hình và cả truyền hình Internet, thế nhưng từ khi có Làn Sóng Xanh (LSX), gần như mỗi sáng chủ nhật, rất nhiều người đều chờ đợi nghe đài, nhất là giới trẻ. Một thói quen nghe đài tưởng chừng như mai một đã được LSX làm sống lại trong giới trẻ.

tôn vinh ca khúc Việt

Là một sân chơi bình chọn và “thuần” Việt nhất từ trước đến nay nhằm phát hiện và tôn vinh những sáng tác mới của nhạc sĩ Việt Nam, để rồi đưa các ca khúc này đến gần với công chúng hơn, tạo nên thói quen “người Việt nghe nhạc Việt”.

Dù tầm phát sóng của LSX có giới hạn, không phải vùng nào cũng nghe được, thế nhưng một ca khúc lọt vào “Top 10” LSX thì cả nước đều biết và còn “lan” ra tận hải ngoại. Chính các ca khúc “Top 10” LSX đã góp một phần rất lớn đẩy lùi dòng nhạc hải ngoại đang “làm mưa làm gió” tại Việt Nam thời đó.

Nói không ngoa, chính nhờ LSX mà hàng loạt các ca khúc tìm được chỗ đứng với sức lan tỏa không ngờ...

Những tên tuổi mới

Với bảng bình chọn “Top 10” sôi nổi hàng tuần, không ít ca khúc được khán giả thuộc nằm lòng, LSX đã góp phần đưa tên tuổi của một thế hệ nhạc sĩ thời gian đầu như Bảo Chấn, Dương Thụ, Bảo Phúc, Nguyễn Đức Trung, Ngọc Châu, Việt Anh… và tất cả đều đã là những tên tuổi lớn trong làng âm nhạc.

Thế hệ thứ hai cũng đã có chỗ đứng vững chắc trong lòng công chúng như Đức Trí, Võ Thiện Thanh, Trường Huy, Hoài An, Quốc An, Vũ Quốc Việt…

Thế hệ thứ ba giàu tiềm năng cũng đang khẳng định như Nguyễn Hoài Anh, Nguyễn Văn Chung, Trương Lê Sơn, Phạm Khánh Hưng, Võ Hoài Phúc… Tất cả họ đều ghi một dấu ấn nhất định trong bảng xếp hạng LSX.

Mười năm LSX, đã có hơn 60 nhạc sĩ với gần 300 ca khúc “top 10” đi vào đời sống âm nhạc.

Về phía ca sĩ, từ Lam Trường đến thế hệ Hà Anh Tuấn đều đo mức độ ăn khách trên thị trường thông qua thứ hạng trên “bảng vàng” LSX. Gần như tất cả các ca sĩ nổi tiếng đều là người có một hay vài lần xuất hiện trên “Top 10” LSX. Thị trường cũng nhìn nhận mức độ ăn khách của ca sĩ thông qua các thứ hạng trên bảng “Top 10”, vô tình bảng xếp hạng LSX cũng trở thành một “nhiệt kế” đo nhiệt độ của thị trường âm nhạc.

“đòn bẫy” cho công nghệ ghi âm

Đến thời điểm này, nếu lật lại hồ sơ của công nghệ ghi âm Việt Nam, chắc hẳn sẽ thấy có hai chương trình ăn khách nhất là Top Hit của Vafaco và Top 10 của Phương Nam Film. Tất cả những ca khúc trong các album này đều từ “Top 10 LSX” mà ra. Những chương trình Top hit đầu tiên có sản phẩn bán đến 90.000 bản – một con số mà các nhà sản xuất nằm mơ vẫn không thấy.

Chính nhờ thương hiệu “LSX” mà các hãng băng đĩa nâng sản lượng lên rõ rệt làm đà phát triển cho công nghệ ghi âm... Rồi “công nghệ lăng xê” cũng vào cuộc với đích ngắm là LSX kéo theo nhiều hệ lụy mà càng về sau, người ta cho rằng LSX càng “đổi màu”.

“bầu sô” thao túng?

Đây là một băn khoăn lớn không chỉ của những người yêu âm nhạc mà còn là nỗi lo của những người làm “sân chơi” LSX. Với tiêu chí là của “khán giả bình chọn” nên Nhà Đài phải tôn trọng những gì của khán giả đánh giá.

Nhưng vấn đề là trong số những khán giả đó có bao nhiêu là khán giả… thật, và khi công nghệ lăng xê tấn công sân chơi LSX thì rất khó chống chọi vì các bầu sô luôn có chiến lược, chiến thuật hẳn hoi và luôn “hợp thức hóa” được các kết quả mà mình thao túng thông qua những lá phiếu thật sự nhờ “công nghệ nuôi fans”.

Kết quả là LSX đã từng xuất hiện nhiều ca khúc và nhiều gương mặt không thuyết phục lắm dù họ có số phiếu “minh bạch” hẳn hoi.

Lỗ hổng... “công nghệ số”

Với một chương trình hoành tráng như LSX, mọi người nghĩ ắt hẳn phải có một website mạnh để hỗ trợ những công cụ media nhằm làm khán có thể tiếp cận “nghe đi nghe lại” các ca khúc để tham gia bình chọn.

Thế nhưng website lansongxanh.vn còn quá đơn sơ và hình như chỉ… mới ra đời, là site “đi sau” nhiều website âm nhạc khác cả về nội dung lẫn hình thức, dù cái “thương hiệu” LSX là rất lớn. Cả việc bình chọn cũng mới chỉ áp dụng các phương thức mới sau này, còn trước đây chỉ là bình chọn… thủ công.

rối rắm bình chọn

Với tiêu chí là ca khúc Việt Nam được yêu thích nhất, nhưng càng về sau, bảng xếp hạng càng nghiêng về các ca sĩ và bảng “Top 10” trở thành chốn tranh đua thứ hạng của các ca sĩ chứ không phải là “sân chơi” của các ca khúc như tiêu chí ban đầu.

Cả việc quan trọng nhất là công bố thứ hạng lại càng rối rắm hơn như hàng tuần có bảng xếp hạng tuần, hàng tháng cũng có bảng xếp hạng và hàng năm lại phải bình chọn lại cho một bảng xếp hạng riêng hoàn toàn... không hợp lý vì có những gương mặt hoạt động trong ba tháng cuối năm sẽ dễ dàng qua mặt những người hoạt động suốt chín tháng đầu năm (dễ bị quên vào dịp cuối năm).

Và với tiêu chí như vậy thì giải thưởng mười năm càng... “phiêu” hơn vì chuyện mười năm trước còn mấy ai nhớ đến để mà bình chọn. Vấn đề là Ban tổ chức không mạnh dạn làm cuộc thống kê dựa trên kết quả bình chọn hàng tháng, hàng năm của LSX để đưa ra một kết quả công tâm hơn mà lại để cho công chúng “bình chọn lại” một lần nữa. Kết quả này sẽ có nhiều bất ngờ, ai được hay không được giải là chuyện “hên xui”.

Và một LSX “hậu mười năm”

Sau mười năm, LSX phải đứng trước hai lựa chọn: một là phải cải cách, hai là phải… cáo chung vì một giải thưởng âm nhạc càng lâu năm càng phải được nâng cao uy tín chứ không thể mất dần chất lượng. LSX “hậu mười năm” ắt hẳn còn nhiều chuyện phải làm, từ cải cách phương thức cũng như hình thức bình chọn cho đến cách tiếp cận và “định hướng” công chúng.

Và đặc biệt, phải làm thế nào để đừng lọt lưới những sản phẩm kém chất lượng mà vẫn giữ tiêu chí “khán giả bình chọn”.

nhạc sĩ nguyễn nhất huy