Lạm phát hoa hậu: Tránh thế nào?

Nhiều chuyên gia đề nghị sửa đổi Quy chế tổ chức thi Hoa hậu theo hướng chỉ có cuộc thi cấp quốc gia trở lên do một số đơn vị có uy tín tổ chức mới được gọi là thi Hoa hậu và người đoạt danh hiệu cao nhất mới được gọi là Hoa hậu. Các cuộc thi còn lại gọi là Hoa khôi.

Cuộc thi HH Tây Đô 2007, phần thi ứng xử (ảnh Đức Huy)

Đã 20 năm kể từ cuộc thi Hoa hậu Việt Nam đầu tiên (năm 1988), đến nay, thi hoa hậu đã trở thành một sinh hoạt văn hóa phổ biến, góp phần tôn vinh người phụ nữ Việt Nam và là một nhịp cầu nối văn hóa Việt Nam với thế giới. Vì thế, năm 2006, Bộ VH-TT đã ban hành Quy chế tổ chức thi Hoa hậu thay thế Quy chế năm 1989, tạo hành lang pháp lý cho việc tổ chức các cuộc thi quy củ hơn, chất lượng hơn, đồng thời, cơ quan quản lý Nhà nước cũng chỉ đạo hiệu quả hơn.

Tuy nhiên, trước tốc độ phát triển nhanh chóng của thời hội nhập, Quy chế tổ chức thi hoa hậu đã bộc lộ một số điều không phù hợp, cần được điều chỉnh. Đó là lý do để ngày 17/4, tại Hà Nội, dưới sự chủ trì của Thứ trưởng Lê Tiến Thọ, Bộ VH-TT&DL đã tổ chức Hội thảo đánh giá 2 năm thực hiện Quy chế tổ chức thi hoa hậu, nhằm đúc rút kinh nghiệm để hạn chế yếu kém và tìm ra biện pháp khắc phục.

Tại cuộc hội thảo, nhiều ý kiến đã được đưa ra trao đổi khá sôi nổi, trong đó, vấn đề tổ chức chưa chuyên nghiệp hóa được nhấn mạnh. NSND Lê Ngọc Cường - Cục trưởng Cục Nghệ thuật - Biểu diễn cho rằng: Tồn tại lớn nhất trong các cuộc thi hoa hậu thời gian qua là sự dập khuôn, nhận thức sai lệch của một vài đơn vị tổ chức nên bất cứ cuộc thi nào cũng phải trình diễn áo tắm, đã làm cho công chúng nhàm chán, thậm chí thấy vô lý và khó chịu. Bên cạnh đó là việc không tuân thủ Quy chế và đề án đã duyệt, tạo nên sự thiếu công bằng giữa các thí sinh.

Bà Nguyễn Thị Hòa Bình - Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội nhận xét: "Việc tổ chức không bài bản, không nhận thức rõ tầm quan trọng của hoạt động này của từng thí sinh cũng như Ban tổ chức, sự thiếu kinh nghiệm của các nhà quản lý đã làm ảnh hưởng đến chất lượng cũng như thương hiệu các cuộc thi hoa hậu Việt Nam".

NSƯT Trần Quốc Chiêm -  Phó Giám đốc Sở VH-TT Hà Nội và Thanh tra Bộ VH-TT&DL cùng kiến nghị Bộ VH-TT&DL có chế tài cụ thể đối với các sai phạm trong các khâu quản lý, tổ chức và thí sinh. Qui chế hiện chỉ điều chỉnh hoạt động tổ chức để bầu chọn ra danh hiệu, còn việc quản lý và phát huy người mang danh hiệu sau cuộc thi, quy trình tước danh hiệu khi thí sinh đoạt giải có vi phạm chưa được qui định rõ ràng, dẫn đến khó khăn trong việc giải quyết khiếu nại, tố cáo và đưa ra các chế tài xử lý.

Quy chế cũng cần được bổ sung về hồ sơ cá nhân dự thi hoa hậu trong nước và quốc tế, các quy định khung về tiêu chí của Ban tổ chức, quy chế làm việc của Ban tổ chức và Ban Giám khảo, cũng như cơ quan nào thẩm định và trách nhiệm của cơ quan thẩm định các qui chế trên.

Ông Dương Xuân Nam - Tổng Biên tập Báo Tiền phong, đơn vị từng khởi xướng cuộc thi Hoa hậu Việt Nam, cho rằng: Khi Qui chế cho phép đơn vị tổ chức thi Hoa hậu chỉ cần có tư cách pháp nhân là mở rộng quá. Bởi điều này dẫn đến xu hướng một số đơn vị không đủ khả năng cả về uy tín lẫn tiềm lực kinh tế đứng ra tổ chức thi hoa hậu vẫn xin giấy phép tổ chức thi hoa hậu. Thiếu kinh nghiệm, lại lệ thuộc quá nhiều vào nhà tài trợ là nguyên nhân gây ra những scandal làm ảnh hưởng đến danh tiếng cuộc thi, hay biến cuộc thi thành một hoạt động thương mại.

Điều được hầu hết các ý kiến nêu ra là việc thực hiện Quy chế thiếu nghiêm túc ở các cuộc thi. Một trong các hệ quả là tình trạng lạm dụng danh hiệu Hoa hậu, khiến dư luận phải kêu ca là "loạn hoa hậu". Các cuộc thi nhỏ của một địa phương, thậm chí một doanh nghiệp hoặc một trường học cũng mang tên hoa hậu và người được giải nhất cũng được gọi là Hoa hậu.

Do vậy, Quy chế cần qui định, chỉ có cuộc thi cấp quốc gia trở lên do một số đơn vị có uy tín tổ chức mới được gọi là thi Hoa hậu và người đoạt danh hiệu cao nhất mới được gọi là Hoa hậu. Các cuộc thi còn lại gọi là Hoa khôi.

Chung kết HHTGNV 2007 (ảnh Đức Huy)

Việc dự thi các cuộc thi người đẹp quốc tế cần được đưa vào Quy chế rõ ràng. Thời gian qua, nhiều người đẹp đã tham gia các cuộc thi người đẹp ở nước ngoài, mà không phải cuộc thi nào cũng có uy tín và tầm cỡ thế giới. Để hình ảnh đất nước được quảng bá thông qua các cuộc thi sắc đẹp quốc tế, cơ quan quản lý văn hóa nên có sự tư vấn, cho phép và quy định cụ thể: xác định một số cuộc thi lớn, có uy tín thế giới qua đó lựa chọn thí sinh của các cuộc thi trong nước cũng thực sự có uy tín, có chất lượng đi thi. Các thí sinh dự thi các cuộc thi có uy tín của thế giới cần được bồi dưỡng kiến thức văn hóa, hỗ trợ kinh phí...

Thi hoa hậu là một hoạt động văn hóa cần xã hội hóa nên nếu chỉ để một số đơn vị có năng lực đứng ra tổ chức thì dần sẽ tạo sự độc quyền. Bên cạnh đó là "hậu" của hoa hậu. Không phải nhà tổ chức chỉ tuyển chọn và gắn cho vương miện là coi như kết thúc hoạt động này, mà khi đăng quang thì đơn vị đứng ra tổ chức phải có trách nhiệm với các hoa hậu này, cũng như tạo cho các hoa hậu có sự đóng góp ngày càng nhiều cho xã hội

Theo CAND